Με καταμετρημένο πάνω από το 99% των ψήφων στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών της Κυριακής, ο ντε λα Εσπριέγια συγκέντρωσε το 43,74% των ψήφων, χωρίς όμως να πετύχει την απόλυτη πλειοψηφία που απαιτούνταν για άμεση εκλογή.
Ο Σεπέδα, εκπροσωπώντας τον αριστερό συνασπισμό «Historic Pact», βρέθηκε στη δεύτερη θέση με 40,90%. Η υποψήφια του Δημοκρατικού Κέντρου, Παλόμα Βαλένσια, ακολούθησε με μεγάλη διαφορά, λαμβάνοντας 6,92%, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της Εθνικής Πολιτικής Ληξιαρχίας.
Η Βαλένσια έγινε η πρώτη γυναίκα που εξασφάλισε το προεδρικό χρίσμα του κόμματος. Λίγο μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, εξέφρασε τη στήριξή της στον ντε λα Εσπριέγια, καλώντας τους πολίτες να μην επιτρέψουν τη συνέχιση αυτού που χαρακτήρισε «νέο κομμουνισμό» στη χώρα.
Ο δεύτερος γύρος, που έχει προγραμματιστεί για τις 21 Ιουνίου, θα φέρει αντιμέτωπα δύο έντονα διαφορετικά πολιτικά οράματα σε μια ιδιαίτερα πολωμένη εκλογική αναμέτρηση.
Το Σύνταγμα της Κολομβίας απαγορεύει στον νυν αριστερό πρόεδρο Γκουστάβο Πέτρο να διεκδικήσει επανεκλογή. Καθώς η καταμέτρηση πλησίαζε στο τέλος της, ο Πέτρο δήλωσε ότι δεν αποδέχεται τα προκαταρκτικά αποτελέσματα και ότι θα περιμένει τα στοιχεία από τις επίσημες επιτροπές καταμέτρησης.
Το προφίλ των υποψηφίων που περνούν στον δεύτερο γύρο
Ο 47χρονος Άμπελαρδο ντε λα Εσπριέγια είναι δικηγόρος και πολιτικός εκτός του παραδοσιακού κομματικού συστήματος. Αναδείχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους αντιπάλους του κυβερνητικού συνασπισμού, έχει εκφραστεί θετικά για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και έχει υιοθετήσει σκληρή ρητορική απέναντι στο έγκλημα.
Βασισμένος σε μια πλατφόρμα που δίνει έμφαση στην ασφάλεια, τη δημόσια τάξη και την οικονομική φιλελευθεροποίηση, ο αυτοχαρακτηριζόμενος συντηρητικός εθνικιστής έχει υποσχεθεί πιο επιθετική στάση απέναντι στις εγκληματικές οργανώσεις, στενότερη συνεργασία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε θέματα ασφάλειας, χαμηλότερους φόρους και επέκταση των πετρελαϊκών ερευνών. Έχει επίσης δεσμευθεί να ανατρέψει αυτό που θεωρεί αποτυχίες της κυβέρνησης Πέτρο.
Μετά τα αποτελέσματα, ο ντε λα Εσπριέγια πανηγύρισε την καλύτερη του αναμενομένου επίδοση και εξέφρασε αισιοδοξία ενόψει του δεύτερου γύρου.
«Περάσαμε στον δεύτερο γύρο χάρη σε περισσότερους από 10 εκατομμύρια Κολομβιανούς που απάντησαν στο κάλεσμα. Σε 21 ημέρες θα γράψουμε ιστορία!», έγραψε στην πλατφόρμα Χ, προσθέτοντας ότι θα νικήσει «την τυραννία και τον απολυταρχισμό».
«Θα υπερασπιστούμε τη δημοκρατία με τη λογική ή με τη δύναμη», δήλωσε στους υποστηρικτές του, καλώντας παράλληλα τις ΗΠΑ να παρακολουθήσουν στενά τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου.
Ο 63χρονος γερουσιαστής Ιβάν Σεπέδα εισήλθε στην κούρσα ως εκπρόσωπος του κυβερνητικού συνασπισμού του Πέτρο, Historic Pact. Πολιτικός της αριστεράς και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί δεκαετίες, έκανε εκστρατεία υπέρ της συνέχισης πολλών πολιτικών του Πέτρο, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής «ολικής ειρήνης» που επιδιώκει διαπραγματεύσεις με ένοπλες οργανώσεις.
Γιος του δολοφονημένου πολιτικού Manuel Cepeda Vargas, αφιέρωσε χρόνια στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συμμετείχε ενεργά σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με αντάρτικες οργανώσεις.
Η εκστρατεία του επικεντρώθηκε στην κοινωνική ένταξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την αγροτική μεταρρύθμιση και αυτό που περιγράφει ως «δημοκρατική επανάσταση» για την εμβάθυνση των αλλαγών που ξεκίνησαν επί Πέτρο.
Ο Σεπέδα παρουσιάζει τις εκλογές ως επιλογή ανάμεσα στη διατήρηση των προοδευτικών μεταρρυθμίσεων και στην επιστροφή στα παραδοσιακά πολιτικά μοντέλα.
