Η έλλειψη κοινών προτύπων, η κακή ποιότητα των δεδομένων και η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών, λιμένων και τερματικών σταθμών εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου.
Την προειδοποίηση αυτή διατυπώνει ο Αντρέ Σίμχα, πρώην επικεφαλής ψηφιακού μετασχηματισμού της MSC, επισημαίνοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στη ναυτιλία, αλλά μόνο εφόσον στηρίζεται σε αξιόπιστες πληροφορίες και σωστά οργανωμένες διαδικασίες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που αναφέρει από συνάντηση στη Βαλένθια, όπου ναυτιλιακές εταιρείες, λιμενικοί σταθμοί και σιδηροδρομικοί μεταφορείς επιδίωκαν την ανάπτυξη συστημάτων πρόβλεψης, χωρίς όμως να συμφωνούν στον ορισμό της αναχώρησης ενός πλοίου.
Όπως εξηγεί, όταν διαφορετικοί οργανισμοί χρησιμοποιούν διαφορετικούς ορισμούς για το ίδιο γεγονός, ακόμη και τα πιο εξελιγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αδυνατούν να προσφέρουν αξιόπιστα αποτελέσματα.
Οι μεγαλύτερες δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζονται στην αυτοματοποίηση εγγράφων, στη διαχείριση έκτακτων προβλημάτων, στην ακριβέστερη πρόβλεψη αφίξεων, στην προληπτική συντήρηση και στη βελτιστοποίηση της κατανάλωσης καυσίμων και των θαλάσσιων διαδρομών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις ηλεκτρονικές φορτωτικές, έναν τομέα όπου η ναυτιλία επιχειρεί εδώ και χρόνια να περιορίσει τη γραφειοκρατία.
Ο Σίμχα, που συμμετείχε στην ίδρυση της Digital Container Shipping Association (DCSA) το 2019 και διετέλεσε πρόεδρος του εποπτικού της συμβουλίου μέχρι τον Μάρτιο του 2026, θεωρεί εφικτό αλλά δύσκολο τον στόχο για έκδοση του 100% των φορτωτικών σε ηλεκτρονική μορφή έως το 2030.
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι πλέον η τεχνολογία, αλλά η αποδοχή των ηλεκτρονικών εγγράφων από τις τράπεζες, τις τελωνειακές αρχές και τους ιδιοκτήτες φορτίων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία για τις καθυστερήσεις των πλοίων στα λιμάνια.
Σύμφωνα με δεδομένα της VesselBot που επικαλείται ο Σίμχα, κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025 τα πλοία που προσέγγισαν λιμάνια της Μεσογείου παρέμειναν αγκυροβολημένα κατά μέσο όρο περισσότερες από 10 ώρες.
Ο χρόνος αυτός ήταν περίπου διπλάσιος από τον αντίστοιχο στην Κίνα και στην Ανατολική Ασία, ενώ παρουσίασε αύξηση περίπου 33% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι καθυστερήσεις αυτές μεταφράζονται σε πρόσθετο λειτουργικό κόστος, αυξημένη κατανάλωση καυσίμων και χαμηλότερη αποδοτικότητα του στόλου.
Παρά τις προσπάθειες εφαρμογής συστημάτων έγκαιρης άφιξης πλοίων (just-in-time arrivals), τα διαφορετικά οικονομικά συμφέροντα πλοιοκτητών, ναυλωτών και λιμενικών σταθμών εξακολουθούν να εμποδίζουν την ευρύτερη εφαρμογή τους.
Ο πρώην επικεφαλής της MSC υποστηρίζει ότι η λύση βρίσκεται στη δημιουργία κοινών προτύπων ανταλλαγής πληροφοριών και σε εμπορικές συμφωνίες που θα κατανέμουν δίκαια τα οικονομικά οφέλη.
Ο στόχος που θέτει για το 2035 είναι ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, στο οποίο πλοία, λιμάνια, τερματικοί σταθμοί, σιδηρόδρομοι και οδικές μεταφορές θα ενημερώνονται ταυτόχρονα για κάθε αλλαγή στα δρομολόγια.
Το μήνυμα του Σίμχα είναι ότι η πραγματική ψηφιακή επανάσταση στη ναυτιλία δεν θα προκύψει μόνο από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά κυρίως από την ικανότητα των επιχειρήσεων να συνεργάζονται και να χρησιμοποιούν κοινά, αξιόπιστα δεδομένα.



