Ήταν το 2011 όταν ο πρώην συνδικαλιστής είχε βρεθεί στο προσκήνιο εξαιτίας της επιχειρηματικής του δραστηριότητας και της σύνδεσής του με υπεράκτιες εταιρείες. Ποια είναι, όμως, η διαδρομή του Ρίζου Ρίζου; Και πώς από τα γραφείο του ΚΚΕ και τη σχολή εκπαίδευσης συνδικαλιστικών στελεχών στη Μόσχα έφτασε να αναδειχθεί πανίσχυρος παράγοντας της ΓΕΝΟΠ και τελικά να βρεθεί στο ραντάρ των ελεγκτικών Αρχών;
Το ΚΚΕ, η Μόσχα και ο Συνασπισμός
Ο Ρίζος προσελήφθη στη ΔΕΗ μόλις στα 19 του χρόνια, πριν ακόμη εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, και από πολύ νωρίς η πορεία του συνδέθηκε άρρηκτα με τη συνδικαλιστική δράση. Άλλωστε επρόκειτο και για μία περίοδο που ο συνδικαλισμός άνθιζε ως μέσο πολιτικής επιρροής και διεκδίκησης στον εργασιακό χώρο.
Οι πολιτικές και κομματικές του καταβολές τον συνδέουν με το ΚΚΕ, ενώ οι οργανωτικές του δυνατότητες είχαν εκτιμηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επιλεγεί για τη σχολή συνδικαλιστικών στελεχών της Σοβιετικής Ένωσης, στην οποία και φοίτησε· μία σχολή από την οποία πέρασα πολλά στελέχη του κόμματος και η οποία έχει συνδεθεί με την πολιτική και ιδεολογική κατάρτιση επαγγελματικών κομματικών και συνδικαλιστικών στελεχών.
Ωστόσο, τα πράγματα δεν άργησαν να αλλάξουν, αφού το 1989 υπήρξε καθοριστικό. Η συνεργασία του ενιαίου Συνασπισμού στην κυβέρνηση Τζαννετάκη υπό τον Τζαννή Τζαννετάκη, αποτέλεσε σημείο ρήξης. Ο Ρίζος διαφώνησε με τις επιλογές της τότε κομματικής ηγεσίας και αποχώρησε από το ΚΚΕ, παραμένοντας για ένα διάστημα στον χώρο της ανένταχτης Αριστεράς.
Αργότερα εντάχθηκε στον Συνασπισμό και διατήρησε την ισχυρή του παρουσία στα συνδικαλιστικά πράγματα της ΔΕΗ, χωρίς όμως η κομματική του ένταξη να καθορίσει εντελώς τις επιλογές του στη ΓΕΝΟΠ, όπου επεδίωκε να λειτουργεί ως «γεφυροποιός» μεταξύ των παρατάξεων.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmeuaob1vb2h?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Η «ηγεμονία» στη ΔΕΗ – Τα χρυσά χρόνια
Για 18 χρόνια ο Ρίζος κατείχε τη θέση του οργανωτικού γραμματέα της ΓΕΝΟΠ – ΔΕΗ, μιας από τις ισχυρότερες ομοσπονδίες εργαζομένων της χώρας. Πρόκειται για μία σειρά ετών κατά τα οποία η ΓΕΝΟΠ ήταν ισχυρή και είχε τη δύναμη να επηρεάζει τις ισορροπίες στη ΔΕΗ. Απεργίες, καταλήψεις, συγκρούσεις για την απελευθέρωση της αγοράς μετέτρεψαν τη ΓΕΝΟΠ σε μία από τις πλέον υπολογίσιμες συνδικαλιστικές ομάδες.
Ο Ρίζος είχε αποκτήσει τη φήμη του αποτελεσματικού παράγοντα, ο οποίος ασκούσε επιρροή και ρύθμιζε την κατάσταση ακόμη κι αν δεν βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της (τηλεοπτικής) επικαιρότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, και συντηρώντας το προφίλ του γεφυροποιού, ο Ρίζος είχε αναπτύξει συνεργασίες με στελέχη της ΠΑΣΚΕ και της ΔΑΚΕ, αποκτώντας επιρροή που ξεπερνούσε τα στενά όρια της παράταξής του.