Δημοψήφισμα για την εποχή Πέτρο
Οι εκλογές θεωρούνται ευρέως ως ετυμηγορία για τη συχνά ταραχώδη προεδρία του Γκουστάβο Πέτρο, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 2022, καθώς και για τη μελλοντική πορεία του πολιτικού και οικονομικού μοντέλου της χώρας.
Οι υποστηρικτές της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι η διοίκηση Πέτρο διεύρυνε την κοινωνική προστασία και προώθησε μεταρρυθμίσεις παρά τις θεσμικές αντιστάσεις. Οι επικριτές της αντιτείνουν ότι απέτυχε να υλοποιήσει βασικές υποσχέσεις, ιδιαίτερα στους τομείς της υγείας και της ασφάλειας, ενώ η οικονομική ανάπτυξη παρέμεινε υποτονική.
Η εκλογική εκστρατεία διεξήχθη επίσης υπό τη σκιά αυξημένων ανησυχιών για πολιτική βία και ένοπλες συγκρούσεις, γεγονός που κατέστησε την ασφάλεια ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους ψηφοφόρους. Αν και η χώρα γνώρισε μια περίοδο σχετικής αποκλιμάκωσης μετά την ιστορική συμφωνία μεταξύ των ανταρτών των Revolutionary Armed Forces of Colombia (FARC) και της κυβέρνησης, η δραστηριότητα εγκληματικών συμμοριών αυξάνεται.
Ο προεδρικός υποψήφιος Miguel Uribe Turbay πυροβολήθηκε σε προεκλογική συγκέντρωση τον Ιούνιο, παρέμεινε για εβδομάδες νοσηλευόμενος μετά από πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις και τελικά υπέκυψε στα τραύματά του στις 11 Αυγούστου.
Η εμβληματική πολιτική του Πέτρο για την «ολική ειρήνη» —δηλαδή οι ταυτόχρονες διαπραγματεύσεις κατάπαυσης του πυρός με πολλές αντάρτικες οργανώσεις και εγκληματικά δίκτυα— αποτέλεσε το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα της εκστρατείας. Οι υποστηρικτές τη θεωρούν αναγκαία προσπάθεια για τον τερματισμό δεκαετιών ένοπλης σύγκρουσης, ενώ οι αντίπαλοι υποστηρίζουν ότι ενίσχυσε παράνομους παράγοντες και έκανε τη χώρα λιγότερο ασφαλή.
Το αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο την εσωτερική πολιτική ατζέντα της Κολομβίας αλλά και τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη γειτονική Βενεζουέλα.
Γιατί αυτές οι εκλογές έχουν σημασία
Οι εκλογές ενδέχεται να διαμορφώσουν τη σχέση της Κολομβίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έναν από τους σημαντικότερους εταίρους της σε θέματα ασφάλειας και οικονομίας. Οι σχέσεις του Πέτρο με τον Ντόναλντ Τραμπ ήταν συχνά τεταμένες, ιδιαίτερα όσον αφορά τη μετανάστευση, τις πολιτικές καταπολέμησης των ναρκωτικών και την περιφερειακή διπλωματία, αν και οι δύο κυβερνήσεις επιχείρησαν να σταθεροποιήσουν τους δεσμούς τους τους τελευταίους μήνες.
Ο Πέτρο συγκρούστηκε δημόσια με τον Τραμπ σχετικά με πτήσεις απέλασης μεταναστών στις αρχές του 2025, προκαλώντας προσωρινά απειλές για εκτεταμένους δασμούς πριν η ένταση αποκλιμακωθεί γρήγορα. Το επεισόδιο προκάλεσε αναταράξεις στις αγορές και ανέδειξε πόσο εκτεθειμένη παραμένει η Κολομβία στις μεταβολές της αμερικανικής πολιτικής.
Στη συνέχεια, ο Πέτρο επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο του 2026 και συμφώνησε σε σημαντικές παραχωρήσεις όσον αφορά την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και τη συνεργασία εναντίον εγκληματικών δικτύων.
Το εμπόριο ναρκωτικών παραμένει ο κεντρικός άξονας των διμερών σχέσεων. Η Κολομβία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός κοκαΐνης στον κόσμο και η αμερικανική πίεση για την καταπολέμηση των ναρκωτικών αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον επόμενο πρόεδρο, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης. Ο Τραμπ, ο οποίος έχει παρέμβει ανοιχτά σε άλλες εκλογικές αναμετρήσεις στη Λατινική Αμερική, δεν έχει ακόμη εκφράσει δημόσια άποψη για τις εκλογές στην Κολομβία.
Οι δύο βασικοί υποψήφιοι προτείνουν διαφορετικά οράματα για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ο Σεπέδα υποστηρίζει μια πιο ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και μεγαλύτερη λατινοαμερικανική ολοκλήρωση, ενώ ο ντε λα Εσπριέγια και η Βαλένσια τάσσονται υπέρ στενότερης ευθυγράμμισης με την Ουάσιγκτον σε θέματα ασφάλειας και οικονομίας.
Το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου αναμένεται να παρακολουθηθεί στενά στην Ουάσιγκτον, λόγω του στρατηγικού ρόλου της Κολομβίας στις προσπάθειες καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών και διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στην αμερικανική ήπειρο.
