Το βασικό πρόβλημα είναι να αποφασιστεί ποιος θα αναλάβει αυτή την επικίνδυνη αποστολή, όπως αναφέρει το Politico.
Το ζήτημα έγινε πιο επείγον αυτή την εβδομάδα, όταν ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, ταξίδεψε στη Ρωσία για να προτείνει στον Πούτιν μια τριμερή σύνοδο κορυφής με τη συμμετοχή του Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού ηγέτη Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με στόχο την άσκηση πιέσεων για την επίτευξη εκεχειρίας.
Ο πρόεδρος της Τσεχίας, Πετρ Πάβελ, δήλωσε την Τρίτη, σε συνέντευξή του ότι «ο πρόεδρος Πούτιν δεν αναγνωρίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμό με κύρος».
«Δεν θέλει να μιλήσει με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεν συνομιλεί με την Κάγια Κάλας. Έχει σταματήσει να μιλά και με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Εμανουέλ Μακρόν», πρόσθεσε.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα πρέπει να «εντοπίσει ένα πρόσωπο ή μια ομάδα προσώπων που θα μιλούν εξ ονόματος της Ευρώπης. Δεν είναι απαραίτητο να πρόκειται για εκπροσώπους της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ, αλλά απλώς για ηγέτες στους οποίους οι υπόλοιποι θα αναθέσουν την εντολή να διαπραγματευτούν».
Ο πρόεδρος της Τσεχίας, Πετρ Πάβελ, μιλά στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στις 23 Σεπτεμβρίου 2026, στη Νέα Υόρκη.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στην Ουκρανία και στους Ευρωπαίους συμμάχους της, καθώς διαπραγματεύεται απευθείας με τον Πούτιν, παρακάμπτοντάς τους, ενώ εμφανίζεται ολοένα και πιο πρόθυμος να υιοθετήσει θέσεις που ευνοούν τη Ρωσία στον πόλεμο, ο οποίος πλησιάζει τα πέντε χρόνια.
Οι εξελίξεις αυτές αναζωπύρωσαν τη συζήτηση στις Βρυξέλλες και πέρα από αυτές σχετικά με την ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη δίαυλο απευθείας επικοινωνίας με το Κρεμλίνο, ώστε να διασφαλίσει τα συμφέροντα της ηπείρου και να ενισχύσει τη δυνατότητα της Ουκρανίας να αντισταθεί σε μια συμφωνία που θα ευνοεί δυσανάλογα τη Ρωσία.
«Όσο κι αν μας δυσαρεστεί η ιδέα, πιστεύω ότι θα ήταν καλό να υπάρχει κάποιος δίαυλος επικοινωνίας με τον Πούτιν», δήλωσε ο Ντέιβιντ Λίντινγκτον, διακεκριμένος συνεργάτης του βρετανικού ινστιτούτου αμυντικών και στρατηγικών μελετών Royal United Services Institute (RUSI), με έδρα το Λονδίνο.
«Δεν είμαι αισιόδοξος ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί κάτι ουσιαστικό βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, το να υπάρχει ένας δίαυλος που θα μπορεί να αξιοποιηθεί όταν προκύψει κάποια ευκαιρία δεν είναι κακή ιδέα».
Οι διπλωμάτες και οι αξιωματούχοι διαφωνούν ως προς το ποιο πρόσωπο θα ήταν καταλληλότερο για να εκπροσωπήσει την Ευρώπη.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει διαπραγματευτεί απευθείας με τον Τραμπ για εμπορικά ζητήματα, ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει ήδη ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με το Κρεμλίνο μέσω του γραφείου του. Στους πιθανούς υποψηφίους συγκαταλέγεται και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, η οποία εκφράζει συνολικά τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωμάτη χώρας της ΕΕ, ο οποίος μίλησε ανώνυμα, καθώς το θέμα είναι ευαίσθητο, οι κύκλοι των Βρυξελλών πρέπει να αποδεχθούν ότι μια συμφωνία με τον Πούτιν και τον Τραμπ δεν πρόκειται να καθοριστεί από τα θεσμικά πρωτόκολλα της Ένωσης.
«Δεν μπορούμε να εμφανιστούμε με δύο ή τρία άτομα, που το καθένα θα ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί την ΕΕ», δήλωσε ο διπλωμάτης. «Η επιλογή του προσώπου που τελικά θα εκπροσωπήσει την Ένωση θα πρέπει να βασιστεί στο ποιος μπορεί να προσφέρει τη μεγαλύτερη αξία, όχι σε προσωπικές αντιπαραθέσεις εξουσίας ή ναρκισσιστικές επιδιώξεις».
Θα αναλάβει πρωτοβουλία ο Στουμπ;
Ένα όνομα εκτός του στενού θεσμικού μηχανισμού της ΕΕ που κερδίζει έδαφος είναι εκείνο του προέδρου της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ.
