Στο πλαίσιο αυτό, η σημερινή τετραμερής υπουργική συνάντηση στο Βελιγράδι και η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερο ενεργειακό και γεωπολιτικό πλαίσιο, με τις υποδομές, τις διασυνδέσεις και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Στο Βελιγράδι, συγκεκριμένα, πραγματοποιείται σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου, η 2η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας.
Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια της πρωτοβουλίας που ξεκίνησε τον περασμένο Μάιο στην Αθήνα και αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας. Στο τραπέζι βρίσκονται η ασφάλεια εφοδιασμού, οι υποδομές φυσικού αερίου, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, η λειτουργία των ενεργειακών αγορών και η πορεία της ενεργειακής μετάβασης.
Για την Ελλάδα, η περιφερειακή συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συνδέεται άμεσα με τον στόχο της ανάδειξης της χώρας σε ενεργειακή πύλη προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Στο επίκεντρο ο Κάθετος Διάδρομος
Κεντρικό έργο σε αυτή τη στρατηγική αποτελεί ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, ο οποίος δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση των ροών από τον Νότο προς τον Βορρά και για τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση των ενεργειακών διαδρομών στην περιοχή.
Η Αλεξανδρούπολη αποκτά κομβική θέση στον σχεδιασμό αυτό, καθώς οι υποδομές LNG μπορούν να λειτουργήσουν ως σημείο εισόδου φυσικού αερίου προς τις βαλκανικές αγορές. Η ενίσχυση αυτής της διαδρομής συνδέεται παράλληλα με τη γενικότερη προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από παραδοσιακές πηγές και οδούς εφοδιασμού.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει αποδώσει στον Κάθετο Διάδρομο ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στην περιοχή και διευρύνει τις δυνατότητες ενεργειακής τροφοδοσίας των βόρειων αγορών.
Το ενδιαφέρον αποκτά πρόσθετη διάσταση από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς το αμερικανικό LNG αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στην περιοχή.
Οι αμερικανικές επενδύσεις και η νέα γεωπολιτική εξίσωση
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αυξημένη αμερικανική παρουσία στην ελληνική αγορά ενέργειας. Η επικείμενη ερευνητική γεώτρηση της κοινοπραξίας ExxonMobil, Energean και HELLENiQ ENERGY στον ελληνικό χώρο αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τον τομέα των υδρογονανθράκων και ταυτόχρονα ένδειξη του επενδυτικού ενδιαφέροντος που συγκεντρώνει η Ελλάδα.
Ο Σταύρος Παπασταύρου έχει χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη εξέλιξη ως ψήφο εμπιστοσύνης προς τη χώρα, επισημαίνοντας παράλληλα τη συνεργασία των διεθνών ομίλων με την ελληνική επιχειρηματική και επιστημονική κοινότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον πραγματοποιείται η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με την ενεργειακή ασφάλεια να αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες του ελληνοαμερικανικού στρατηγικού διαλόγου.
Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών προσδίδει μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος στις συζητήσεις για τις ενεργειακές υποδομές και τις περιφερειακές διασυνδέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενέργεια αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα της ευρωπαϊκής και περιφερειακής ασφάλειας.
Το GSI στο επόμενο βήμα
Παράλληλα, στο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της Αθήνας παραμένει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (GSI).
Η είσοδος της γαλλικής Meridiam στο έργο και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων κανονιστικών και ρυθμιστικών διαδικασιών αποτελούν σημαντικές εξελίξεις για την επόμενη φάση του project.
Η ηλεκτρική διασύνδεση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη δημιουργία ισχυρότερων δικτύων στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενίσχυση της διασυνοριακής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
