Τους όρους επιβολής και είσπραξης του νέου τέλους καθορίζει η εγκύκλιος Ε.2067/2026 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, με την οποία εξειδικεύονται οι υποχρεώσεις των οικονομικών φορέων και οι διαδικασίες που θα ακολουθούνται από τις τελωνειακές αρχές.

Το νέο μέτρο αποσκοπεί στην κάλυψη του κόστους διαχείρισης των εισαγόμενων δεμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς και στην υποστήριξη των τελωνειακών διαδικασιών και ελέγχων. Παράλληλα, εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια αντιμετώπισης των στρεβλώσεων που έχουν δημιουργηθεί από τη μαζική εισαγωγή προϊόντων χαμηλής αξίας μέσω διεθνών ψηφιακών πλατφορμών.

Πώς υπολογίζεται η νέα επιβάρυνση

Το Ενωσιακό Τέλος Διεκπεραίωσης ορίζεται στα 2 ευρώ ανά είδος αγαθού, ανεξάρτητα από τη συνολική αξία των εμπορευμάτων, τον τρόπο μεταφοράς ή την τυχόν προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, υπόχρεος για την καταβολή είναι ο διασαφιστής, δηλαδή το πρόσωπο που υποβάλλει την τελωνειακή διασάφηση. Σε περίπτωση έμμεσης τελωνειακής αντιπροσώπευσης, η υποχρέωση αφορά και το πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου υποβάλλεται η διασάφηση.

Επιπλέον, προβλέπεται ότι το τέλος δεν επιστρέφεται ακόμη και σε περίπτωση ακύρωσης ή διπλής υποβολής τελωνειακής διασάφησης.

Για την εφαρμογή του μέτρου προβλέπεται η χρήση δύο ειδικών κωδικών στις τελωνειακές διαδικασίες:

• Ο κωδικός Y126 ενεργοποιεί την επιβολή του τέλους στο σύστημα TARIC.
• Ο κωδικός F00 (Union Handling Fee) χρησιμοποιείται για την καταχώριση της επιβάρυνσης στις τελωνειακές διασαφήσεις Η1 και Η7.

Η νέα χρέωση δεν μεταβάλλει τους ισχύοντες κανόνες απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών. Ωστόσο, το ποσό του τέλους συνυπολογίζεται, κατά περίπτωση, στη φορολογητέα αξία επί της οποίας υπολογίζεται ο ΦΠΑ.

Αντίθετα, δεν επηρεάζονται οι αγορές και οι αποστολές αγαθών εντός Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ε.Ε.

Οι επιβαρύνσεις και η πιθανή επίδραση στις τιμές

Η προσθήκη του νέου τέλους δημιουργεί ένα επιπλέον κόστος στην αλυσίδα εισαγωγής προϊόντων από τρίτες χώρες. Το κατά πόσο αυτό θα επιβαρύνει τελικά τον καταναλωτή θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις, οι εισαγωγείς και οι ψηφιακές πλατφόρμες θα διαχειριστούν τη νέα χρέωση.

Η επιβάρυνση αφορά τις εισαγωγές και τους υπόχρεους που προβλέπει η τελωνειακή νομοθεσία, χωρίς να αποκλείεται η άμεση ή έμμεση μετακύλισή της στις τελικές τιμές.

Για τις μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, το νέο πλαίσιο δημιουργεί πρόσθετες λειτουργικές και οικονομικές υποχρεώσεις. Ωστόσο, η δυνατότητα προσαρμογής των επιχειρηματικών τους μοντέλων, μέσω συγκεντρωτικών εισαγωγών και αποθηκευτικών χώρων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενδέχεται να περιορίσει την επίδραση των μέτρων στη συνολική εμπορική τους δραστηριότητα.

Μειώνονται τα μικροδέματα στην Ευρώπη – Προσαρμόζονται οι πλατφόρμες

Την ανάγκη να αξιολογηθεί συνολικά η αποτελεσματικότητα των νέων επιβαρύνσεων υπογραμμίζει ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, ο οποίος παρακολουθεί τις εξελίξεις στο διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο και τις επιπτώσεις τους στις ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Σύλλογος, η εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ από την 1η Ιουλίου έχει ήδη επιφέρει μεταβολές στις τελωνειακές δηλώσεις σε ευρωπαϊκές χώρες.

