Χωρίς να την κατονομάσει, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας προειδοποίησε ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να επιβληθεί μέσω διαδηλώσεων, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν πρόκειται να επιτρέψει καθυστερήσεις στη διαδικασία αλλαγής του πολιτικού συστήματος της χώρας.
«Δεν πρόκειται να οδηγηθείτε στη δημοκρατία διαδηλώνοντας στους δρόμους», δήλωσε ο Ρούμπιο τη Δευτέρα (26/10).
Η στάση της Ματσάδο, η οποία ζητά τη διεξαγωγή εκλογών το 2027 και έχει ασκήσει κριτική στη μεγάλη συμφωνία πετρελαίου μεταξύ των ΗΠΑ και της σημερινής κυβέρνησης της Βενεζουέλας, προκαλεί προβληματισμό σε αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Η Βενεζουέλα αποτελεί το σημαντικότερο επίτευγμα της εξωτερικής πολιτικής αυτής της κυβέρνησης», ανέφερε πηγή του Λευκού Οίκου που γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει το ζήτημα ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι ενδεχόμενη ανατροπή της προόδου που έχει επιτευχθεί θα ήταν επιζήμια για όλες τις πλευρές.
Οι τρεις προτεραιότητες της Ουάσιγκτον πριν από τις εκλογές
Τόσο η Ματσάδο όσο και η αμερικανική κυβέρνηση συμφωνούν ότι η Βενεζουέλα πρέπει να οδηγηθεί σε εκλογές. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σύγκλιση ως προς το χρονοδιάγραμμα, καθώς η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης ζητά κάλπες το 2027, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει ότι πρέπει προηγουμένως να διασφαλιστούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η μεταρρύθμιση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας, το οποίο, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, εξακολουθεί να στελεχώνεται από πρόσωπα που πρόσκεινται στον Νικολάς Μαδούρο. Ο πρώην πρόεδρος συνελήφθη από τις αμερικανικές αρχές στις 3 Ιανουαρίου και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου αντιμετωπίζει κατηγορίες σχετικές με τη διακίνηση ναρκωτικών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιδιώκει να έχει επιλεγεί νέα σύνθεση του δικαστηρίου έως το τέλος του έτους.
Δεύτερος στόχος είναι η αναμόρφωση του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου, το οποίο επίσης θεωρείται ότι ελέγχεται από πρόσωπα συνδεδεμένα με τον Μαδούρο. Κατά την Ουάσιγκτον, το συγκεκριμένο όργανο, σε συνεργασία με το Ανώτατο Δικαστήριο, συνέβαλε στη νοθεία των δύο τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων στις οποίες συμμετείχε ο πρώην πρόεδρος. Η αμερικανική κυβέρνηση προσδοκά ότι ένα νέο εκλογικό συμβούλιο θα έχει συγκροτηθεί έως τις αρχές του επόμενου έτους.
Τρίτο κρίσιμο ζήτημα είναι η αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους. Η Βενεζουέλα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις κρατικού χρέους παγκοσμίως, το οποίο εκτιμάται σε 300 δισ. δολάρια, υπερβαίνοντας το ΑΕΠ της χώρας. Σε αντίθεση με τις δύο θεσμικές μεταρρυθμίσεις, το χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση του χρέους παραμένει ασαφές.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εξετάζει και την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών ασφαλείας, καθώς εκτιμά ότι η λειτουργία τους θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τη σταθερότητα μιας μελλοντικής δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης.
«Αν θέλεις μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση να πετύχει, δεν θέλεις να κληρονομήσει μια οικονομική καταστροφή που θα την οδηγήσει στην κατάρρευση», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με τα πρακτικά της ενημέρωσης.
Όπως εξήγησε, η αδυναμία των δυνάμεων ασφαλείας να αναγνωρίσουν τη νέα πολιτική ηγεσία και να εφαρμόσουν τις εντολές της θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα περίοδο αστάθειας και βίας στο Καράκας.
Χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα για τις κάλπες
Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να αποτρέψει το ενδεχόμενο η σημερινή ηγεσία της Βενεζουέλας να καθυστερήσει τις αλλαγές έως το τέλος της θητείας Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2029.
