• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Βρετανία-ΕΕ: Επανεκκίνηση σχέσεων με εμπορικές συμφωνίες – Τι θα γίνει με τα δίδακτρα
18:33 - 20 Νοε 2026

Βρετανία-ΕΕ: Επανεκκίνηση σχέσεων με εμπορικές συμφωνίες – Τι θα γίνει με τα δίδακτρα

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησαν την Παρασκευή, στο πλαίσιο συνόδου κορυφής, σε μια σειρά μέτρων που αποσκοπούν στην απλούστευση του εμπορίου αγροδιατροφικών προϊόντων και στην ενίσχυση της κινητικότητας των νέων, επιχειρώντας να δώσουν νέα ώθηση στις μεταξύ τους σχέσεις. Αντίθετα, δεν κατέληξαν σε συμφωνία για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα, ενώ παραμένουν σε εκκρεμότητα οι ευρύτερες διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης συνεργασίας τους.  

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που οδήγησε στην απόφαση της Βρετανίας να εγκαταλείψει την ΕΕ, το κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών εμφανίζεται λιγότερο συγκρουσιακό, με αμφότερες να αναγνωρίζουν πλέον την ανάγκη για στενότερη συνεννόηση. Οι γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις έχουν μεταβάλει σημαντικά το διεθνές περιβάλλον, από τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία και την επιβολή αμερικανικών δασμών έως την κυριαρχία της Κίνας στις εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων ορυκτών και τον πόλεμο στο Ιράν.

«Είναι μια καλή μέρα για τη Βρετανία και μια καλή μέρα για την Ευρώπη», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το νομοσχέδιο για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων θα κατατεθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα.

Αναδεικνύοντας τη σημασία των συμφωνιών, ο ίδιος επικαλέστηκε εκτιμήσεις του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με τις οποίες τα νέα μέτρα θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ΑΕΠ της χώρας έως και κατά 0,5%, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 17 δισ. λίρες ετησίως.

Τι προβλέπουν οι συμφωνίες και τι παραμένει σε εκκρεμότητα

Εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων

Η συμφωνία για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα προβλέπει την απλούστευση της διακίνησης ζώων, φυτών και προϊόντων ζωικής και φυτικής προέλευσης μεταξύ των δύο πλευρών. Ειδικότερα, οι σχετικές αποστολές θα μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς τα πιστοποιητικά και τους ελέγχους που απαιτούνται σήμερα, περιορίζοντας έτσι τα διοικητικά και εμπορικά εμπόδια.

Οι ρυθμίσεις θα καλύπτουν επίσης τις μεταφορές προϊόντων από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία. Ως ημερομηνία έναρξης εφαρμογής της συμφωνίας έχει οριστεί η 1η Μαρτίου 2028.

Κινητικότητα νέων και Erasmus+

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η συμφωνία για τη δημιουργία προγράμματος κινητικότητας νέων. Βάσει του σχεδιασμού, έως και 100.000 νέοι από κάθε πλευρά θα έχουν τη δυνατότητα να ζήσουν στην άλλη χώρα για διάστημα έως τριών ετών, προκειμένου να εργαστούν, να σπουδάσουν, να συμμετάσχουν σε εθελοντικές δράσεις ή απλώς να ταξιδέψουν.

Η επιδίωξη είναι το πρόγραμμα να τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως το 2028, ενώ οι σχετικές ευκαιρίες θα πρέπει να είναι διαθέσιμες στους νέους μέχρι τον Ιανουάριο του 2030. Επιπλέον, συμφωνήθηκε η επιστροφή της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανταλλαγών φοιτητών Erasmus+ από το 2027.

Μεταναστευτικό και συνεργασία των αρχών

Στο πεδίο της μετανάστευσης, Λονδίνο και Βρυξέλλες συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους για την αντιμετώπιση των παράνομων δικτύων διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται στενότερος συντονισμός των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και διεύρυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και δεδομένων μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου.

Εκπομπές άνθρακα και προστασία των βρετανικών εξαγωγών

Ένα ακόμη πεδίο στο οποίο επιτεύχθηκε συμφωνία αφορά την τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τις επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζουν οι βρετανικές επιχειρήσεις κατά την εξαγωγή προϊόντων προς την ΕΕ.

Μετά το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζεται από την ΕΕ ως τρίτη χώρα και, ως εκ τούτου, οι εξαγωγές του υπόκεινται στον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Οι σχετικές επιβαρύνσεις εκτιμάται ότι κοστίζουν στη βρετανική οικονομία έως και 3,8 δισ. λίρες ετησίως, με τη χαλυβουργία και τη βιομηχανία αλουμινίου να συγκαταλέγονται στους κλάδους που επηρεάζονται περισσότερο.

Η συμφωνία προβλέπει ότι έως το 2028 θα έχει ολοκληρωθεί η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών των δύο πλευρών. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρήσεις που επιβαρύνονται σήμερα από το συγκεκριμένο κόστος αναμένεται να απαλλαγούν από τις σχετικές χρεώσεις.

