Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, την οποία αντιπαρέβαλε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η πρώτη γίνεται αποδεκτή διεθνώς, ενώ η δεύτερη εξακολουθεί να αμφισβητείται. Παράλληλα, εξαπέλυσε προσωπική επίθεση στον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, επικρίνοντας τις τοποθετήσεις του για τα ελληνικά χωρικά ύδατα και το casus belli.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε στις αιτιάσεις του Οζέλ, υποστηρίζοντας ότι οι θέσεις της Άγκυρας για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν αμετάβλητες και ότι οι δηλώσεις του Φιντάν είχαν παρουσιαστεί εκτός του πραγματικού τους πλαισίου.
Η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Αναφερόμενος στη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, ο Οζέλ υποστήριξε ότι εξακολουθεί να της αποδίδει στρατηγική σημασία, διευκρίνισε, ωστόσο, ότι από μόνη της δεν επαρκεί για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων που διεκδικεί η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως ανέφερε, είχε ζητήσει κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας την άμεση επικύρωσή της από την τουρκική Εθνοσυνέλευση και την κατάθεσή της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου, όπως υποστήριξε, να ενισχυθεί η θέση της Άγκυρας.
Ο αρχηγός της τουρκικής αντιπολίτευσης απέδωσε τις σημερινές δυσκολίες στις σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο στην πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση Ερντογάν, εκτιμώντας ότι η επιδείνωση των διμερών σχέσεων συνέβαλε στην ενίσχυση της διπλωματικής θέσης της Ελλάδας.
«Η συμφωνία που υπέγραψε η Αίγυπτος με την Ελλάδα γίνεται αποδεκτή από όλους, ενώ η συμφωνία μας με τη Λιβύη, η οποία υπεγράφη από δύο κυρίαρχα κράτη, επικρίνεται, καταδικάζεται και δεν γίνεται αποδεκτή από αυθάδεις Ευρωπαίους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, κατηγόρησε το κυβερνών AKP ότι στερείται στρατηγικής διορατικότητας, υποστηρίζοντας πως οι επιλογές του έχουν περιορίσει τα περιθώρια διπλωματικών κινήσεων της χώρας.
Κριτική για τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο Οζέλ επέκτεινε την κριτική του και στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ.
Όπως υποστήριξε, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της Άγκυρας ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας, η χώρα δεν κατάφερε να συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα. Απέδωσε την εξέλιξη αυτή, μεταξύ άλλων, σε λανθασμένους χειρισμούς και στην ανεπαρκή διαχείριση των σχέσεων με τους Ευρωπαίους εταίρους.
Επικριτικός εμφανίστηκε και για την απουσία προόδου στην αναθεώρηση της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας – ΕΕ, καθώς και για τον αποκλεισμό της χώρας από το πρόγραμμα «Made in Europe».
Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου το 70% των τουρκικών εξαγωγών κατευθύνεται στην ευρωπαϊκή αγορά, γεγονός που, όπως προειδοποίησε, καθιστά την τουρκική οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη σε ενδεχόμενους νέους δασμούς στα προϊόντα της. Ειδική αναφορά έκανε στην αυτοκινητοβιομηχανία, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενες επιβαρύνσεις θα μπορούσαν να πλήξουν σημαντικά τον κλάδο και την ευρύτερη εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι ΗΠΑ, οι κυρώσεις CAATSA και τα F-35
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Οζέλ και για την πολιτική της κυβέρνησης Ερντογάν έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα προχώρησε σε σημαντικές οικονομικές παραχωρήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην αγορά 250 αεροσκαφών Boeing, στις συμφωνίες προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), στη μείωση των δασμών για αμερικανικά προϊόντα και στις δεσμεύσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, δόθηκαν σχετικά με τις σπάνιες γαίες της Τουρκίας.
Ωστόσο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν εξασφάλισε τα αποτελέσματα που επιδίωκε, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε ισχύ και η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός του προγράμματος των μαχητικών F-35.
Ο Οζέλ αναφέρθηκε επίσης στην απόφαση των ΗΠΑ να άρουν την απαγόρευση πώλησης όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, αντιπαραβάλλοντάς την με τη μη άρση των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν έχει εξασφαλίσει ούτε κινητήρες για το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος KAAN.
