Το σχέδιο, που περιγράφει η Wall Street Journal, αποτελεί προσπάθεια του Πούτιν να αξιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεών του με τον Τραμπ, εξέλιξη που έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ουκρανία και στους συμμάχους της στην Ουάσιγκτον και την Ευρώπη. Μια τέτοια σύνοδος κορυφής —χωρίς τη συμμετοχή του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι— θα ήταν πρωτοφανής και θα προκαλούσε έντονο συναγερμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πέρα από αυτές.
Ο Πούτιν έριξε την ιδέα κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, ο οποίος είχε ενημερωθεί για το θέμα. Από εκείνη τη συνομιλία προέκυψε επίσης μια συμφωνία για την αγορά ρωσικού ντίζελ από τις ΗΠΑ και τη διευκόλυνση της πώλησής του στη διεθνή αγορά.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με το ενδεχόμενο μιας συνάντησης.
«Δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα ούτε για την ίδια τη συνάντηση ούτε για την πιθανή ατζέντα της, αν και και οι τρεις πλευρές αναγνωρίζουν τη θεωρητική δυνατότητα να πραγματοποιηθεί μια τέτοια συνάντηση», δήλωσε στην εφημερίδα The Wall Street Journal.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Τραμπ δεν έχει συμφωνήσει σε μια τέτοια σύνοδο κορυφής. Ωστόσο, ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο πρόεδρος θα μπορούσε να δει θετικά την ιδέα, δεδομένης της επιθυμίας του να εκπληρώσει την προεκλογική του υπόσχεση για διευθέτηση του πολέμου. Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι ο πόλεμος θα είχε τελειώσει «από την πρώτη ημέρα» της νέας θητείας του, αλλά πλέον πλησιάζει τα δύο χρόνια στην εξουσία.
Το Κρεμλίνο έχει προτείνει να πραγματοποιηθεί ο τριμερής διάλογος στο περιθώριο της επικείμενης συνόδου κορυφής του Φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), σύμφωνα με τα πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις. Η σύνοδος αυτή θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Νοεμβρίου στη Σεντζέν, το σημαντικό τεχνολογικό κέντρο της νότιας Κίνας.
Ένας ενδεχόμενος τριμερής διάλογος σε κινεζικό έδαφος θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για τον Σι, στο πλαίσιο των προσπαθειών του να αναβαθμίσει τον ρόλο της Κίνας ως διπλωματικού διαμεσολαβητή και ισχυρού παράγοντα στη διεθνή σκηνή, σύμφωνα με αναλυτές που μελετούν την Κίνα. Ρώσοι αξιωματούχοι πρότειναν την ιδέα στο Πεκίνο μέσω διπλωματικών διαύλων, ενώ η κινεζική πλευρά έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θα είχε αντίρρηση, εφόσον συμφωνήσει και ο Τραμπ, σύμφωνα με άλλα πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στις πρόσφατες συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
«Η Κίνα θέλει να θεωρείται ο κεντρικός άξονας των μεγάλων δυνάμεων και, ενδεχομένως, διαμεσολαβητής μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας», δήλωσε η Γιουν Σουν, διευθύντρια του προγράμματος για την Κίνα στο Stimson Center, μια δεξαμενή σκέψης στην Ουάσιγκτον.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει. Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Ο Πούτιν έχει προτείνει και στο παρελθόν μια τριμερή σύνοδο κορυφής τόσο στον Τραμπ όσο και στον Σι, σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η πρόταση διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της Μόσχας με την Ουάσιγκτον έχουν αντιστρέψει την πορεία τους προς όφελος της Ρωσίας.
Ο Τραμπ εξασφάλισε πρόσφατα μια συμφωνία με τον Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, με στόχο τη μείωση των τιμών των καυσίμων, οι οποίες έχουν επιβραδύνει την αμερικανική οικονομία και έχουν πλήξει τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Την Παρασκευή, ο Τραμπ ανέστειλε την εφαρμογή κυρώσεων που επρόκειτο να επιβληθούν στη Ρωσία βάσει διακομματικού νομοσχεδίου, το οποίο είχε υπογράψει τον προηγούμενο μήνα, προκαλώντας επικρίσεις από βουλευτές, μεταξύ των οποίων και ορισμένοι σύμμαχοί του.
Ο ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ έλαβε αυτές τις αποφάσεις αφού διαπίστωσε πως υπήρχαν ελάχιστες άλλες καλές επιλογές για τη μείωση των τιμών.
