Σύμφωνα με το CNN, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ισχυρό «θερμικό θόλο» (heat dome). Πρόκειται για ένα επίμονο σύστημα υψηλών πιέσεων που λειτουργεί σαν καπάκι σε κατσαρόλα, παγιδεύοντας τον θερμό αέρα και ωθώντας τον προς τα κάτω.

Όπως επισημαίνεται το συγκεκριμένο φαινόμενο μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή και εβδομάδες και αποτελεί ένα καιρικό μοτίβο που γίνεται πιο πιθανό και πιο έντονο λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Χθες, Δευτέρα (25/5), το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε την πιο ζεστή ημέρα όσον αφορά το μήνα Μάιο στην ιστορία του, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 34,8 βαθμούς Κελσίου στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους Kew στο Λονδίνο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ κατά 2 βαθμούς Κελσίου. Συνήθως, τα ρεκόρ θερμοκρασίας σπάνε μόνο κατά κλάσματα του βαθμού.

Να σημειωθεί εδώ ότι η μέση μέγιστη θερμοκρασία στο Λονδίνο στα τέλη Μαΐου είναι περίπου 20 βαθμοί Κελσίου.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, υπήρξε ελάχιστη ανακούφιση στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο βίωσε μια «τροπική νύχτα», με τις θερμοκρασίες να μην πέφτουν κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου.

Όπως τονίζεται, αυτές οι θερμοκρασίες μπορεί να μην ακούγονται ακραίες, ωστόσο είναι πολύ δυσάρεστες - ακόμη και επικίνδυνες - για το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα περισσότερα σπίτια δεν διαθέτουν επαρκή μόνωση για να κρατούν τη ζέστη έξω και μόλις περίπου το 5% των κατοικιών διαθέτει κλιματισμό. Έκθεση της Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή του Ηνωμένου Βασιλείου προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η χώρα «χτίστηκε για ένα κλίμα που πλέον δεν υπάρχει».

«Παρότι κατά καιρούς έχουμε θερμές περιόδους τον Μάιο, αυτό που βλέπουμε τώρα είναι πρωτοφανές», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Στέφεν Ντίξον. Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις πιθανότητες κατάρριψης ρεκόρ θερμοκρασίας τον Μάιο, όπως ανέφερε στο CNN. «Αυτό που κάποτε συνέβαινε μία φορά στα 100 χρόνια, τώρα συμβαίνει περίπου μία φορά στα 33 χρόνια».

Πρωτοφανής ζέστη και στη Γαλλία

Επισημαίνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι η μόνη χώρα που υποφέρει. Μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης αντιμετωπίζει αυτή την εβδομάδα θερμοκρασίες κατά 10 έως 15 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Η Γαλλία βιώνει «πρωτοφανή» ζέστη για την εποχή, σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία Météo France, ενώ η Δευτέρα ήταν η πιο ζεστή ημέρα Μαΐου που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα.

Οι ακραίες θερμοκρασίες έχουν ήδη θανατηφόρες συνέπειες. Σύμφωνα με τη κυβερνητική εκπρόσωπο της Γαλλίας, Maud Bregeon, έχουν σημειωθεί «επτά θάνατοι που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη ζέστη, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον πέντε από πνιγμούς, καθώς και θανάτων που σχετίζονται με ακραία ζέστη κατά τη διάρκεια αθλητικών διοργανώσεων».

Δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί εάν οι θάνατοι σχετίζονται άμεσα με τη ζέστη, ωστόσο η υπουργός Αθλητισμού της χώρας, Marina Ferrari, συνέδεσε εμμέσως τα περιστατικά με τις υψηλές θερμοκρασίες, δηλώνοντας ότι οι θάνατοι «αποτελούν μια σκληρή υπενθύμιση πως η άθληση σε συνθήκες ακραίας ζέστης απαιτεί απόλυτη προσοχή».

Και η Ισπανία αντιμετωπίζει «εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή», σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία AEMET, με τις θερμοκρασίες στα νότια της χώρας να αναμένεται να φτάσουν έως και τους 40 βαθμούς Κελσίου στο δεύτερο μισό της εβδομάδας.

Οι συνέπειες των ακραίων θερμοκρασιών

Όπως επισημαίνει το CNN, η ζέστη αποτελεί ένα από τα πιο ξεκάθαρα σημάδια της κλιματικής κρίσης. Τα αέρια που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη και εκπέμπονται από την καύση ορυκτών καυσίμων καλύπτουν τη Γη σαν «κουβέρτα», αυξάνοντας τη θερμοκρασία της. Οι επιστήμονες είναι σαφείς ότι η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί ολοένα και πιο ακραία κύματα καύσωνα, με την Ευρώπη να είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη.

Οι συνέπειες είναι θανατηφόρες. Περισσότεροι από 62.000 άνθρωποι πέθαναν στην Ευρώπη από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια του θερμότερου έτους που έχει καταγραφεί ποτέ, το 2024.

Επιπλέον, το αναδυόμενο φαινόμενο «Ελ Νίνιο», ένα φυσικό κλιματικό μοτίβο που μπορεί να προκαλέσει υψηλότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες, ενδέχεται να κάνει το 2026 και το 2027 ακόμη θερμότερα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμη πιο ακραία κύματα ζέστης αναμένονται τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες. Η φετινή χρονιά προβλέπεται να είναι μία από τις θερμότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ, αλλά πιθανότατα θα είναι επίσης μία από τις πιο δροσερές χρονιές που θα ζήσουμε στη διάρκεια της ζωής μας.