«Ούτε κινητήρας βγήκε για το KAAN ούτε F-35 ήρθαν», ανέφερε, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δεν έχει εκπληρώσει τους στόχους της στον τομέα των εξοπλισμών.
Αναφερόμενος στους ρωσικούς πυραύλους S-400, ο πρόεδρος του CHP υποστήριξε ότι η προμήθειά τους δεν απέφερε τα αναμενόμενα οφέλη, καθώς, όπως είπε, η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της επιλογής αυτής. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη σύνδεση της παρουσίας των S-400 με τη διατήρηση των αμερικανικών κυρώσεων.
Αιχμές κατά Φιντάν για τα χωρικά ύδατα και το casus belli
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης του Οζέλ αφορούσε τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Χακάν Φιντάν για τα ελληνοτουρκικά. Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης αποκάλεσε ειρωνικά τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών «TikToker» και τον κατηγόρησε ότι διατύπωσε θέσεις που, κατά την άποψή του, αποδυναμώνουν την πάγια τουρκική στάση.
Ο Οζέλ υποστήριξε ότι οι αναφορές του Φιντάν στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αφήνουν περιθώρια ερμηνειών που δεν συνάδουν με τη θέση της Άγκυρας. Όπως ανέφερε, η τουρκική πλευρά έχει διατυπώσει αντιρρήσεις ακόμη και για επέκταση πέραν των έξι ναυτικών μιλίων.
Παράλληλα, επέκρινε τη διατύπωση ότι η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια δεν συνιστά κατ’ ανάγκη αιτία πολέμου, υποστηρίζοντας ότι η αναφορά στο casus belli έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τρόπο που, κατά την εκτίμησή του, αμβλύνει την τουρκική θέση.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η κριτική του δεν ισοδυναμεί με προτροπή για πολεμική αντιπαράθεση, επιμένοντας, ωστόσο, ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις της τουρκικής διπλωματίας πρέπει να διατυπώνονται με σαφήνεια.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Στο στόχαστρο του Οζέλ βρέθηκε και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Ο Τούρκος πολιτικός υποστήριξε ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να προωθήσει μια εναλλακτική πρόταση για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω συντομότερης διαδρομής.
Ειδικότερα, αντιπαρέβαλε το υποθαλάσσιο καλώδιο μεγάλης απόστασης που σχεδιάζεται για τη διασύνδεση με μια διαδρομή περίπου 70 χιλιομέτρων, την οποία παρουσίασε ως επιλογή που θα μπορούσε να εξεταστεί από την Τουρκία.
Παράλληλα, επέκρινε τη διαχείριση του ζητήματος από την κυβέρνηση, αναφερόμενος στη θέση ότι η Τουρκία δεν ζητά άδεια για την πόντιση καλωδίου, αλλά ενημέρωση. Κατά τον Οζέλ, η διατύπωση αυτή δεν ενίσχυσε τη διαπραγματευτική θέση της Άγκυρας, αλλά συνέβαλε στην περαιτέρω σκλήρυνση της ελληνικής στάσης.
Η απάντηση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε στις δηλώσεις του Οζέλ με ανακοίνωση που εκδόθηκε αργά το βράδυ της Τρίτης, τονίζοντας ότι η πολιτική της Άγκυρας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει σταθερή.
«Οι θέσεις της Τουρκίας, τις οποίες υπερασπίζεται με συνέπεια και αποφασιστικότητα σε όλα τα fora σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, παραμένουν αμετάβλητες», ανέφερε το υπουργείο, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της στις δύο περιοχές «χωρίς παραχωρήσεις».
Το τουρκικό ΥΠΕΞ διέψευσε, επίσης, τον ισχυρισμό ότι ο Χακάν Φιντάν παραχώρησε συνέντευξη σε ελληνικό μέσο ενημέρωσης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι δηλώσεις του υπουργού έγιναν στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσε κέντρο μελετών στις Βρυξέλλες και, όπως υποστήριξε η Άγκυρα, αποσπάστηκαν από το συνολικό τους πλαίσιο και παρουσιάστηκαν με τρόπο που αλλοίωνε το νόημά τους.
Καταλήγοντας, το υπουργείο Εξωτερικών άφησε αιχμές για την πολιτική αξιοποίηση των ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής από τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, κατηγορώντας τον εμμέσως ότι μετατρέπει την περιφερειακή πολιτική της Τουρκίας σε αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