Στο Βέλγιο, οι απλουστευμένες τελωνειακές δηλώσεις για μικροδέματα μειώθηκαν κατά 53% τον Ιούλιο, ενώ οι δηλώσεις εισαγωγών μεγαλύτερης αξίας αυξήθηκαν κατά 102%. Στην Ολλανδία, οι δηλώσεις ηλεκτρονικού εμπορίου υποχώρησαν κατά 46% το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου.

Παράλληλα, η εμπειρία της Γαλλίας, όπου είχε προηγηθεί η επιβολή εθνικού τέλους 2 ευρώ, ανέδειξε τον κίνδυνο μετατόπισης των εισαγωγών μέσω άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν, σύμφωνα με τον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιώς, ότι η μείωση των απευθείας εισαγωγών μικροδεμάτων δεν σημαίνει απαραίτητα και περιορισμό των πωλήσεων των διεθνών πλατφορμών. Αντίθετα, οι τελευταίες μπορούν να προσαρμόζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους, αξιοποιώντας διαφορετικά μοντέλα εισαγωγής και διανομής.

Στην Ελλάδα, οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μείωση των απευθείας αφίξεων μικροδεμάτων από την Κίνα μετά την εφαρμογή του δασμού. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία για να αποτιμηθεί με ασφάλεια η επίδραση του μέτρου στον κύκλο εργασιών και στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων.

Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς: Ζητούμενο οι έλεγχοι και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού

Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς επισημαίνει ότι η επιβολή πρόσθετων τελωνειακών επιβαρύνσεων αποτελεί μόνο ένα μέρος της αναγκαίας παρέμβασης για την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητά:

• Συστηματική δημοσιοποίηση στοιχείων από τις ελληνικές τελωνειακές αρχές για τον αριθμό και την αξία των εισαγόμενων μικροδεμάτων, καθώς και για τα έσοδα από τον νέο δασμό.
• Ενίσχυση των τελωνειακών και δειγματοληπτικών ελέγχων, με έμφαση στην ασφάλεια και τη συμμόρφωση των προϊόντων με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
• Αξιολόγηση των επιπτώσεων των μέτρων στον κύκλο εργασιών και στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
• Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών για την αποτροπή παράκαμψης των τελωνειακών επιβαρύνσεων.
• Επιτάχυνση της ευρωπαϊκής τελωνειακής μεταρρύθμισης, με ενιαία ψηφιακή εποπτεία και σαφέστερη ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών.

Ο Σύλλογος έχει ήδη καταθέσει οκτώ προτάσεις προς τα αρμόδια υπουργεία για την αντιμετώπιση του φαινομένου του ultra-fast fashion, την προστασία των καταναλωτών και την ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά.

Σημαντικό επόμενο βήμα θεωρείται η προβλεπόμενη λειτουργία του νέου ευρωπαϊκού τελωνειακού κόμβου δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο από το 2028.

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς, Θοδωρής Καπράλος, υπογραμμίζει ότι οι νέες επιβαρύνσεις δεν αρκούν χωρίς αποτελεσματικούς ελέγχους και εφαρμογή κοινών κανόνων για όλους.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «το ελληνικό εμπόριο δεν ζητά να προστατευθεί από τον ανταγωνισμό. Ζητά να μπορεί να ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις».

Το κρίσιμο ερώτημα, πάντως, για την αγορά είναι πλέον εάν η αύξηση του κόστους των εισαγωγών θα οδηγήσει σε ουσιαστικό περιορισμό των στρεβλώσεων στο ηλεκτρονικό εμπόριο ή εάν οι μεγάλες πλατφόρμες θα απορροφήσουν ή θα παρακάμψουν μέρος των νέων επιβαρύνσεων, προσαρμόζοντας εκ νέου τα μοντέλα λειτουργίας τους.