«Ακόμη και η εξεύρεση μιας φόρμουλας για οιονεί ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ και η αναζήτηση κάποιας “δημιουργικής” λύσης σε αυτό το πεδίο είναι για εμάς μια απαράδεκτη επιλογή», δήλωσε την Παρασκευή ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Η παρέμβασή του καταγράφεται σε μια περίοδο εντατικών διπλωματικών επαφών για την αναζήτηση λύσης στον πόλεμο, με την Ουάσιγκτον να πιέζει τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας να συμμετάσχουν σε συζητήσεις για μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας. Πρόκειται για ένα ζήτημα που το Κρεμλίνο έχει θέσει επανειλημμένα ως προϋπόθεση για τη διευθέτηση της σύγκρουσης.
Το Ντονμπάς στο τραπέζι των συνομιλιών
Ο Ριάμπκοφ συμμετείχε στη ρωσική αντιπροσωπεία στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι, για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο.
Μετά τις επαφές εκεί, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ μετέβησαν στη Μόσχα, όπου συναντήθηκαν με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Στη συνέχεια είχαν συνομιλίες με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Δουβλίνο.
Ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι έθεσαν το ενδεχόμενο παραχώρησης από την Ουκρανία της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία, με αντάλλαγμα την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.
«Ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε αυτό το ζήτημα», ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους.
Το Κίεβο, από την πλευρά του, επιδιώκει εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπει το Άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, το οποίο θεσπίζει τη ρήτρα συλλογικής άμυνας. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε μια τέτοια δέσμευση ως το «απόλυτο ελάχιστο» που θα μπορούσε να αποδεχθεί η χώρα του.
Όπως ανέφερε, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να συμφωνηθεί ένα πλαίσιο παρόμοιο με τα Άρθρα 4 και 5 του ΝΑΤΟ, ωστόσο το Κίεβο ζητά σαφέστερες διευκρινίσεις ως προς το περιεχόμενο και την ισχύ των δεσμεύσεων.
Η αντίθεση της Μόσχας και το ζήτημα των ξένων στρατευμάτων
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα αποκλείσει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, επικαλούμενος τη διεύρυνση της Συμμαχίας ως έναν από τους λόγους για την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και την εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022. Ωστόσο, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή, η Ουκρανία δεν είχε ρεαλιστικές προοπτικές άμεσης ένταξης στη Συμμαχία.
Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να ξεκαθάρισε στους Γουίτκοφ και Κούσνερ ότι η παρουσία ξένων στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος θα συνιστούσε απειλή για την ασφάλεια της Ρωσίας και, ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τη Μόσχα.
Ο Ριάμπκοφ κάλεσε το Κίεβο να αναγνωρίσει ότι η ρωσική θέση για το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να μεταβληθεί, υποστηρίζοντας ότι μόνο μετά από αυτή την αποδοχή θα μπορούσε να προχωρήσει ουσιαστική συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας.
«Όταν συμβεί αυτό, πιστεύω ότι θα μπορούμε να συζητήσουμε το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η Ρωσία δεν αποκλείει τον διάλογο, αλλά απορρίπτει κάθε συζήτηση που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις και οι επαφές με τη Μόσχα
Το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο την Πέμπτη, όπου οι Αμερικανοί απεσταλμένοι ενημέρωσαν τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες για τις επαφές τους με τη ρωσική πλευρά.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε αιφνιδιαστικά τηλεφωνικά με τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας από το Air Force One, μεταφέροντας την εκτίμησή του ότι οι συνομιλίες είχαν εξελιχθεί θετικά και ότι ο Πούτιν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου.
Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποστήριξε ότι έχει έρθει η ώρα να επανεκκινήσει η συζήτηση για την πιθανή ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. «Σήμερα, αυτό το ερώτημα τίθεται ακόμη και για εμάς τους Ευρωπαίους», ανέφερε.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας θεωρούνται κομβικό στοιχείο οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας, καθώς το Κίεβο επιμένει ότι απαιτούνται ισχυρές και αξιόπιστες δεσμεύσεις από τους συμμάχους του, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο νέας ρωσικής επίθεσης μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στη σύνδεση των διαπραγματεύσεων για κατάπαυση του πυρός με ευρύτερες συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, επιμένοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι ο τερματισμός των πολεμικών επιχειρήσεων.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσε μετά τη συνάντηση στο Βερολίνο ότι εκτιμά πως έχει επιτευχθεί πρόοδος ως προς την αποδοχή από τη ρωσική πλευρά μιας εγγύησης ασφαλείας για την Ουκρανία, η οποία θα βασίζεται στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Την ίδια ώρα, ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία έχει προσκαλέσει Ευρωπαίους εκπροσώπους στη Μόσχα για συνομιλίες, θέτοντας το ερώτημα τι θα μπορούσε να συνεισφέρει η Ευρώπη στη διαδικασία. Παράλληλα, αξιωματούχοι της ομάδας E3, στην οποία συμμετέχουν η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο συνάντησης με τη ρωσική πλευρά, σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα του Bloomberg.



