Το σχέδιο, το οποίο χαρακτηρίζεται τόσο συμβολικό όσο και ουσιαστικό για την ενεργειακή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο, βρέθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο των επαφών που είχε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου με τους υπουργούς Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλη Δαμιανό, και Πετρελαίου και Ορυκτού Πλούτου της Αιγύπτου, Karim Badawi.
Οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF), η οποία πραγματοποιείται στην Αθήνα.
Από τον «Κρόνο» μέσω Αιγύπτου στην Ελλάδα
Στο επίκεντρο βρίσκεται το φυσικό αέριο από το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σύνδεση του κοιτάσματος με τις εγκαταστάσεις του κοιτάσματος Ζορ στην αιγυπτιακή ΑΟΖ μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, η κατασκευή του οποίου εκτιμάται ότι μπορεί να ολοκληρωθεί σε ορίζοντα δύο ετών.
Στη συνέχεια, το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται στη μονάδα υγροποίησης στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, ώστε να μετατραπεί σε LNG και να μεταφερθεί με πλοία.
Με την άφιξή του στην Ελλάδα, το φορτίο θα εισάγεται στο ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου και θα μπορεί να διοχετεύεται στον «Κάθετο Διάδρομο», ενισχύοντας τη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου προς τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, ανέφερε κατά την τοποθέτησή του στη συνδιάσκεψη ότι το φυσικό αέριο από το κοίτασμα «Κρόνος» αναμένεται να αρχίσει να ρέει κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Στόχος η σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η βασική επιδίωξη είναι να συνδεθούν τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου με τον «Κάθετο Διάδρομο» εφοδιασμού της Ευρώπης.
Όπως επισημαίνεται, το εγχείρημα προϋποθέτει την τήρηση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και του εμπορίου, καθώς και τη δημιουργία ενός πλαισίου που θα επιτρέπει τη συμμετοχή μεγάλων δυτικών ενεργειακών εταιρειών.
Σε συμβολικό επίπεδο, η διοχέτευση φυσικού αερίου από την Κύπρο, μέσω Ελλάδας, προς την Ευρώπη θεωρείται ότι ενισχύει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποιεί τις πηγές εφοδιασμού της Ευρώπης.
Ο Σταύρος Παπασταύρου, από την πλευρά του, τόνισε ότι πρόκειται για μια προσέγγιση αμοιβαίου οφέλους. Όπως ανέφερε, «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».
Οι επενδύσεις σε Ιόνιο και Κρήτη
Στις ευρύτερες ενεργειακές προοπτικές της περιοχής αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, παρουσιάζοντας τα projects έρευνας υδρογονανθράκων στα οποία συμμετέχει η εταιρεία.
Στο Ιόνιο αναμένεται ερευνητική γεώτρηση την άνοιξη του 2027, ενώ νότια της Κρήτης προγραμματίζονται σεισμικές έρευνες τους επόμενους μήνες.
Ο κ. Σιάμισιης αναφέρθηκε επίσης στον σχεδιασμό για επέκταση προς τα βόρεια του αγωγού εφοδιασμού με πετρελαιοειδή Θεσσαλονίκης – Σκοπίων. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να οριστικοποιήσει τη στρατηγική της για την πράσινη μετάβαση, ώστε να δημιουργηθεί μεγαλύτερη βεβαιότητα για επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες απαιτούν μακρύ χρονικό ορίζοντα ωρίμανσης.
Energean: Στόχος η ενεργειακή αυτάρκεια της Ελλάδας
Σημαντικές αναφορές στην προοπτική της ελληνικής παραγωγής φυσικού αερίου έκανε και ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας.
Όπως ανέφερε, η εταιρεία παράγει περίπου το 40% του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και διατηρεί ισχυρή παρουσία στην Αίγυπτο, όπου σχεδιάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατ. ευρώ.
Αναφερόμενος στην ερευνητική γεώτρηση στο «Block 2» στο Ιόνιο, η οποία πραγματοποιείται από κοινού με την ExxonMobil και τη Helleniq Energy, σημείωσε ότι, εφόσον η γεώτρηση αποδειχθεί επιτυχής, η Ελλάδα θα μπορούσε να καταστεί αυτάρκης σε φυσικό αέριο και να εξελιχθεί σε εξαγωγέα.
Η έμφαση σε επενδύσεις και συνεργασία
Ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, Joshua Volz, εστίασε στον ρόλο των κυβερνήσεων στη δημιουργία του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και στην εναρμόνιση των κανόνων, ώστε να διευκολυνθούν οι επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα.
Στην ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των κυβερνήσεων της Ανατολικής Μεσογείου αναφέρθηκε και ο διευθυντής ερευνών της Chevron για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, Andrew Deighan.
Ο ίδιος παρουσίασε το εύρος της παρουσίας της Chevron στην περιοχή, σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας με τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής για την προώθηση των ενεργειακών επενδύσεων.