Η κοινή εκτίμηση μεταξύ των ειδικών στον τομέα της ενέργειας είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί την κύρια αιτία της αύξησης των τιμών του ντίζελ και ότι η ποσότητα καυσίμων που έχει υποσχεθεί να πουλήσει η Ρωσία δεν θα επηρέαζε σημαντικά την αγορά.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έχει εκφράσει εκ νέου την απογοήτευσή του για τον Ζελένσκι, δηλώνοντας ότι ο Ουκρανός ηγέτης πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια και αφήνοντας να εννοηθεί ότι η χώρα χρειάζεται νέο πρόεδρο. Παράλληλα, οι υπό την ηγεσία των ΗΠΑ προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο έχουν σε μεγάλο βαθμό βαλτώσει.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή, ο Τραμπ στράφηκε εναντίον του Ζελένσκι, μετά την ουκρανική επίθεση σε πετρελαϊκό τερματικό σταθμό στην Αγία Πετρούπολη, τη γενέτειρα του Πούτιν, νωρίτερα την ίδια ημέρα. Κατηγόρησε τον Ουκρανό ηγέτη ότι στοχοποιεί ρωσικά διυλιστήρια ντίζελ και δήλωσε ότι «δεν θέλει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και πιθανότατα δεν το ήθελε ποτέ».
Ο Τραμπ δήλωσε ότι αναβάλλει την επιβολή κυρώσεων επειδή δεν θέλει να απομακρύνει τη Ρωσία από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «ΘΕΛΩ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΑΥΤΟΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ!», έγραψε.
Η Μόσχα βλέπει έναν ενδεχόμενο τριμερή διάλογο ως μέσο για να εδραιώσει τη θέση της Ρωσίας σε μια κλειστή ομάδα μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων, ένα καθεστώς που ο Πούτιν επιδιώκει από τότε που ανέλαβε την ηγεσία του Κρεμλίνου το 2000. Η συγκεκριμένη μορφή διαλόγου αφήνει επίσης εκτός την Ευρώπη, την οποία το Κρεμλίνο θεωρεί το βασικότερο εμπόδιο στην επίτευξη της νίκης στην Ουκρανία.
Ο πρώην αξιωματούχος των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσε ότι ο Πούτιν τρέφει ευρείες, αν και μη ρεαλιστικές, φιλοδοξίες για τον συγκεκριμένο τριμερή μηχανισμό, τον οποίο αντιμετωπίζει ως μια δεύτερη Διάσκεψη της Γιάλτας, που θα μπορούσε να οδηγήσει στον διαχωρισμό του πλανήτη σε σφαίρες επιρροής.
Ακόμη κι αν είναι απίθανο ο Σι και ο Τραμπ να συμφωνήσουν σε κάτι τέτοιο, η εικόνα των Αμερικανών, Ρώσων και Κινέζων ηγετών να διαπραγματεύονται την τύχη μιας άλλης χώρας θα αποτελούσε ένα ισχυρό μήνυμα.
Στην Ταϊπέι, θα μπορούσε να ενισχύσει τους φόβους ότι το μέλλον της ίδιας της Ταϊβάν ενδέχεται κάποια μέρα να αποτελέσει αντικείμενο παρόμοιας διαπραγμάτευσης — ιδίως καθώς το Πεκίνο δεν έχει αποκηρύξει ποτέ τη χρήση βίας για να θέσει υπό τον έλεγχό του το αυτοδιοικούμενο δημοκρατικό νησί.
Η σύνοδος κορυφής δεν είναι χωρίς κινδύνους για τον Σι. Κινέζοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι μια γεωπολιτική παράπλευρη πρωτοβουλία θα μπορούσε να επισκιάσει τα σχέδιά τους να αξιοποιήσουν τη σύνοδο του APEC ως ευκαιρία προβολής του ρόλου της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή, σύμφωνα με ορισμένα από τα πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Ο Σι προσπαθεί να ισορροπήσει σε μια λεπτή γραμμή, συνεχίζοντας να στηρίζει τον Πούτιν, ενώ παράλληλα διατηρεί τις οικονομικές σχέσεις της Κίνας με την Ευρώπη, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Μια τέτοια τριμερής συνάντηση θα μπορούσε να εμπλέξει την Κίνα πιο άμεσα στη σύγκρουση της Ουκρανίας και να προκαλέσει αντιδράσεις από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα τη στροφή του Πεκίνου προς τη Μόσχα.