Τα ανοιχτά μέτωπα και η διαφωνία για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα

Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε σε αρκετούς τομείς, οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε διευθέτηση όλων των εκκρεμοτήτων. Το ζήτημα που εξακολουθεί να προκαλεί τη μεγαλύτερη αντιπαράθεση αφορά το ύψος των διδάκτρων που καταβάλλουν οι Ευρωπαίοι φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια.

Οι χώρες της ΕΕ επιδιώκουν οι φοιτητές τους να πληρώνουν τα ίδια ποσά με τους Βρετανούς συμφοιτητές τους, δηλαδή τα λεγόμενα «home fees», αντί για τα υψηλότερα δίδακτρα που ισχύουν για τους διεθνείς φοιτητές. Τα τελευταία είναι συνήθως περίπου τετραπλάσια.

Το Λονδίνο, από την πλευρά του, δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί πλήρη εξίσωση των διδάκτρων. Αντ' αυτού, προκρίνει τη χορήγηση «σημαντικά μειωμένων» τιμών για τους Ευρωπαίους φοιτητές. Οι δύο πλευρές έχουν πλέον ως στόχο να βρουν συμβιβαστική λύση μέσα στους επόμενους έξι μήνες.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση της συνόδου κορυφής, οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν αναμένεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2028, ενώ οι πρώτοι νέοι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του προγράμματος κινητικότητας έως το 2030.

Το «Made in Europe» και οι κινεζικές εισαγωγές ηλεκτρικών αυτοκινήτων

Ένα ακόμη σύνθετο ζήτημα στις σχέσεις των δύο πλευρών είναι η ενδεχόμενη ευθυγράμμιση της Βρετανίας με επιμέρους ευρωπαϊκούς κανόνες. Το θέμα προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας, κυρίως μεταξύ όσων αντιτίθενται σε οποιαδήποτε επαναπροσέγγιση με την ΕΕ που θα μπορούσε να περιορίσει την αυτονομία του Λονδίνου στη χάραξη πολιτικής.

Κεντρική επιδίωξη της βρετανικής κυβέρνησης είναι να εξασφαλίσει ειδική μεταχείριση στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων «Made in Europe», με ιδιαίτερη έμφαση στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Η ΕΕ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να εξετάσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι η Βρετανία θα ευθυγραμμιστεί με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Στο τελικό κείμενο της συμφωνίας επισημαίνεται ότι, στους τομείς όπου έχει προβλεφθεί συνεργασία, η βρετανική πλευρά θα πρέπει να «διασφαλίζει αποτελέσματα συμβατά με τα σχετικά μέτρα της ΕΕ». Στόχος είναι να προστατευθούν οι συγκεκριμένοι βιομηχανικοί κλάδοι και να αποτραπεί η παράκαμψη των περιορισμών που εφαρμόζει η Ένωση.

Η συγκεκριμένη διατύπωση φαίνεται να ενσωματώνει στοιχεία γαλλογερμανικής πρότασης, σύμφωνα με την οποία θα μπορούσε να επιτραπεί η διάθεση ευρωπαϊκών δημόσιων πόρων για την αγορά ή την επιδότηση βρετανικών αυτοκινήτων, εφόσον το Λονδίνο αποδεχθεί τη διαρκή προσαρμογή του στα εμπορικά μέτρα προστασίας της ΕΕ.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει τη Βρετανία στην υιοθέτηση μέτρων αντίστοιχων με εκείνα που έχει ήδη λάβει η ΕΕ για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικής κατασκευής υβριδικών και αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων. Πρόκειται, ωστόσο, για μια κατεύθυνση στην οποία το Λονδίνο δεν έχει δείξει μέχρι σήμερα ιδιαίτερη προθυμία να κινηθεί.

Το επόμενο βήμα για τις σχέσεις Λονδίνου - Βρυξελλών

Πέρα από τις επιμέρους συμφωνίες, η σύνοδος κορυφής άνοιξε και τη συζήτηση για το ευρύτερο πλαίσιο των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ.

Κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου μετά την υπογραφή των συμφωνιών, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε ότι, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του Brexit, επιθυμεί να διερευνήσει σε ανεπίσημο επίπεδο με τις Βρυξέλλες τις διαθέσιμες επιλογές για τη μακροπρόθεσμη συνεργασία. Όπως ανέφερε, στόχος του είναι να έχει πραγματοποιηθεί αυτή η συζήτηση πριν από την επόμενη σύνοδο κορυφής, την οποία τοποθέτησε χρονικά περίπου την ίδια περίοδο του επόμενου έτους.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εμφανίστηκε θετική στην προοπτική μιας ευρύτερης συζήτησης για τη σχέση των δύο πλευρών.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει με τη Βρετανία την όσο το δυνατόν στενότερη σχέση. Έσπευσε, ωστόσο, να διευκρινίσει ότι οι τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς παραμένουν αδιαπραγμάτευτες.