Το 2008 είχε βρεθεί στο προσκήνιο όταν προσήλθε αυτοβούλως στον Άρειο Πάγο και κατήγγειλε ότι επιχειρηματικά συμφέροντα και ανταγωνιστές της ΔΕΗ προκαλούσαν ζημία δισεκατομμυρίων ευρώ στην επιχείρηση, ενώ έκανε λόγο και για μεθοδεύσεις χειραγώγησης της μετοχής της· καταγγελίες που τελικά μπήκαν στο αρχείο και δεν προκάλεσαν περαιτέρω δικαστική εξέλιξη.
Η ρήξη με τον Συνασπισμό και οι offshore
Παράλληλα με τη ΓΕΝΟΠ, ο Ρίζος είχε αναπτύξει και επιχειρηματική δράση, με το όνομά του να συνδέεται με συνεργασίες που συνδέονται με εργολαβίες, εμπόριο, κτηματαγορά, αλλά και τον χώρο της εστίασης, με καταστήματα όπως καφέ και αρτοποιεία.
Η παράλληλη αυτή δραστηριότητα αποτέλεσε αντικείμενο δημοσιευμάτων και αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα λόγω της θέσης που κατείχε στην Ομοσπονδία εργαζομένων μιας μεγάλης δημόσιας επιχείρησης.
Τον Φεβρουάριο του 2011 ανακοίνωσε ότι θα απέχει στο εξής από τα καθήκοντά του στη ΓΕΝΟΠ, ενώ η υπόθεση – για την εμπλοκή του σε επιχειρήσεις – είχε και πολιτικές συνέπειες, αφού διεγράφη από τον Συνασπισμό. Βέβαια, παρά την απομάκρυνσή του από το κόμμα, δεν έχασε την επιρροή που είχε αποκτήσει στα συνδικαλιστικά πράγματα, αλλά εξακολούθησε να ασκεί προσωπική επιρροή στις εκλογικές διαδικασίες.
Ο ίδιος, αποκρούοντας τις κατηγορίες, είχε υποστηρίξει πως έπεσε θύμα εκστρατείας δυσφήμισής του εξαιτίας της συνδικαλιστικής του δράσης που είχε ενοχλήσει.
Παρ’ όλα αυτά, το 2013 έσκασε η σοβαρότερη αποκάλυψη που τον αφορούσε, όταν έρευνα της Αρχής για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες εντόπισε σημαντικά χρηματικά ποσά σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Κύπρο.
Οι τραπεζικοί λογαριασμοί που είχαν εντοπιστεί φέρονταν να συνδέονται με την υπεράκτια εταιρεία Arcelor Ltd, η οποία είχε ιδρυθεί στο Μπελίζ και διατηρούσε επαγγελματική διεύθυνση στη Λευκωσία.
Το συνολικό ύψος των χρηματικών ποσών που είχαν εντοπιστεί ανερχόταν σε 750.547,84 ευρώ, ενώ στο πλαίσιο της υπόθεσης είχαν εξεταστεί και πρόσωπα από το οικογενειακό περιβάλλον του πρώην συνδικαλιστή.
Η έρευνα διεξήχθη υπό την εποπτεία του Παναγιώτη Νικολούδη, ο οποίος ήταν τότε επικεφαλής της αρμόδιας Αρχής, και εντασσόταν στη διερεύνηση των οικονομικών δραστηριοτήτων που σχετίζονταν με τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, καθώς και των χρηματοδοτήσεων που παρείχε η ΔΕΗ στην Ομοσπονδία.
Κεντρική θέση στην έρευνα κατείχε η υπόθεση που είχε γίνει γνωστή ως «ΓΕΝΟΠ Tours». Οι έλεγχοι αφορούσαν, μεταξύ άλλων, ταξίδια, δαπάνες φιλοξενίας και αναθέσεις μελετών, πρακτικές που είχαν προκαλέσει αντιδράσεις και ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση των διαθέσιμων κονδυλίων.
Η φερόμενη οικονομική ζημία που εξεταζόταν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υπόθεσης υπολογιζόταν σε 1.160.470,40 ευρώ.
