Τα πρώτα ευτράπελα με φορολογουμένους να ζητούν αποδείξεις, ακόμη και από επιτηδευματίες που σήμερα δεν είναι υποχρεωμένοι εκ του νόμου να εκδίδουν, άλλα θα είναι στο μέλλον, όπως για παράδειγμα οι βενζινοπώλες, ξεκίνησαν ήδη από τις πρώτες ημέρες του νέου χρόνου.

Αν και κορυφαία στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, προέτρεπαν χθες τους καταναλωτές να ξεκινήσουν να μαζεύουν όλες τις αποδείξεις, πλην των λογαριασμών των ΔΕΚΟ αλλά και των αποδείξεων για αγορές αυτοκινήτων και ακινήτων, εντούτοις το τοπίο είναι ασαφές και θα παραμείνει έτσι μέχρι και τον Μάρτιο, οπότε και πρόκειται να ανακοινωθούν οι οριστικές ρυθμίσεις μαζί με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο.

Μέχρι τότε ουδείς θα γνωρίζει ποιες ακριβώς αποδείξεις από δαπάνες θα πρέπει να μαζέψει, μέχρι ποιου ποσού αποδείξεις θα πρέπει να συγκεντρώσει για να ωφεληθεί από όλο το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ, πόσο ακριβώς θα είναι το όριο αυτό για τους μισθωτούς, πόσο για τους συνταξιούχους και πόσο για τους ελεύθερους επαγγελματίες αλλά και για τους χαμηλόμισθους.

Τα σενάρια που κυκλοφορούν προβλέπουν ότι το όριο αυτό θα είναι γύρω στα 6.000 ευρώ για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, 10.500 ευρώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες, και 1.000 ευρώ για τους χαμηλόμισθους, αλλά και αυτά δεν είναι σίγουρα.

Τρεις μεγάλες ασάφειες

Την ίδια στιγμή, άγνωστο είναι το τι και από πότε θα ισχύσει σε τρεις κρίσιμους τομείς, στα βενζινάδικα, στα ταξί, και στις λαϊκές αγορές, όπου σήμερα δεν εκδίδονται αποδείξεις. Αν και στελέχη του υπουργείου Οικονομικών που ερωτήθηκαν σχετικά χθες, επεσήμαναν ότι στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι να μπουν ταμειακές μηχανές σε όλες τις επαγγελματικές ομάδες - προκειμένου να είναι εφικτή η έκδοση αποδείξεων- εντούτοις δεν διευκρίνισαν τι θα γίνει στους τρεις αυτούς κρίσιμους για την τσέπη του καταναλωτή, κλάδους. Σύμφωνα ωστόσο με υπηρεσιακούς παράγοντες στις προθέσεις είναι η χρήση ταμειακών μηχανών εντός του 2010 και στους τρεις αυτούς τομείς.

Τι θα γίνει με τα σούπερ μαρκετ

Είναι τόσες οι ασάφειες του νέου μέτρου, ώστε υπάρχει ο κίνδυνος μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι φορολογούμενοι να μπλέξουν σε ένα ατελείωτο χαρτοβασίλειο από αποδείξεις, πολλές εκ των οποίων ίσως στο τέλος να τους φανούν άχρηστες. Για παράδειγμα, μπορεί στελέχη του υπουργείου Οικονομικών να προτρέπουν τους φορολογουμένους να φυλάσσουν αποδείξεις ακόμη και από τα σούπερ-μάρκετ, ωστόσο μπορεί αυτά στο τέλος να εξαιρεθούν, πόσο μάλλον όταν είναι γνωστό ότι τα καταστήματα αυτά, ούτως ή άλλως εκδίδουν αποδείξεις, και επομένως αποδίδουν όλο τον ΦΠΑ στην Εφορία. Αν πάλι όμως οι αποδείξεις των σούπερ-μάρκετ εξαιρεθούν, ενδεχομένως αρκετοί φορολογούμενοι να διαπιστώσουν στο τέλος του χρόνου ότι δεν συγκεντρώνουν το ύψος των δαπανών με αποδείξεις που θα απαιτείται για να πάρουν όλο το αφορολόγητο όριο εισοδήματος.

Κι όλα αυτά συμβαίνουν, την ώρα που το μέτρο προκαλεί ήδη τις πρώτες αντιδράσεις από επαγγελματικές ομάδες, όπως παραγωγούς- πωλητές λαϊκών αγορών, ταξιτζήδες, και βενζινοπώλες που θέτουν τους όρους για να το κάνουν αποδεκτό. Ορισμένοι, μάλιστα, προαναγγέλλουν μέχρι και ανατιμήσεις σε περίπτωση εφαρμογής του, όπως οι εκπρόσωποι των εργαζομένων στις λαϊκές.

Σε κάθε περίπτωση η αποτελεσματικότητά του μέτρου που είναι προς τη σωστή κατεύθυνση για την περιστολή της φοροδιαφυγής, θα φανεί από το πως θα εφαρμοσθεί στην πράξη. Διότι για να δώσει απόδειξη σε ένα πελάτη του, για παράδειγμα ένας υδραυλικός ή ένας γιατρός, σημαίνει ότι το τελικό ποσό επιβαρύνεται με ΦΠΑ. Το κατά πόσο η επιβάρυνση από το ΦΠΑ, σε σύγκριση με το όφελος που θα έχει ο καταναλωτής από την απόδειξη προκειμένου να πιάσει το αφορολόγητο όριο θα απαντηθεί μέσα στους επόμενους μήνες.

Το σχέδιο για φόρους σε τσιγάρα και ποτά

Παράλληλα η κυβέρνηση ενεργοποιεί έκτακτο σχέδιο για την εξασφάλιση 1 δισ. ευρώ, προκειμένου το έλλειμμα να μειωθεί φέτος στο 8,7% του ΑΕΠ αντί 9,1% που προβλέπει ο προϋπολογισμός. Στο εν λόγω σχέδιο προβλέπεται αύξηση 20 - 30% στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε τσιγάρα και ποτά και περικοπή κατά 600 εκατ. ευρώ των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων.