Η βασική μας στρατηγική για τη μετάβαση σε καύσιμα χαμηλού άνθρακα, τονίζει η κυρία Φραγκίστα, περιλαμβάνει τη σταδιακή υιοθέτηση βιοκαυσίμων στον στόλο μας. Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στην τεχνολογία δέσμευσης άνθρακα καθώς και μια νέα μέθοδο παραγωγής μεθανόλης μέσω θερμικής επεξεργασίας απορριμμάτων, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και είναι αρκετά δαπανηρή.
Η εταιρεία μας, προσθέτει, συνεργάζεται με τον Lloyd’s για πρωτοβουλίες ESG και έχει αναπτύξει στρατηγικές συνεργασίες με εξειδικευμένους φορείς που παρέχουν λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας για τη ναυτιλία.
Αναλυτικά στην συνέντευξη της η κυρία Φραγκίστα υπογραμμίζει τα εξής :
Λαμβάνοντας υπόψη τον στόχο της Ευρώπης για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις για τη ναυτιλία;
Η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει ήδη χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα σε σύγκριση με τις παγκόσμιες εκπομπές CO2. Ωστόσο, έχει δεσμευθεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και είναι, μάλιστα, ο μόνος κλάδος που διαθέτει ήδη συγκεκριμένο σχέδιο με σαφείς στόχους και αυστηρούς κανονισμούς τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 συνεπάγεται σημαντικά εμπόδια και προκλήσεις.
Η ενεργειακή μετάβαση στη ναυτιλία απαιτεί τη σταδιακή αντικατάσταση των παραδοσιακών ορυκτών καυσίμων με βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις, καθώς και σημαντικές επιχειρησιακές και τεχνολογικές προσαρμογές. Ωστόσο, η παραγωγή των απαιτούμενων καυσίμων προχωρά με αργούς ρυθμούς, ενώ ο κλάδος μας ανταγωνίζεται άλλους τομείς για την πρόσβασή του σε αυτά.
Το βασικό ζήτημα είναι η εμπορική διαθεσιμότητα ασφαλών εναλλακτικών καυσίμων σε επαρκείς ποσότητες και σε ανταγωνιστικές τιμές στα ευρωπαϊκά και διεθνή λιμάνια. Χρειαζόμαστε ένα καθολικό σύστημα που θα μειώσει το κόστος αυτών των καυσίμων, ώστε να επιταχυνθεί η παραγωγή και η ευρεία χρήση τους.
Η μετάβαση απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ των βασικών παραγόντων του ναυτιλιακού οικοσυστήματος, όπως παραγωγοί και προμηθευτές καυσίμων, ναυπηγεία, κατασκευαστές ναυτικών μηχανών και λιμένες.
Οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτές τις αλληλεξαρτήσεις κατά τη θέσπιση νέων κανονισμών και να διαμορφώνουν ανάλογα τη νομοθεσία τους.
Επιπλέον, η ενεργειακή μετάβαση συνεπάγεται σημαντικές οικονομικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση στην ΕΕ γίνεται όλο και πιο δύσκολη και μη ανταγωνιστική. Οι επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνολογίες και υποδομές, καθώς και η ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα, πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα.
Δεδομένου ότι η ναυτιλία είναι ένας παγκόσμιος κλάδος, η διεθνής συνεργασία είναι απαραίτητη για την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Η εναρμόνιση των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων με εκείνες του ΙΜΟ και η ευθυγράμμιση των προτύπων μεταξύ των διαφόρων περιοχών είναι κρίσιμης σημασίας για την αποτελεσματική μείωση των εκπομπών και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Η υπό διαμόρφωση Ευρωπαϊκή Βιομηχανική Στρατηγική για τη Ναυτιλία πρέπει να αναγνωρίσει τον ζωτικό ρόλο της ναυτιλίας για μια ανταγωνιστική και ακμάζουσα ΕΕ.
Είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες του κλάδου, ώστε να διασφαλιστεί τόσο η απαλλαγή του από τον άνθρακα όσο και η βιωσιμότητά του.
Ειδική μέριμνα πρέπει να δοθεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, όσον αφορά τη χρηματοδότηση της ενεργειακής τους μετάβασης.
Ποιες καινοτόμες τεχνολογίες ή εναλλακτικά καύσιμα θεωρείτε ως λύσεις για τη μείωση των εκπομπών και την επίτευξη των κλιματικών στόχων;
Αναπτύσσονται διάφορες τεχνολογίες και καύσιμα για τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στη ναυτιλία. Ωστόσο, δεν υπάρχει μία ενιαία λύση που να καλύπτει όλες τις ανάγκες, καθώς τα διαφορετικά είδη ναυτιλιακών δραστηριοτήτων απαιτούν εξειδικευμένες προσεγγίσεις.
Το υδρογόνο, η αμμωνία και η μεθανόλη είναι υποσχόμενα εναλλακτικά καύσιμα λόγω της υψηλής ενεργειακής τους απόδοσης και των χαμηλότερων εκπομπών τους.
Ωστόσο, το καθένα παρουσιάζει προκλήσεις:
- Το υδρογόνο έχει χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα και απαιτεί ειδικές υποδομές αποθήκευσης και μεταφοράς.
- Η αμμωνία, αν και πιο εύκολη στην αποθήκευση, είναι εξαιρετικά τοξική και έχει χαμηλότερη ενεργειακή απόδοση.
- Η μεθανόλη, αν και ανανεώσιμη, έχει χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα από το ναυτιλιακό πετρέλαιο και απαιτεί προσεκτικό χειρισμό λόγω της τοξικότητας και της ευφλεκτοτητας της.
Τα βιοκαύσιμα θεωρούνται μια άμεση λύση, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα με ελάχιστες τροποποιήσεις στις μηχανές των πλοίων, μειώνοντας σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Άλλες τεχνολογίες που συμβάλλουν στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου και των εκπομπών είναι η αιολική πρόωση (π.χ. περιστρεφόμενα πανιά), το Cold Ironing, η Δέσμευση και Αποθήκευση Άνθρακα (CCS) και διάφορες συσκευές ενεργειακής εξοικονόμησης που βελτιώνουν την υδροδυναμική απόδοση των πλοίων.
Ωστόσο, οποιαδήποτε τεχνολογική επιλογή πρέπει να βασίζεται στην ασφάλεια. Η επένδυση σε καθαρότερες τεχνολογίες πρέπει να συνοδεύεται από πολιτικές που διασφαλίζουν ότι η καινοτομία δεν θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή και την ασφάλεια των πλοίων.
Πώς η Ψηφιοποίηση επηρεάζει τον ρόλο των ναυτικών και πώς μπορούν να προσαρμοστούν
Η άνοδος της αυτοματοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης έχει εγείρει ανησυχίες ότι ορισμένες θέσεις εργασίας στα πλοία ενδέχεται να καταστούν περιττές ή να αλλάξουν ριζικά. Αν και είναι αλήθεια ότι η ψηφιοποίηση μεταβάλλει τη φύση πολλών ρόλων, οι αλλαγές αυτές πρέπει να ιδωθούν ως ευκαιρίες για τη βελτίωση του κλάδου.
Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της ψηφιοποίησης είναι η ενίσχυση της ασφάλειας και της αποδοτικότητας στις ναυτιλιακές επιχειρήσεις. Οι αυτοματοποιημένες διαδικασίες και τα προηγμένα συστήματα παρακολούθησης μειώνουν τα περιθώρια ανθρώπινου λάθους, ενώ η ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο επιτρέπει πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Επιπλέον, η ψηφιοποίηση δίνει στους ναυτικούς εργαλεία που βελτιώνουν τη λήψη αποφάσεων. Με πρόσβαση σε δεδομένα για τις καιρικές συνθήκες, τα ρεύματα και την απόδοση του πλοίου, μπορούν να βελτιστοποιούν τις επιχειρήσεις και να ελαχιστοποιούν τους κινδύνους.
Παράλληλα, η διατήρηση επικοινωνίας με τη στεριά, με άλλα πλοία, αλλά και την ευρύτερη ναυτιλιακή κοινότητα συμβάλλει στη μείωση του αισθήματος απομόνωσης που συχνά συνοδεύει τη ζωή στη θάλασσα.
Ωστόσο, η προσαρμογή στα νέα δεδομένα απαιτεί την εκπαίδευση των ναυτικών στη χρήση εξελιγμένου εξοπλισμού, στις νέες μεθόδους επικοινωνίας και στις αυτοματοποιημένες λειτουργίες. Οι απαιτούμενες δεξιότητες εξελίσσονται διαρκώς, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή επιμόρφωση και κατάρτιση.
Η εταιρεία μας επενδύει διαρκώς στην εκπαίδευση των ναυτικών, διασφαλίζοντας ότι είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της ψηφιοποίησης, της αυτοματοποίησης, της ανάλυσης δεδομένων και της κυβερνοασφάλειας.
Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και πιστοποιήσεις, οι άνθρωποί μας διατηρούνται ενήμεροι για τις τελευταίες εξελίξεις και βέλτιστες πρακτικές.
Η μετάβαση σε καθαρότερα καύσιμα και σε τεχνολογικά προηγμένα πλοία απαιτεί στρατηγικές αναβάθμισης και επανακατάρτισης που ξεπερνούν την τυπική εκπαίδευση των εταιρειών.
Η συνεργασία μεταξύ ναυτιλιακού κλάδου, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και αρχών είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό των νέων δεξιοτήτων που απαιτούνται, την προώθηση ενός πιο ελκυστικού και καινοτόμου περιβάλλοντος εργασίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα.
Επιπλέον, η ρυθμιστική πολιτική πρέπει να εκσυγχρονίζεται διαρκώς, ώστε να συμβαδίζει με τις νέες απαιτήσεις, τις ευκαιρίες και τους πιθανούς κινδύνους που προκύπτουν από την ψηφιοποίηση.
Γιώργος Σ. Σκορδίλης
