Το κίνημα ξεκίνησε στα τέλη Σεπτεμβρίου, με φοιτητικές κινητοποιήσεις για την υποχρηματοδότηση των σχολείων, αλλά σταδιακά διευρύνθηκε, εξελισσόμενο σε ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής πολιτικής. Οι κινητοποιήσεις έχουν προκαλέσει ορισμένα από τα σοβαρότερα επεισόδια βίας και λεηλασιών που έχει γνωρίσει η Γαλλία τα τελευταία χρόνια, όπως σημειώνει το Reuters.
Πώς αντιδρά η κυβέρνηση στις διαδηλώσεις;
Η κυβέρνηση έχει κινητοποιήσει 70.000 αστυνομικούς και άλλους άνδρες των σωμάτων ασφαλείας, προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή των 220 διαδηλώσεων που έχουν προγραμματιστεί για την Πέμπτη.
Στόχος είναι να αποφευχθεί η επανάληψη των πανεθνικών κινητοποιήσεων της 17ης Οκτωβρίου, οι οποίες αιφνιδίασαν τις δυνάμεις ασφαλείας και εξελίχθηκαν σε εκτεταμένα επεισόδια συγκρούσεων και λεηλασιών.
Πώς θα αντιμετωπίσει η κυβέρνηση τα αιτήματα για την ακρίβεια και τις δημόσιες υπηρεσίες;
Η κυβέρνηση έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης του κατώτατου μισθού, ο οποίος από τον Ιούνιο διαμορφώνεται στα 1.478 ευρώ καθαρά τον μήνα. Τότε είχε αυξηθεί κατά 35 ευρώ, ως αντιστάθμισμα στις πληθωριστικές πιέσεις.
Το μεγαλύτερο συνδικάτο της Γαλλίας, CFDT, ζητά αύξηση τουλάχιστον 100 ευρώ καθαρά τον μήνα.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η κυβέρνηση αντιστέκεται στη λήψη ευρύτερων μέτρων για την αντιμετώπιση της οργής των πολιτών σχετικά με το κόστος ζωής, καθώς επιχειρεί να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση, έχει δεσμευτεί να διαθέσει περίπου 3.000 εκπαιδευτικούς, οι οποίοι διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα αλλά δεν έχουν ακόμη αναλάβει υπηρεσία, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στα σχολεία. Παράλληλα, έχει υποσχεθεί μικρότερα τμήματα, περαιτέρω αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών την επόμενη χρονιά και δάνεια ύψους 4 δισ. ευρώ για την ανακαίνιση σχολικών μονάδων.
Θα κλιμακωθούν οι διαδηλώσεις ή έχει ήδη κορυφωθεί η ένταση;
Ένα κίνημα βάσης, το οποίο υποστηρίζεται από ορισμένα συνδικάτα, προγραμματίζει νέο γύρο κινητοποιήσεων το Σάββατο, συνεχίζοντας τις εβδομαδιαίες διαδηλώσεις που ξεκίνησαν μετά την κινητοποίηση της 17ης Οκτωβρίου.
Παράλληλα, ορισμένα συνδικάτα και οργανώσεις για τα δικαιώματα στη στέγαση έχουν απευθύνει κάλεσμα για πανευρωπαϊκές διαδηλώσεις από τις 20 έως τις 22 Νοεμβρίου.
Πώς επηρεάζει η κρίση τη γαλλική οικονομία;
Η κοινωνική αναταραχή έχει πλήξει την εμπιστοσύνη των νοικοκυριών, η οποία υποχώρησε τον Οκτώβριο στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2013, σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα καταναλωτικής εμπιστοσύνης της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας.
Η αναταραχή έχει επιβαρύνει και το επιχειρηματικό κλίμα, περιπλέκοντας περαιτέρω τη δημοσιονομική κρίση και εντείνοντας τις πιέσεις από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν.
Η κυβέρνηση μειοψηφίας δυσκολεύεται να εξασφαλίσει την έγκριση περικοπών δαπανών από το βαθιά διχασμένο κοινοβούλιο, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2027. Παράλληλα, κινδυνεύει να ανατραπεί από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, εάν δεν καταφέρει να καταλήξει σε συμβιβασμό με τουλάχιστον ορισμένα από αυτά.
Η αναταραχή έχει ενισχύσει τις ανησυχίες των επενδυτών για τις δημοσιονομικές προοπτικές της Γαλλίας, πιέζοντας τις μετοχές και αυξάνοντας το κόστος δανεισμού του γαλλικού Δημοσίου. Η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου έφθασε τον περασμένο μήνα στο 5,14%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Υπάρχει κίνδυνος να επεκταθούν οι κινητοποιήσεις και σε άλλες χώρες;
Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο στην Ευρώπη. Εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα κινητοποιήσεων με πρωταγωνιστές τη Γενιά Ζ, που καταγράφεται σε ολόκληρη την ήπειρο από τις αρχές του έτους.
Στη Γερμανία, κουκουλοφόροι λεηλάτησαν καταστήματα στη Φρανκφούρτη το περασμένο Σάββατο, μετά τις μαζικές διαδηλώσεις σε μεγάλες πόλεις της χώρας, με αιτήματα για καλύτερη εκπαίδευση και χαμηλότερο κόστος ζωής.
Στην Ιταλία, τον περασμένο μήνα σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομικών και διαδηλωτών σε κινητοποιήσεις για την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και την ακρίβεια. Παράλληλα, η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με διαμαρτυρίες για το στεγαστικό ζήτημα.
Πώς μπορεί να επηρεάσει η αναταραχή τις προεδρικές εκλογές του 2027;
Ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να αποχωρήσει από την προεδρία στις εκλογές του επόμενου έτους, έπειτα από μία δεκαετία στην εξουσία.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η αναταραχή ενισχύει την υποψήφια της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν, η οποία προηγείται ήδη στις μετρήσεις για τη διαδοχή του Μακρόν και έχει υιοθετήσει εδώ και χρόνια αυστηρή γραμμή σε ζητήματα δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
Άνοδο καταγράφει στις δημοσκοπήσεις και ο υποψήφιος της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν, παρά την κριτική που δέχεται από την κυβέρνηση για τη στήριξή του στα αιτήματα των διαδηλωτών, την κριτική του στους χειρισμούς των αρχών και την απουσία σαφούς καταδίκης των επεισοδίων βίας. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι ο Μακρόν πρέπει είτε να ικανοποιήσει τα αιτήματα των διαδηλωτών είτε να αποχωρήσει από την εξουσία.
Ο πρώην πρωθυπουργός του Μακρόν και υποψήφιος της κεντροδεξιάς, Εντουάρ Φιλίπ, βρίσκεται πίσω από τη Λεπέν και τον Μελανσόν στις δημοσκοπήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να μην καταφέρει να περάσει στον δεύτερο γύρο των εκλογών της 2ας Μαΐου, εάν δεν ανακτήσει τη δυναμική του.
