Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2011, η κυβέρνηση παραδέχεται για πρώτη φορά επισήμως ότι τα έσοδα δεν θα φτάσουν τους στόχους που είχαν τεθεί. Αντιθέτως, η εκτιμώμενη μείωση του ελλείμματος στο 7,8% του ΑΕΠ (αντί 8,1% που προβλέπεται στο Μνημόνιο) επιτυγχάνεται κυρίως (αν όχι και αποκλειστικά) από το σκέλος της περικοπής των δαπανών. Η ίδια τακτική θα ακολουθηθεί και το 2011, αφού προβλέπεται περαιτέρω μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης (400 εκατομμύρια), εξοικονόμηση από τον Καλλικράτη (500 εκατομμύρια), μείωση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από εγχώριους πόρους (300 εκατομμύρια) και αναστολή χορήγησης των αυξήσεων σε συντάξεις (100 εκατομμύρια όφελος). Μειώσεις δαπανών θα προκύψουν και από τον τομέα της άμυνας, αλλά και 900 εκατομμύρια ευρώ από την απόδοση των περικοπών σε μισθούς και συντάξεις που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά το 2010 (carry over). Επίσης, στα θετικά του προσχεδίου του προϋπολογισμού συγκαταλέγεται η μείωση των φορολογικών συντελεστών στα αδιανέμητα κέρδη από το 24% στο 20% (με κόστος 200 εκατομμυρίων ευρώ για το κράτος). Έτσι, ελπίζεται ότι το έλλειμμα θα μειωθεί στο 7%, στο τέλος της επόμενης χρονιάς. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή προβλέπεται να περιοριστεί στο 2,2% το 2011 από 4,6% φέτος και να μειωθεί περαιτέρω στο 0,5% το 2012 και στο 0,7% το 2013.

Από εδώ και πέρα όμως αρχίζουν τα δύσκολα: Οι τόκοι που θα καταβληθούν το 2011 θα ανέλθουν σε 15.800 εκατ. ευρώ έναντι 13.209 εκατ. ευρώ φέτος. Τα έσοδα από τους φόρους στην περιουσία θα είναι αυξημένα κατά 41,9% και θα ανέλθουν στα 965 εκατ. ευρώ από 680 εκατ. ευρώ το 2010. Οι έμμεσοι φόροι αναμένεται να αυξηθούν κατά 9,4% και να ανέλθουν στα 34.764 εκατ. ευρώ έναντι 31.787 εκατ. ευρώ φέτος. Οι φόροι στις συναλλαγές θα είναι αυξημένοι κατά 10,2% κυρίως λόγω της αύξησης του ΦΠΑ κατά αντίστοιχο ποσοστό ενώ οι φόροι μεταβίβασης κεφαλαίων θα είναι αυξημένοι κατά 16,2% κυρίως λόγω της αύξησης των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων. Τα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης θα είναι αυξημένα κατά 7,6% και θα ανέλθουν στα 13.278 εκατ. ευρώ έναντι 12.341 εκατ. ευρώ φέτος.

Από το carry over της περαίωσης εκτιμάται ότι δεν θα υπάρχει όφελος, αλλά κόστος 100 εκατομμυρίων. Επίσης, από το λογιστικό προσδιορισμό εισοδημάτων επαγγελματικών κατηγοριών που μέχρι σήμερα φοροαπέφευγαν, πληρώνοντας μόνο τεκμαρτό εισόδημα, υπολογίζονται μόνο 50 εκατομμύρια επιπλέον έσοδα. Επιπλέον, η ύφεση θα συνεχίσει ακάθεκτη, με ρυθμό συρρίκνωσης του ΑΕΠ 2,6% και αύξησης της ανεργίας στο οριακά διαχειρίσιμο 14,5%. Από την πλευρά τους, οι ήδη καταπονημένες επιχειρήσεις καλούνται να συμβάλλουν με νέα έκτακτη εισφορά, από την οποία προσδοκώνται έσοδα ενός δισεκατομμυρίου. Άλλα τόσα υπολογίζονται από την «τακτοποίηση» των αυθαιρέτων και των ημιυπαίθριων, δίνοντας την εντύπωση ενός τριτοκοσμικού κράτους που επειδή αδυνατεί να ελέγξει την παρανομία, ζητάει χρήματα για να την «τακτοποιήσει» εκ των υστέρων. Τέλος, ένα δισεκατομμύριο προβλέπεται να ωφεληθούν τα δημόσια ταμεία (αλλά όχι απαραίτητα και οι πολίτες) από την αναπροσαρμογή των συντελεστών ΦΠΑ, ενώ αυξήσεις αναμένονται στους φόρους ποτών και τσιγάρων. Κατά τα άλλα, τα μέτρα που θα εφαρμοστούν το 2011 προβλέπονται επακριβώς στο Μνημόνιο και μάλιστα με σαφή χρονοδιαγράμματα.

Ποιο είναι όμως το μεγάλο ζητούμενο; Η ανασύνταξη των φοροεισπρακτικών μηχανισμών του δημοσίου, η οποία ήδη έχει αργήσει, αδικαιολόγητα. Μόνο έτσι θα καταστεί δυνατή η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, από την οποία προσδοκώνται επιπλέον έσοδα μόλις 700 εκατομμυρίων (μέσω της επιβολής τεκμηρίων) τη στιγμή που είναι γνωστό ότι η φοροδιαφυγή ανέρχεται σε πολλά-πολλά δισεκατομμύρια. Αν δεν γίνουν δραστικές βελτιώσεις σε αυτό το μέτωπο, η κυβέρνηση θα είναι και πάλι ανοικτή – και δικαίως – στην κριτική ότι φορτώνει «τα συνήθη υποζύγια» με βάρη που και να ήθελαν, δεν είναι πλέον σε θέση να πληρώσουν.