• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Ελλάδα: Η κρίση χρέους επηρέασε την κατανομή πλούτου – Τι αποκαλύπτει η ανάλυση της ΕΚΤ
14:09 - 11 Νοε 2026

Ελλάδα: Η κρίση χρέους επηρέασε την κατανομή πλούτου – Τι αποκαλύπτει η ανάλυση της ΕΚΤ

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Μακροχρόνιες επιπτώσεις στην κατανομή του πλούτου στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ευρωζώνης που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης δημόσιου χρέους καταγράφει ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), αναδεικνύοντας τη διεύρυνση των ανισοτήτων κατά την περίοδο που ακολούθησε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, στις έξι χώρες που επηρεάστηκαν περισσότερο από την κρίση –Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία, Ιρλανδία, Ιταλία και Πορτογαλία– το μερίδιο του πλουσιότερου 10% στον συνολικό καθαρό πλούτο αυξήθηκε από 46% το 2010 σε 51,8% το 2023.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την εντονότερη αύξηση της ανισότητας στις συγκεκριμένες οικονομίες σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, όπου η αντίστοιχη τάση ήταν διαφορετική.

Μεγαλύτερη και πιο επίμονη η ανισότητα στις έξι χώρες

Ειδικότερα, ο συντελεστής Gini, ο οποίος χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της ανισότητας στην κατανομή του πλούτου, διαμορφώθηκε στις 65,9 μονάδες το 2023 στις έξι χώρες, από 61,5 μονάδες το 2010. Αντίθετα, στις υπόλοιπες οικονομίες της ευρωζώνης υποχώρησε από τις 71,8 στις 69,7 μονάδες κατά την ίδια περίοδο.

Η ανισότητα στις χώρες που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης συνέχισε να αυξάνεται έως το 2021, ενώ το 2023 παρέμεινε ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα. Στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, ο δείκτης Gini ήταν το 2023 κατά 2,1 μονάδες χαμηλότερος σε σχέση με το 2010.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης στην κατανομή του πλούτου δεν ήταν μόνο εντονότερες στις συγκεκριμένες οικονομίες, αλλά αποδείχθηκαν και πιο μακροχρόνιες.

Πώς η κρίση επηρέασε την κατανομή του πλούτου

Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραμάτισε η κατάρρευση των τιμών των ακινήτων κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα νοικοκυριά που είχαν δανειστεί για την αγορά κατοικίας είδαν την αξία της περιουσίας τους να μειώνεται, χωρίς αντίστοιχη υποχώρηση των δανειακών τους υποχρεώσεων.

Την ίδια στιγμή, τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα αναγκάστηκαν σε αρκετές περιπτώσεις να εξαντλήσουν τις αποταμιεύσεις τους για να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές πιέσεις. Αντίθετα, οι μετοχές, οι οποίες αποτελούν σημαντικότερο μέρος της περιουσίας των εύπορων νοικοκυριών, ανέκαμψαν ταχύτερα.

Η ύφεση και η μείωση των εισοδημάτων επιβάρυναν, επομένως, περισσότερο τα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα, τα οποία διέθεταν λιγότερα περιουσιακά στοιχεία και μικρότερα αποθέματα αποταμιεύσεων για να απορροφήσουν τις απώλειες.

Η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης περιόρισε την ανάκαμψη

Ένας ακόμη παράγοντας που συνέβαλε στη διατήρηση των ανισοτήτων ήταν η μείωση της ιδιοκατοίκησης στις έξι χώρες, με την υποχώρηση να είναι εντονότερη μεταξύ των νεότερων νοικοκυριών.

Παρά την ανάκαμψη των τιμών των ακινήτων μετά την κρίση, λιγότερα νοικοκυριά είχαν πλέον τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αυτήν, καθώς δεν διέθεταν κατοικία. Παράλληλα, τα φτωχότερα νοικοκυριά χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να αναπληρώσουν τις αποταμιεύσεις που είχαν χρησιμοποιήσει κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης.

Ως αποτέλεσμα, η άνοδος των τιμών στην αγορά ακινήτων δεν στάθηκε αρκετή για να αντιστρέψει τη διεύρυνση του χάσματος που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον καθαρό πλούτο

Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι η ανάλυση αφορά τον καθαρό πλούτο των νοικοκυριών, δηλαδή την αξία των περιουσιακών τους στοιχείων μετά την αφαίρεση των οφειλών τους.

Επομένως, η αύξηση του μεριδίου του πλουσιότερου 10% δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι τα εύπορα νοικοκυριά αύξησαν τον πλούτο τους σε απόλυτους όρους ή ότι τα φτωχότερα έχασαν αντίστοιχα μέρος της περιουσίας τους. Καταδεικνύει, ωστόσο, ότι το ποσοστό του συνολικού καθαρού πλούτου που συγκεντρώνεται στα χέρια των οικονομικά ισχυρότερων αυξήθηκε, ενώ το μερίδιο που αντιστοιχεί στο φτωχότερο 50% περιορίστηκε.

Η μελέτη υπογράφεται από τους Danilo Bianco, Jiri Slacalek και Oreste Tristani και βασίζεται στην έρευνα Household Finance and Consumption Survey του Ευρωσυστήματος. Η έρευνα συγκεντρώνει στοιχεία από περίπου 90.000 νοικοκυριά σε 22 χώρες, καταγράφοντας δεδομένα για την περιουσία, τα εισοδήματα και τις οφειλές τους.