Ενόψει των προεδρικών εκλογών στις 18 Απριλίου και τις 2 Μαΐου οι Financial Times δημοσίευσαν την Τετάρτη (14/10) μία συνέντευξη της Λεπέν, η οποία δηλώνει ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να κλείσει το κεφάλαιο της κατεστημένης πολιτικής.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Η Λεπέν έχει ασφαλώς αλλάξει από την πρώτη φορά που διεκδίκησε την προεδρία, πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, καθώς έχει ξεκινήσει μια συνειδητή προσπάθεια να μετριάσει τις ακραίες ακροδεξιές θέσεις και την ξενοφοβία που χαρακτηρίζουν εδώ και καιρό το κόμμα της, τον Εθνικό Συναγερμό (Rassemblement National – RN). Ωστόσο, αν σήμερα εμφανίζεται πιο σίγουρη για τον εαυτό της, αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι θεωρεί πως η Γαλλία είναι αναμφισβήτητα έτοιμη να έρθει σε ρήξη με το παρελθόν.
Μιλώντας στους Financial Times από τα πολυτελή νέα γραφεία του RN στο 16ο διαμέρισμα του Παρισιού, η 58χρονη Λεπέν δήλωσε ότι «υπάρχει μια πραγματική επιθυμία να κλείσει αυτό το κεφάλαιο», αναφερόμενη σε όσα αποκαλεί τέσσερις δεκαετίες πολιτικών του κυρίαρχου πολιτικού κατεστημένου, οι οποίες έχουν αποδυναμώσει βαθιά τη Γαλλία. «Όλες οι προειδοποιητικές ενδείξεις αναβοσβήνουν κόκκινο».
Νιώθοντας δικαιωμένη, καθώς οι μακροχρόνιες προειδοποιήσεις της για τους κινδύνους της ανεξέλεγκτης παγκοσμιοποίησης και της φιλελεύθερης μεταναστευτικής πολιτικής βρίσκουν πλέον ευρύτερη απήχηση, παρουσιάζει την αποστολή της ως κάτι που δεν είναι τίποτε λιγότερο από τη σωτηρία της Γαλλίας.
«Υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια Γάλλοι που ζουν με τον φόβο για το αύριο. Θέλω να αποκαταστήσω την εμπιστοσύνη στο αύριο», δήλωσε.
Εννέα χρόνια αφότου ο κεντρώος Εμανουέλ Μακρόν νίκησε για πρώτη φορά τη Λεπέν, η Γαλλία βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς προσπαθεί να αντιμετωπίσει την οικονομική αδυναμία και το τεράστιο δημόσιο χρέος της. Το πολιτικό τοπίο έχει πολωθεί και τα παραδοσιακά κόμματα έχουν αποδυναμωθεί και χάσει μεγάλο μέρος της πολιτικής τους επιρροής. Πρόσφατη δημοσκόπηση της Ipsos, στην οποία συμμετείχαν 13.000 άτομα, έδειξε ότι το 70% των Γάλλων ψηφοφόρων επιθυμεί ριζικές αλλαγές στις εκλογές του Απριλίου. Ένα ποσοστό-ρεκόρ, της τάξης του 90%, δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον.
Οι προβλέψεις θέλουν τη Λεπέν να προηγείται στον πρώτο γύρο, συγκεντρώνοντας πάνω από το 30% των ψήφων, και να επικρατεί στα περισσότερα πιθανά σενάρια του δεύτερου γύρου τον Μάιο, αν και οι δημοσκοπήσεις για το τελικό αποτέλεσμα παραμένουν αναξιόπιστες όταν απέχουμε τόσο πολύ από την ημέρα των εκλογών. Προς το παρόν, οι έρευνες δείχνουν ότι οι πλησιέστεροι αντίπαλοί της είναι ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, ηγέτης της ακροαριστεράς, και ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ.
Η Λεπέν επιδιώκει να τοποθετηθεί μέσα στη γκωλική πολιτική παράδοση, η οποία πρεσβεύει ένα ισχυρό και ανεξάρτητο κράτος. Πρόσφατα παρουσίασε ένα πρόγραμμα περιορισμού του δημοσιονομικού ελλείμματος, σχεδιασμένο ώστε να καταδείξει την προσήλωσή της στη δημοσιονομική πειθαρχία — έχει ζητήσει την επιβολή ενός μηχανισμού περιορισμού του χρέους — και να καθησυχάσει τις επιχειρήσεις και τις αγορές, καθώς το κόστος δανεισμού της Γαλλίας έχει εκτοξευθεί.
«Δεν είμαστε ιδεολόγοι… είμαστε πραγματιστές», δήλωσε στους Financial Times. Το γαλλικό κράτος, πρόσθεσε, είναι «παχύσαρκο» και «δαπανά ένα εξωφρενικά μεγάλο ποσό χρημάτων που δεν συμβάλλει στην ανάπτυξη της χώρας».
Οι αντίπαλοί της, ωστόσο, επισημαίνουν ότι τα σχέδιά της για δραστικό περιορισμό της μετανάστευσης και για την εφαρμογή της λεγόμενης «εθνικής προτεραιότητας», που θα ευνοεί τους Γάλλους πολίτες στην πρόσβαση στην κοινωνική κατοικία και στα επιδόματα, θα ενίσχυαν τις διαιρέσεις και θα δημιουργούσαν τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών.
Οι ειδικοί έχουν επίσης αμφισβητήσει κατά πόσο είναι εφικτά τα πενταετή σχέδιά της για τη μείωση του ελλείμματος, τα οποία υπόσχονται καθαρή εξοικονόμηση 140 δισ. ευρώ, αλλά παράλληλα περιλαμβάνουν σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τους καταναλωτές και μέτρα προστασίας των συνταξιούχων. Οικονομολόγοι έχουν επισημάνει ότι περικοπές τέτοιου βάθους θα είχαν υφεσιακές επιπτώσεις, υπονομεύοντας την προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές ομολόγων είναι ήδη ανήσυχοι.
Ένα σημείο στο οποίο συμφωνούν η Λεπέν και οι αντίπαλοί της για την προεδρία είναι ότι οι εκλογές του 2027 θα είναι οι σημαντικότερες από την ίδρυση της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας.
«Είναι οι σημαντικότερες εκλογές από το 1958, επειδή θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αλλαγή παραδείγματος», δήλωσε η Λεπέν. Παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως ιστορική προσωπικότητα, υποστήριξε ότι μόνο το κόμμα της μπορεί να αντιμετωπίσει τα ολοένα αυξανόμενα προβλήματα της χώρας. «Έχουμε ευθύνη απέναντι στον λαό, απέναντι στην Ιστορία, και αυτή η ευθύνη είναι απολύτως καθοριστική».
Ωστόσο, η εκλογή μιας εθνικίστριας ηγέτιδας που αμφισβητεί την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση θα αποτελούσε ένα άλμα στο άγνωστο για τη Γαλλία και έναν πολιτικό σεισμό για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Λεπέν δηλώνει ότι θα διακόψει την οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία μέσα σε έξι μήνες από την εκλογή της, επειδή η Γαλλία δεν έχει πλέον την οικονομική δυνατότητα να τη συνεχίσει. «Το έντιμο πράγμα που πρέπει να κάνουμε απέναντι στον [Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ] Ζελένσκι είναι να του πούμε — στην πραγματικότητα, να τον προειδοποιήσουμε — ότι, ακούστε, δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα, δεν μπορούμε να διαχειριστούμε περισσότερα».
Είναι κατηγορηματικά αντίθετη στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας. «Εμείς, η ΕΕ, διεξαγάγαμε έναν ενεργειακό πόλεμο εναντίον της Ρωσίας, ενώ δεν διαθέτουμε καθόλου ενέργεια. Δεν είναι και πολύ έξυπνο».
Όταν ρωτήθηκε αν η Ρωσία αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση. «Ξέρετε, δεν μπορώ να γνωρίζω τι έχει στο μυαλό του ο κ. Πούτιν».
Στην εξωτερική πολιτική, τα συνθήματα που καθοδηγούν τη στάση της είναι η «ανεξαρτησία» και η «ίση απόσταση» από τις μεγάλες δυνάμεις. Πρόκειται για μια επιστροφή στην πολιτική μη ευθυγράμμισης του Σαρλ ντε Γκωλ, η οποία ήταν εφικτή εν μέρει επειδή η Γαλλία αποτελούσε τότε ισχυρότερη οικονομική, διπλωματική και στρατιωτική δύναμη.
