Τη στρατηγική διάσταση της βιομηχανικής ανάπτυξης ανέδειξε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, υπογραμμίζοντας ότι η ισχυρή παραγωγική βάση δεν αποτελεί μόνο παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης, αλλά συνδέεται άμεσα με την εθνική ισχύ και ασφάλεια. Η ενεργειακή κρίση, όπως επισήμανε, ανέδειξε τις αδυναμίες που προκαλεί η εξάρτηση από εισαγόμενους πόρους, καθιστώντας ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης εγχώριας παραγωγής και ενίσχυσης της οικονομικής αυτοδυναμίας.
Την ανάγκη αλλαγής αναπτυξιακής κατεύθυνσης, με μεγαλύτερη έμφαση στην παραγωγή και τις επενδύσεις, ανέδειξε ο πρόεδρος της Viohalco και της Ελληνικής Παραγωγής, Μιχάλης Στασινόπουλος, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, χρειάζεται έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό των παραγωγικών της προτεραιοτήτων, προκειμένου να επιτύχει ουσιαστική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Όπως σημείωσε, η βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων, η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών αποτελούν σημαντικά βήματα, δεν επαρκούν όμως από μόνα τους για να καλύψουν την απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η ενδυνάμωση της παραγωγικής βάσης της χώρας, μέσα από την αξιοποίηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων της και τη διαμόρφωση ενός πιο φιλόδοξου βιομηχανικού προσανατολισμού.
Ο κ. Στασινόπουλος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σημαντική παρακαταθήκη, τεχνογνωσία και επιχειρηματική εμπειρία, καθώς και εταιρείες που έχουν καταφέρει να διακριθούν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. «Έχουμε μια παρακαταθήκη που δείχνει πως όταν θέλουμε μπορούμε. Έχουμε εμπειρία και τεχνογνωσία, μικρούς και μεγάλους πρωταθλητές και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές θα έλεγα. Έχουμε το δυναμικό για κάτι τέτοιο. Μπορούμε να τα καταφέρουμε στα δύσκολα», ανέφερε, στέλνοντας το μήνυμα ότι η χώρα διαθέτει τις προϋποθέσεις για να ενισχύσει ουσιαστικά το βιομηχανικό της αποτύπωμα.
Η ανάγκη αυτή συνδέεται άμεσα και με τις αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Οι γεωπολιτικές εντάσεις αναδιαμορφώνουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις εμπορικές σχέσεις, η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει τις παραγωγικές διαδικασίες, ενώ οι χώρες και οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται όλο και πιο έντονα για την προσέλκυση κεφαλαίων, τεχνολογίας και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά, παράλληλα, η ενεργειακή μετάβαση, η οποία δημιουργεί νέες απαιτήσεις αλλά και σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες. Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, χαρακτήρισε τη μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία για τη βιομηχανία, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις επαναφέρουν με ένταση τη βιομηχανική πολιτική στο επίκεντρο των οικονομικών επιλογών. Το ενεργειακό κόστος, η ασφάλεια του εφοδιασμού και η δυνατότητα πρόσβασης σε ανταγωνιστικές πηγές ενέργειας αποτελούν πλέον καθοριστικούς παράγοντες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών παραγωγικών μονάδων.
Σύμφωνα με τον κ. Βέττα, οι προτεραιότητες για την επόμενη περίοδο περιλαμβάνουν τη στροφή σε προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, την ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας και την ουσιαστικότερη διασύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με τις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Καθοριστικής σημασίας είναι και η αντιμετώπιση του επενδυτικού κενού στη μεταποίηση, το οποίο εξακολουθεί να περιορίζει τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγικότητας και διεύρυνσης της παραγωγικής δυναμικότητας.
Τα στοιχεία που παρουσίασε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ αποτυπώνουν τη σημαντική συνεισφορά του κλάδου στην ελληνική οικονομία. Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας είναι κατά 67% υψηλότερη από τον μέσο όρο της οικονομίας, ενώ κάθε μονάδα προστιθέμενης αξίας που παράγεται στον κλάδο δημιουργεί επιπλέον 2,4 μονάδες στην ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, η βιομηχανία απασχολεί περίπου 501.000 εργαζομένους και συνεισφέρει ετησίως 23 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα.
Στο μέτωπο της απασχόλησης, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου ως προς το μερίδιο των εργαζομένων στη βιομηχανία, από το 2019 καταγράφεται θετικότερη πορεία. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην αύξηση του αριθμού των θέσεων εργασίας, αλλά αφορά κυρίως τη δημιουργία απασχόλησης υψηλότερης παραγωγικότητας και καλύτερων αποδοχών. Θετική είναι και η εξαγωγική επίδοση της μεταποίησης, καθώς από το 2022 οι εξαγωγές της, χωρίς τα πετρελαιοειδή, έχουν ενισχυθεί κατά 1 δισ. ευρώ.
Η ανάγκη περαιτέρω ενδυνάμωσης του κλάδου αποτυπώνεται και στη διαφορά που εξακολουθεί να χωρίζει την Ελλάδα από την Ευρώπη. Ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης, ανέφερε ότι το μερίδιο της μεταποίησης στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία αυξήθηκε από 7,8% το 2019 σε 9,7% το 2025, παραμένοντας όμως αισθητά χαμηλότερο από το 14,2% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Για την περαιτέρω ενίσχυση της βιομηχανικής δραστηριότητας έθεσε ως βασικές προϋποθέσεις τη διασφάλιση ανταγωνιστικού ενεργειακού κόστους, τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, την ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών και την επιτάχυνση των τεχνολογικών επενδύσεων.
Στην ιστορική διάσταση της βιομηχανικής ανάπτυξης αναφέρθηκε ο καθηγητής Κώστας Κωστής, επισημαίνοντας ότι η περίοδος 1952-1979 αποτέλεσε καθοριστική φάση εκβιομηχάνισης και οικονομικού μετασχηματισμού της Ελλάδας. Από τη δεκαετία του 1970, ωστόσο, άρχισε η σταδιακή υποχώρηση της βιομηχανικής δραστηριότητας, ως αποτέλεσμα τόσο των διεθνών οικονομικών μεταβολών όσο και των εγχώριων προβλημάτων ανταγωνιστικότητας.



