Όπως αναφέρει η ανταποκρίτρια του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η αιγυπτιακή θέση αποτυπώνεται σε ρηματική διακοίνωση με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026, η οποία κυκλοφόρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ με αριθμό Α/81/479. Στο κείμενο, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου επαναφέρει τις ενστάσεις της όχι μόνο για τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης του 2019, αλλά και για τις μεταγενέστερες ενεργειακές συμφωνίες των δύο πλευρών, καθώς και για τις θαλάσσιες οριογραμμές που έχει γνωστοποιήσει μονομερώς η Τρίπολη.
Η παρέμβαση του Καΐρου έρχεται μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο που είχαν υπογράψει στις 27 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης. Με την απόφαση αυτή, το λιβυκό Κοινοβούλιο αναθεώρησε την προηγούμενη στάση του, καταργώντας τις αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα και είχε ζητήσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.
Επιμένει ότι το μνημόνιο του 2019 δεν παράγει έννομα αποτελέσματα
Στη νέα διακοίνωση, η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι δεν αναγνωρίζει το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, το οποίο χαρακτηρίζει «απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης συνέπειας».
Το Κάιρο υπογραμμίζει ότι η θέση του έχει διατυπωθεί επανειλημμένα ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών, με προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις στις 23 Δεκεμβρίου 2019, στις 10 Απριλίου 2023, στις 9 Απριλίου 2024 και στις 8 Σεπτεμβρίου 2025.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επισημαίνοντας ότι η φερόμενη κύρωση της συμφωνίας δεν μεταβάλλει, κατά την αιγυπτιακή άποψη, τον νομικό της χαρακτήρα. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, η απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου δεν καθιστά το μνημόνιο δεσμευτικό έναντι της Αιγύπτου ούτε αναιρεί τις αντιρρήσεις που έχει διατυπώσει από το 2019.
Παράλληλα, η αιγυπτιακή πλευρά υποστηρίζει ότι το μνημόνιο και οι ενέργειες που απορρέουν από αυτό αντίκεινται στις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, στις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και στην καθιερωμένη πρακτική για την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.
Στο στόχαστρο και οι ενεργειακές συμφωνίες Τουρκίας – Λιβύης
Οι αιγυπτιακές αντιρρήσεις επεκτείνονται και στις συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας που υπέγραψαν η Άγκυρα και η Τρίπολη μετά το 2019.
Ειδικότερα, η Αίγυπτος επαναλαμβάνει την απόρριψή της για το μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Τουρκίας και της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, το οποίο αφορά τη συνεργασία στον τομέα των υδρογονανθράκων.
Αντίστοιχη θέση διατυπώνει και για τη συμφωνία της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (TPAO). Το Κάιρο δηλώνει ότι απορρίπτει και τα δύο μνημόνια, θεωρώντας ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Για τις συγκεκριμένες συμφωνίες, η αιγυπτιακή αντιπροσωπεία παραπέμπει στην προηγούμενη διακοίνωσή της, της 8ης Σεπτεμβρίου 2025, με την οποία είχε ήδη καταγράψει τις σχετικές ενστάσεις της.
Αμφισβητεί τις θαλάσσιες οριογραμμές που ανακοίνωσε η Λιβύη
Ένα ακόμη βασικό σκέλος της νέας παρέμβασης αφορά τις εξωτερικές οριογραμμές των θαλάσσιων ζωνών που ανακοίνωσε η Λιβύη με διακοίνωσή της προς τον ΟΗΕ στις 27 Μαΐου 2025 (Α/79/916).
Η Αίγυπτος δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει τις συγκεκριμένες οριογραμμές, υποστηρίζοντας ότι επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όριά της στη Μεσόγειο. Παράλληλα, διατυπώνει ειδική αντίρρηση για τα ανατολικά θαλάσσια όρια που έχει ανακοινώσει η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών ορίων της λιβυκής υφαλοκρηπίδας.
Σύμφωνα με το αιγυπτιακό έγγραφο, οι συγκεκριμένες οριογραμμές βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός θαλάσσιων ζωνών επί των οποίων το Κάιρο προβάλλει δικαιώματα στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα του.
Η Αίγυπτος χαρακτηρίζει απαράδεκτες τις ενδεχόμενες συνέπειες από τη λιβυκή δήλωση και παραπέμπει στις προηγούμενες παρεμβάσεις της στον ΟΗΕ, επιδιώκοντας να καταγράψει τη συνέχεια της θέσης της απέναντι στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Λιβύης.
Ρητή επιφύλαξη για την προστασία των αιγυπτιακών δικαιωμάτων
Πέρα από τη νομική αμφισβήτηση των συμφωνιών και των λιβυκών ανακοινώσεων, το Κάιρο διατυπώνει σαφή αντίθεση σε οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτές και να συγκρουστεί με τα θαλάσσια όρια που έχει γνωστοποιήσει η Αίγυπτος.
Στη διακοίνωση αναφέρεται ότι η χώρα απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες από οποιοδήποτε μέρος, εφόσον στηρίζονται στα επίμαχα μνημόνια ή στις δηλώσεις της Λιβύης και αντιβαίνουν στις αιγυπτιακές θέσεις για τα θαλάσσια όρια.
Ταυτόχρονα, η Αίγυπτος επιφυλάσσεται ρητώς του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματα που θεωρεί ότι κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι οι αιγυπτιακές αντιρρήσεις δεν περιορίζονται στην αμφισβήτηση της νομικής βάσης των συμφωνιών, αλλά αφορούν και ενδεχόμενες πρακτικές ενέργειες που θα μπορούσαν να απορρέουν από αυτές.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων
Παρά την αυστηρή διατύπωση των αντιρρήσεών της, η Αίγυπτος δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη στη συνεργασία και στη διαπραγμάτευση με τα γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων.
Όπως επισημαίνει, είναι ανοιχτή σε διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις καλής πίστης, με βάση τις αρχές του διεθνούς δικαίου και την αναζήτηση δίκαιων και ισότιμων λύσεων που θα εξυπηρετούν τα κοινά συμφέροντα. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι διατηρεί στο ακέραιο όλα τα δικαιώματά της.
Με αυτόν τον τρόπο, το Κάιρο διαχωρίζει την απόρριψη των συγκεκριμένων τουρκολιβυκών συμφωνιών και των μονομερών λιβυκών οριοθετήσεων από τη δυνατότητα επίτευξης μελλοντικών διευθετήσεων μέσω διαπραγματεύσεων.
Τέλος, η αιγυπτιακή αντιπροσωπεία ζητεί από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να διανείμει τη διακοίνωση ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, και να μεριμνήσει για τη δημοσίευσή της στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας του ΟΗΕ, καθώς και σε επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας.