Κατά την πορεία των ερευνών, οι ελεγκτικές αρχές είχαν εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την προέλευση των χρημάτων που είχαν εντοπιστεί σε λογαριασμούς στην Κύπρο, εξετάζοντας το ενδεχόμενο να σχετίζονταν με τις οικονομικές δραστηριότητες που βρίσκονταν υπό διερεύνηση.
Τα συγκεκριμένα ευρήματα αποτέλεσαν αντικείμενο ποινικής έρευνας. Ωστόσο, οι σχετικές υπόνοιες δεν συνιστούν από μόνες τους απόδειξη ενοχής ούτε ισοδυναμούν με τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Η δέσμευση τεσσάρων ακινήτων και τα εισοδήματα που δηλώνονταν στην Εφορία
Οι έλεγχοι των αρμόδιων αρχών επεκτάθηκαν πέρα από την εξέταση των τραπεζικών λογαριασμών, καλύπτοντας και την ακίνητη περιουσία της οικογένειας Ρίζου.
Κατά την ίδια περίοδο, είχαν δει το φως της δημοσιότητας πληροφορίες για τη δέσμευση τεσσάρων ακινήτων που ανήκαν στην οικογένεια και βρίσκονταν σε ακριβές περιοχές της Αθήνας, για τη διασφάλιση πιθανών οικονομικών απαιτήσεων του Δημοσίου.
Στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών είχαν βρεθεί, παράλληλα, οι διαφορές μεταξύ των εισοδημάτων που δηλώνονταν στις φορολογικές δηλώσεις και της περιουσιακής εικόνας που προέκυπτε από τις υπό εξέταση οικονομικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί εκείνη την περίοδο, το ετήσιο δηλωθέν εισόδημα του Ρίζου Ρίζου ανερχόταν σε περίπου 30.356 ευρώ. Για τις δύο κόρες του αναφέρονταν αντίστοιχα εισοδήματα 5.160 και 4.700 ευρώ.
Τα ποσά αυτά εξετάζονταν σε συνάρτηση με τα τραπεζικά υπόλοιπα, τις συμμετοχές σε εταιρείες και την ακίνητη περιουσία, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την προέλευση των χρημάτων και τις διαδρομές μέσω των οποίων είχαν διακινηθεί.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει αντιδράσεις και στο εσωτερικό της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ και τελικά η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης που αφορούσε τις χρηματοδοτήσεις της ΔΕΗ προς τη ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ κατέληξε στο ακροατήριο. Στις 31 Μαΐου 2018, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών έκρινε ενόχους επτά πρώην συνδικαλιστές για απάτη, με ποινές φυλάκισης από τρία έως πέντε χρόνια, με ανασταλτικό αποτέλεσμα στις εφέσεις τους. Μεταξύ αυτών ο Ρίζος, ο Νίκος Φωτόπουλος και μία από τις κόρες του Ρίζου. Αντίθετα, οι υπόλοιποι 51 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν.
Από τον συνδικαλισμό στο «Χωριάτικο»
Άγνωστο παραμένει πως ο Ρίζος Ρίζος βρέθηκε στο περιβάλλον του Άγγελου Γιαννακόπουλου, ο οποίος έχει ουκ ολίγες φορές βρεθεί στο στόχαστρο των Αρχών, με κατηγορίες για ξέπλυμα και μαστροπεία.
Πάντως, σύμφωνα με δημοσιογραφικές διαρροές, ο Ρίζος ήταν ένας από τους στενότερους συνεργάτες του, με τον οποίο ο Γιαννακόπουλος φέρεται να βρισκόταν σε καθημερινή επαφή για την οργάνωση και λειτουργία του δικτύου εταιρειών του.
Σημειώνεται πως στο μικροσκόπιο των Αρχών έχουν βρεθεί περίπου 520 εταιρείες που σχετίζονται με τον Γιαννακόπουλο και αχυρανθρώπους του, ενώ η επιχείρηση οδήγησε σε 59 συλλήψεις.
Το ενδιαφέρον της έρευνας επικεντρώνεται πλέον στις αρμοδιότητες που είχε ο Ρίζος, στις επαφές που ενδεχομένως είχε με διαχειριστές εταιρειών και στον βαθμό συμμετοχής του στις δραστηριότητες που εξετάζονται.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmerqmum9k29?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