Δύο βασικά στοιχεία λειτουργούν υπέρ του: θεωρείται ότι διατηρεί μία από τις καλύτερες σχέσεις με τον Τραμπ μεταξύ των ηγετών της ΕΕ, ενώ η Φινλανδία διαθέτει μακρά εμπειρία στη διαχείριση των σχέσεών της με τη Ρωσία. Οι δύο χώρες μοιράζονται σύνορα μήκους 1.300 χιλιομέτρων και έχουν πολεμήσει μεταξύ τους στο παρελθόν.
«Ο Στουμπ παρουσιάζει ενδιαφέρον λόγω της φινλανδικής τεχνογνωσίας και της παραδοσιακής εμπειρίας της χώρας στον διάλογο με τη Ρωσία», δήλωσε ο διπλωμάτης. «Οι Φινλανδοί γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον στη δική μας πλευρά τι απαιτείται για να αισθάνεται κανείς ασφαλής σε μια τέτοια κατάσταση».
Ένας δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ σημείωσε ότι ο Στουμπ είναι «το μόνο πρόσωπο που έχει εμφανιστεί μέχρι στιγμής για να επιδείξει πολιτική ηγεσία σε υψηλό επίπεδο» και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως Ευρωπαίος απεσταλμένος σε μια μελλοντική ειρηνευτική σύνοδο κορυφής.
Την Τρίτη, ο Στουμπ βρέθηκε στη Νορβηγία μαζί με τον Ζελένσκι και τον Γουίτκοφ, για συνομιλίες ενόψει της επίσκεψης του Αμερικανού απεσταλμένου στη Ρωσία, όπου επρόκειτο να συναντήσει τον Πούτιν.
Στη συνάντηση του Όσλο συμμετείχε επίσης ο Μπγιορν Ζάιμπερτ, ο κορυφαίος συνεργάτης της φον ντερ Λάιεν, ο οποίος έχει λάβει μέρος σε συναντήσεις συμβούλων εθνικής ασφαλείας στο πλαίσιο του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ένας τρίτος Ευρωπαίος διπλωμάτης υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο να εκπροσωπείται η ίδια η ΕΕ στις συνομιλίες και όχι μια μικρή ομάδα ισχυρών χωρών, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτό σημαίνει ότι τόσο ο Ζάιμπερτ όσο και ο Πέδρο Λουρτίε, ο κορυφαίος συνεργάτης του Κόστα, θα πρέπει να συμμετέχουν στις προπαρασκευαστικές συνομιλίες, ενώ τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να ενημερώνονται επαρκώς για την πορεία των διαπραγματεύσεων, ανέφερε ο διπλωμάτης.
Το τηλεφώνημα στον Κόστα
Σύμφωνα με έναν τέταρτο διπλωμάτη της ΕΕ, κατά τη σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας στις Βρυξέλλες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ρώτησαν τον Κόστα αν είχε έρθει η ώρα να συνομιλήσει με τον Πούτιν.
«Ο Κόστα απάντησε όχι, ότι δεν πρόκειται να μιλήσει με τον Πούτιν αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο διπλωμάτης.
«Ωστόσο, ο Κόστα θα πρέπει να αρχίσει να συνομιλεί με τον Πούτιν, εάν θέλουμε να διαδραματίσουμε ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Αν δεν μιλάμε, ουσιαστικά διευκολύνουμε τους αντιπάλους μας».
Ο ίδιος διπλωμάτης εκτίμησε ότι ο Κόστα θα ήταν καλύτερη επιλογή από τη φον ντερ Λάιεν ή την Κάλας, καθώς και οι δύο θεωρείται ότι έχουν ταχθεί τόσο έντονα υπέρ της Ουκρανίας, ώστε δύσκολα θα μπορούσαν να εκπροσωπήσουν αποτελεσματικά την ΕΕ σε επίπεδο ηγετών.
Η Κάλας, ειδικότερα, έχει ασκήσει έντονη κριτική στον Τραμπ.
«Ο Κόστα δίνει περισσότερο την εντύπωση ενός έντιμου διαμεσολαβητή», κατέληξε ο διπλωμάτης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι η ΕΕ συμμετέχει ήδη στις ειρηνευτικές συνομιλίες, επισημαίνοντας την παρουσία του Ζάιμπερτ στο Όσλο την Τρίτη.
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Πάουλα Πίνιο, δήλωσε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους ότι «ο βασικός στόχος [της συνάντησης στο Όσλο] ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να περάσουμε σε τριμερείς ή ακόμη και πολυμερείς συνομιλίες, με την Ουκρανία και τη Ρωσία να βρίσκονται στο ίδιο τραπέζι».
Όπως ανέφερε, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε ζητήματα εδαφών, ασφάλειας και μεταπολεμικής ευημερίας της Ουκρανίας. Ο Γουίτκοφ αναμένεται να ενημερώσει την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους της μετά την επίσκεψή του στη Ρωσία για τη συνάντησή του με τον Πούτιν.
«Αυτό που έχει πολύ μεγάλη σημασία είναι να βρισκόμαστε στο τραπέζι, να μπορούμε να παρουσιάζουμε τις θέσεις μας και να συμμετέχουμε ενεργά στην προσπάθεια επίτευξης ενός κοινού στόχου: να τερματιστεί αυτός ο φρικτός πόλεμος», πρόσθεσε.