Ο ριζοσπαστισμός της εκδηλώνεται πιο έντονα όταν πρόκειται για την ΕΕ. Ως πεπεισμένη ευρωσκεπτικίστρια, η Λεπέν επιθυμεί ένα πιο χαλαρό μοντέλο συνεργασίας και τη μεταφορά εξουσιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πίσω στα κράτη-μέλη. Καθώς η ακροδεξιά αναμένεται να ενισχύσει τη θέση της στις εκλογές στην Ισπανία, την Ιταλία και την Πολωνία το επόμενο έτος, η ίδια θεωρεί ότι το πολιτικό ρεύμα μετατοπίζεται υπέρ της.
Τα σχέδια της Λεπέν για την αναμόρφωση της ΕΕ έρχονται σε αντίθεση με τη στάση της Ιταλίδας εθνικίστριας ηγέτιδας Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει σε μεγάλο βαθμό ακολουθήσει τη γραμμή των Βρυξελλών από τότε που ανέλαβε την πρωθυπουργία, πριν από τέσσερα χρόνια. Θα μετρίαζε και η Λεπέν τις θέσεις της, όπως η Μελόνι, εφόσον αναλάμβανε την εξουσία;
Η Λεπέν επέλεξε προσεκτικά τα λόγια της, περιγράφοντας την Ιταλίδα ηγέτιδα ως «πολιτικό με ισχυρές πεποιθήσεις», η οποία «δεν έχει αλλάξει ποτέ», αλλά δραστηριοποιείται σε ένα «περιοριστικό περιβάλλον».
Ήταν πιο κατηγορηματική όσον αφορά τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του προς αυτήν. Η ηγέτιδα του RN έχει φροντίσει να κρατήσει αποστάσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ και τους συμμάχους του κινήματος MAGA, ώστε να αποτρέψει το ενδεχόμενο η εχθρική στάση τους απέναντι στην Ευρώπη να στραφεί εκλογικά εναντίον της.
«Δεν λέω ότι δεν μου αρέσει», δήλωσε. «Αλλά για έναν Γάλλο είναι μια προσωπικότητα που προκαλεί αμηχανία και προβληματισμό».
Οι επικριτές της Λεπέν υποστηρίζουν ότι και η ίδια ακολουθεί τη στρατηγική του Τραμπ, καθώς δεσμεύεται να συνεχίσει τη διεκδίκηση της προεδρίας ακόμη κι αν το ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας επικυρώσει την καταδίκη της για υπεξαίρεση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το δικαστήριο έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να εκδώσει την απόφασή του πριν από τις εκλογές του Απριλίου.
Η Λεπέν, η οποία επιμένει στην αθωότητά της, δήλωσε ότι οι εκλογές θα δώσουν τέλος στην υπόθεση, καθώς «δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος» που να μην είναι εξοικειωμένος με όσα συνέβησαν ή με τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο. «Στη Γαλλία, ο λαός είναι κυρίαρχος και αυτός θα αποφασίσει», δήλωσε.
Εδώ και περισσότερα από 15 χρόνια, η Λεπέν προσπαθεί να «αποτοξινώσει» το κόμμα που ίδρυσε ο πατέρας της, Ζαν-Μαρί Λεπέν, υποστηρίζοντας ότι οι ρατσιστικές και ξενοφοβικές καταβολές του ανήκουν στο παρελθόν. Το 2018 απέκλεισε τον πατέρα της από το κόμμα, επειδή επανειλημμένα προέβαινε σε αντισημιτικές δηλώσεις. Μεταξύ άλλων, είχε χαρακτηρίσει τους θαλάμους αερίων των Ναζί «λεπτομέρεια της Ιστορίας» και είχε καταδικαστεί για άρνηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.
Οι προσπάθειές της έχουν βοηθήσει το κόμμα να εγκαταλείψει το πολιτικό περιθώριο και να αναδειχθεί στο δημοφιλέστερο κόμμα της Γαλλίας, αν και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση τα μέσα ενημέρωσης φέρνουν στο φως προβληματικές δηλώσεις που έχουν κάνει στο παρελθόν υποψήφιοί του.
Ένα πρόσφατο σκάνδαλο που αφορά τον προστατευόμενό της, Ζορντάν Μπαρντελά, έφερε ξανά στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με το πόσο έχει πραγματικά αλλάξει το κόμμα. Ο ερευνητικός δημοσιογραφικός οργανισμός Mediapart δημοσίευσε ιδιωτικά μηνύματα που φέρεται να είχε στείλει ο Μπαρντελά σε άλλα στελέχη και ακτιβιστές του κόμματος, στα οποία εξέφραζε έντονα αντισημιτικές απόψεις σε ηλικία μόλις 17 ετών. Ο ίδιος αρνείται ότι τα έγραψε και έχει καταθέσει αγωγή κατά του μέσου για δυσφήμηση. Η Λεπέν έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή της προς αυτόν.
Όταν ρωτήθηκε αν ο Μπαρντελά εξακολουθεί να αποτελεί πλεονέκτημα για την ίδια, απάντησε: «Μα φυσικά. Είμαστε θύματα μιας πολιτικής επίθεσης. Το Mediapart δεν είναι εφημερίδα· είναι ένας ακροαριστερός πολιτικός μηχανισμός».
Δήλωσε ότι εξακολουθεί να σχεδιάζει να του αναθέσει την ηγεσία της κυβέρνησής της, εφόσον εκλεγεί, «επειδή ο Ζορντάν είναι αθώος για όσα κατηγορείται ότι έκανε».
Αν η Λεπέν θέλει επιτέλους να εξασφαλίσει τη νίκη, θα πρέπει να κερδίσει την υποστήριξη ορισμένων από τους περίπου μισούς Γάλλους ψηφοφόρους που εξακολουθούν να τη θεωρούν ανησυχητική επιλογή. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε η εταιρεία συμβούλων Verian για λογαριασμό της εφημερίδας Le Monde τον Ιανουάριο, περίπου το 40% θεωρεί το κόμμα της απειλή για τη δημοκρατία.
Η Λεπέν έχει αναπτύξει μεγάλη ικανότητα να αποκρούει την κριτική, έχοντας περάσει πολλά χρόνια σε θέση άμυνας. Όπως δήλωσε, η Γαλλία δεν θα διχαστεί περισσότερο αν κατασταλεί αυτό που αποκαλεί «ανεξέλεγκτη μετανάστευση» ή αν εφαρμοστεί η πολιτική της «εθνικής προτεραιότητας» υπέρ των Γάλλων πολιτών.
Υπερασπίστηκε επίσης το αμφιλεγόμενο σχέδιό της να απαγορεύσει στις μουσουλμάνες γυναίκες να φορούν τη μαντίλα σε δημόσιους χώρους, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο είναι αναγκαίο για την καταπολέμηση του ισλαμισμού. Παράλληλα, υποσχέθηκε ότι δεν στοχοποιεί ούτε τη θρησκεία ούτε τους ίδιους τους μουσουλμάνους.
Αντίθετα, υποστηρίζει ότι εκείνος που διχάζει τη χώρα είναι ο μεγάλος πολιτικός αντίπαλός της, ο Μελανσόν, με το όραμά του για τη «Νέα Γαλλία» (la Nouvelle France), το οποίο προβάλλει μια κοινωνία με ποικίλη πληθυσμιακή και πολιτισμική σύνθεση. Η στρατηγική του Μελανσόν βασίζεται εν μέρει στην κινητοποίηση των νέων ψηφοφόρων και των πολιτών με μεταναστευτική καταγωγή, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή της μάχης κατά του ρατσισμού και της ισλαμοφοβίας.
«Η ιδέα να επιδιώκεις την προσέλκυση ενός εκλογικού σώματος με βάση την καταγωγή και την εθνότητα είναι εντελώς αντίθετη με αυτό που είναι η Γαλλία», δήλωσε η Λεπέν.
Όταν ρωτήθηκε ποιο θα ήταν το αντίστοιχο δικό της όραμα απέναντι στη «Νέα Γαλλία» του Μελανσόν, απάντησε: «Να ξαναδούμε τη Γαλλία» (Revoir la France).
«Αυτό που θέλω είναι να ξαναδώ τη Γαλλία — τη Γαλλία σε όλη της τη δύναμη, τη Γαλλία να είναι ο εαυτός της. Ο γαλλικός λαός δεν έχει εξαφανιστεί, δεν έχει αφομοιωθεί ούτε έχει διαλυθεί».