«Κι αν προσπαθήσουν απλώς να μας καθυστερήσουν για δύο χρόνια, μέχρι να αποχωρήσουμε; Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί», δήλωσε ο Ρούμπιο, υποστηρίζοντας ότι μέχρι στιγμής έχουν τηρηθεί τα χρονοδιαγράμματα που έχουν συμφωνηθεί.
Για να προκηρυχθούν νέες προεδρικές εκλογές, η σημερινή επικεφαλής της κυβέρνησης, Ντέλσι Ροντρίγκες, θα πρέπει να κηρύξει κενή τη θέση του προέδρου. Σύμφωνα με αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η εξέλιξη αυτή θα ενεργοποιούσε τη διαδικασία διεξαγωγής εκλογών εντός έξι μηνών.
Με βάση το πλέον αισιόδοξο σενάριο, η Ροντρίγκες θα μπορούσε να προκηρύξει εκλογές για τον Ιούνιο του επόμενου έτους. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρίνισαν ότι δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία και ότι η εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί είτε το 2027 είτε το 2028.
Ο Ρούμπιο δήλωσε, επίσης, ότι σκοπεύει να παραμείνει στη θέση του για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα, επισημαίνοντας ότι επιθυμεί να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία πολύ πριν από την αποχώρησή του από την κυβέρνηση.
Η αντιπαράθεση Ροντρίγκες – Ματσάδο
Οι σχέσεις μεταξύ της Ντέλσι Ροντρίγκες και της Μαρίας Κορίνα Ματσάδο παραμένουν εξαιρετικά τεταμένες. Η τελευταία είχε αποκλειστεί από τον Μαδούρο από τη συμμετοχή στις προεδρικές εκλογές του 2024, ενώ οι δύο γυναίκες έχουν καταστήσει σαφή την πολιτική τους αντιπαλότητα.
Χωρίς να κατονομάσει τη Ματσάδο, η Ροντρίγκες δήλωσε τη Δευτέρα ότι θα έπρεπε να αισθάνεται τύψεις για τη στήριξή της στην αμερικανική επέμβαση, την οποία περιέγραψε ως εξωτερική στρατιωτικού τύπου επίθεση κατά της Βενεζουέλας.
Η αναφορά αφορούσε την επιχείρηση των ΗΠΑ για τη σύλληψη του Μαδούρο. Ο Ρούμπιο, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον αξιολογεί τις πράξεις της Ροντρίγκες και όχι τις δημόσιες τοποθετήσεις της.
Όπως υποστήριξε, η σημερινή ηγεσία έχει μέχρι στιγμής ανταποκριθεί σε ορισμένες βασικές απαιτήσεις των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η εξάλειψη της ιρανικής και κουβανικής επιρροής στη χώρα, καθώς και η έκδοση του Άλεξ Σάαμπ, πρώην στενού συμμάχου του Μαδούρο, ο οποίος συνεργάζεται με τις αμερικανικές αρχές στην υπόθεση εναντίον του.
«Αν στο τέλος της ημέρας έχουμε ένα νέο Ανώτατο Δικαστήριο, ένα νέο Εκλογικό Συμβούλιο, νέες εκλογές και ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης, αυτό ακριβώς επιδιώκουμε», δήλωσε ο Ρούμπιο, τονίζοντας ότι η επιτυχία της διαδικασίας θα κριθεί από τα αποτελέσματά της.
Το μήνυμα Τραμπ προς το Καράκας
Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να προχωρήσει γρήγορα η αναδιάρθρωση των θεσμών που είναι αρμόδιοι για τη διεξαγωγή των εκλογών, θεωρώντας ότι η αλλαγή τους αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια αξιόπιστη δημοκρατική μετάβαση.
«Πρέπει να αλλάξει η δομή του εκλογικού συστήματος. Όχι σε δέκα χρόνια, ούτε σε πέντε, ούτε σε δύο. Αυτό πρέπει να γίνει γρήγορα, μέσα στα χρονοδιαγράμματα που έχουμε καθορίσει», υπογράμμισε ο Ρούμπιο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εκτροχιασμού της διαδικασίας θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη χώρα, καθιστώντας σαφές ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να αποδεχθεί παρατεταμένες καθυστερήσεις στην πορεία προς τις εκλογές και την αναμόρφωση του πολιτικού συστήματος της Βενεζουέλας.
