Όπως επισημαίνει το Reuters, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι στρατηγικές παραδοχές που στηρίζουν την ισραηλινή πολιτική παγιώθηκαν μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, τις οποίες εξαπέλυσε η Χαμάς εναντίον κοινοτήτων στο νότιο Ισραήλ, καθώς και μετά τους πολέμους στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Εάν κάτι πρόκειται να αλλάξει, αυτό είναι ότι το Ισραήλ ενδέχεται να υιοθετήσει ακόμη πιο σκληρή πολιτική ασφαλείας, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αναλυτών. Ειδικότερα, μια νίκη του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τη στήριξη των ακροδεξιών κυβερνητικών εταίρων του, θα μπορούσε να τον ενθαρρύνει να εντείνει τον πόλεμο με το Ιράν, να ενισχύσει τον έλεγχο του Ισραήλ στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και να περιορίσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της διπλωματίας.
Σύμφωνα με το Reuters, το ισραηλινό δόγμα ασφαλείας στηρίζεται πλέον σε τρεις πυλώνες: την αποδυνάμωση του Ιράν, τη διατήρηση ζωνών ασφαλείας πέρα από τα σύνορα της χώρας και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για την αποτροπή των αντιπάλων.
Η πραγματική διαχωριστική γραμμή αφορά τον βαθμό και όχι την κατεύθυνση της πολιτικής: πόσο επιθετικά δηλαδή θα διεξάγει το Ισραήλ τους πολέμους του, πόσο θα επεκτείνει τους παράνομους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη και κατά πόσο κάποιος ηγέτης θα επιλέξει τη διπλωματία, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Από την Τεχεράνη έως το Ριάντ, οι εκλογές της Τρίτης δεν αντιμετωπίζονται λοιπόν ως ένα γεγονός που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την πορεία των εξελίξεων. Στον αντίποδα μάλιστα, θεωρούνται μια δοκιμασία για το κατά πόσο η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης αντιπαράθεσης, κατά την οποία οι πόλεμοι θα παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις, χωρίς να επιλύονται οι υποκείμενες συγκρούσεις.
Την περασμένη Κυριακή (18/10), ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην «πρόληψη και την επίθεση αντί της ανάσχεσης και της άμυνας». Σε αυτό το πλαίσιο, υποστήριξε την ανάγκη για προληπτικά πλήγματα που θα αποτρέπουν αναδυόμενες απειλές, ενώ παράλληλα επιδιώκεται η ανάδειξη του Ισραήλ σε περιφερειακή δύναμη και η μεγιστοποίηση της ανεξαρτησίας του στον τομέα των εξοπλισμών.
Γιατί θεωρείται απίθανη μια αλλαγή πορείας
Στις ισραηλινές εκλογές, το δεξιό κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου και οι υπερεθνικιστές σύμμαχοί του αντιπαρατίθενται στην αντιπολίτευση, της οποίας ηγείται το κόμμα Γιασάρ του πρώην αρχηγού των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Γκάντι Αϊζενκότ.
Ο Παλαιστίνιος αναλυτής Γκασάν αλ-Χατίμπ δεν βλέπει περιθώρια για ουσιαστική αλλαγή της πολιτικής απέναντι στους Παλαιστινίους. Όπως επισημαίνει, τα ισραηλινά πολιτικά κόμματα ανταγωνίζονται για να προβάλουν ακόμη πιο σκληρές θέσεις, καθώς η κοινή γνώμη στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τα δεξιά.
«Η ουσία της πολιτικής παραμένει η ίδια: όχι σε ένα παλαιστινιακό κράτος και ναι στην περαιτέρω επέκταση των οικισμών. Σε αυτό συμφωνούν όλοι», δήλωσε.
Από την άλλη πλευρά, μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία των αντιπάλων του Νετανιάχου θα μπορούσε να επιδιώξει την αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας του Ισραήλ, περιορίζοντας ορισμένες πράξεις βίας από εποίκους ή προωθώντας την επέκταση των εποικισμών με λιγότερο εμφανή τρόπο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αλ-Χατίμπ, τέτοιες αλλαγές θα αφορούσαν περισσότερο το ύφος και όχι την ουσία της πολιτικής.
Ο Γιόοστ Χίλτερμαν, από τη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει έρευνες στη Δυτική Όχθη, προειδοποίησε ότι η αυξανόμενη βία των εποίκων, η εντεινόμενη απογοήτευση των Παλαιστινίων και η απουσία μιας «πολιτικής προοπτικής» έχουν δημιουργήσει εκρηκτικές συνθήκες στην περιοχή. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ακόμη και ένα μικρό περιστατικό θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια ευρύτερη εξέγερση.
«Δηλητηριώδες χταπόδι»
Ορισμένοι περιφερειακοί αξιωματούχοι που συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής διερωτώνται εάν η αντιπαράθεση του Ισραήλ με το Ιράν έχει πλέον καταστεί ο βασικός άξονας γύρω από τον οποίο οργανώνεται η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, ανεξάρτητα από το ποιος θα επικρατήσει στις εκλογές.
Οι έπαινοι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τον Νετανιάχου, τον οποίο χαρακτήρισε «σπουδαίο πρωθυπουργό-πολεμιστή», έχουν ενισχύσει τις εκτιμήσεις ότι ο Ισραηλινός ηγέτης θα επιχειρήσει να ολοκληρώσει την εκστρατεία εναντίον της Τεχεράνης, εφόσον παραμείνει στην εξουσία.
Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι οι φιλοδοξίες του δεν περιορίζονται στην ανάσχεση του Ιράν, αλλά επεκτείνονται και στην ανατροπή της θρησκευτικής ηγεσίας της χώρας.
«Η ολοκλήρωση της αποστολής σημαίνει την ανατροπή του τρομοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν, της κεφαλής του δηλητηριώδους χταποδιού», δήλωσε σε ομιλία του αυτή την εβδομάδα.
Ωστόσο, στρατιωτικοί και πολιτικοί αναλυτές αμφισβητούν κατά πόσο η Τεχεράνη θα εγκατέλειπε όσα θεωρεί θεμελιώδη συμφέροντα ασφαλείας της χωρίς μια χερσαία εισβολή από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το Ιράν αντιλαμβάνεται τη σύγκρουση ως αγώνα υπαρξιακής σημασίας.
Έχοντας επιβιώσει από μήνες πολέμου, το Ιράν ενδέχεται να εκτιμά ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τους αντιπάλους του, συνεχίζοντας παράλληλα να ασκεί πίεση μέσω των περιφερειακών συμμάχων του.
«Αυτό είναι ένα τέλμα», δήλωσε ο Γιανγκ. «Οι Ιρανοί μπορούν να αντέξουν περισσότερο από τον Τραμπ».
Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και η Χαμάς στη Γάζα έχουν αποδυναμωθεί, ωστόσο το ευρύτερο δίκτυο οργανώσεων που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν έχει επιβιώσει. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η σύγκρουση ενδέχεται μάλιστα να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Παρά την ανησυχία που προκαλεί ο Νετανιάχου στον αραβικό κόσμο, ορισμένοι ηγέτες των χωρών του Κόλπου εξακολουθούν να τον θεωρούν τον Ισραηλινό πολιτικό που είναι πιθανότερο να διατηρήσει την πίεση προς το Ιράν.
Αυτό τους φέρνει αντιμέτωπους με ένα δίλημμα: από τη μία πλευρά, αντιτίθενται σε όσα θεωρούν επεκτατικές πολιτικές του Νετανιάχου, από την άλλη, επιθυμούν να περιοριστεί η επιρροή του Ιράν.
