• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Reuters για ΕΚΤ: Στο τραπέζι η αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών των τραπεζών στο 2%
15:43 - 18 Νοε 2026

Reuters για ΕΚΤ: Στο τραπέζι η αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών των τραπεζών στο 2%

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αναμένεται να συζητήσουν την επόμενη εβδομάδα το ενδεχόμενο αύξησης των ελάχιστων υποχρεωτικών αποθεματικών των τραπεζών της Ευρωζώνης, μια κίνηση που θα περιόριζε τους τόκους που καταβάλλει η ΕΚΤ και θα απέσυρε μέρος της ρευστότητας από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters.

Η αλλαγή αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 25 Νοεμβρίου. Προβλέπει την αύξηση του ποσοστού των κεφαλαίων που υποχρεούνται να διατηρούν οι εμπορικές τράπεζες σε λογαριασμό χωρίς τοκοφορία από το 1% στο 2% των καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών τους. Οι πηγές, που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων, σημειώνουν πάντως ότι η λήψη απόφασης ενδέχεται να μετατεθεί στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της 17ης Δεκεμβρίου.

Βασικός στόχος της κίνησης θα ήταν να περιοριστούν οι ζημιές των κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης, όπως της Bundesbank στη Γερμανία. Οι κεντρικές τράπεζες είχαν συσσωρεύσει μεγάλες θέσεις σε ομόλογα με χαμηλές ή ακόμη και αρνητικές αποδόσεις, στο πλαίσιο των προγραμμάτων στήριξης της ΕΚΤ τα προηγούμενα χρόνια, ενώ σήμερα αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος τόκων για τις καταθέσεις των εμπορικών τραπεζών.

Αν και οι κεντρικές τράπεζες δεν λειτουργούν με σκοπό την επίτευξη κερδών, οι ζημιές τους αποτελούν πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα, καθώς εγείρουν ερωτήματα για την αξιοπιστία τους και ενισχύουν τη συζήτηση σχετικά με το ενδεχόμενο ανακεφαλαιοποίησής τους με χρήματα των φορολογουμένων.

Εκπρόσωπος της ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες.

Εξοικονόμηση τουλάχιστον 4,4 δισ. ευρώ τον χρόνο

Η ΕΚΤ έχει αυξήσει τα επιτόκια με στόχο τον περιορισμό του πληθωρισμού, ενισχύοντας το κόστος δανεισμού στην οικονομία, αλλά παράλληλα αυξάνοντας και τους τόκους που καταβάλλει στις τράπεζες για τα αποθεματικά τους πέραν του υποχρεωτικού ορίου.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, η αύξηση του ποσοστού των υποχρεωτικών αποθεματικών από το 1% στο 2% θα εξοικονομούσε στην ΕΚΤ και στις 21 εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης περίπου 4,4 δισ. ευρώ ετησίως, με βάση τα σημερινά επίπεδα επιτοκίων.

Η εξοικονόμηση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εάν επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες για αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων της ΕΚΤ από το σημερινό 2,5% στο 3% με 3,25% το επόμενο έτος.

Παράλληλα, η αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών θα απορροφούσε μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας που δημιουργήθηκε από τα πολυετή προγράμματα στήριξης της ΕΚΤ. Με αυτόν τον τρόπο, οι αξιωματούχοι θα μπορούσαν να επικαλεστούν και λόγους νομισματικής πολιτικής για να αιτιολογήσουν την απόφαση, πέρα από το οικονομικό όφελος για τις κεντρικές τράπεζες.

Θετική στάση από την πλειονότητα των κεντρικών τραπεζιτών

Η ιδέα είχε τεθεί στο τραπέζι και το περασμένο καλοκαίρι, ωστόσο είχε συναντήσει αντιδράσεις από ορισμένους ισχυρούς αξιωματούχους της ΕΚΤ, μεταξύ των οποίων και το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου Ιζαμπέλ Σνάμπελ.

Σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, πλέον η πλειονότητα των διοικητών των εθνικών κεντρικών τραπεζών εμφανίζεται θετική στην προοπτική αύξησης των αποθεματικών. Την πρόταση στηρίζουν επίσης ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Μπόρις Βούτσιτς, και ο επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας, Φίλιπ Λέιν, γεγονός που δίνει νέα δυναμική στη συζήτηση.

Ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν προτείνει η εφαρμογή της αύξησης να μετατεθεί για τον Ιούλιο, όταν θα έχουν αποχωρήσει τόσο η Ιζαμπέλ Σνάμπελ όσο και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρόταση αυτή δεν έχει συγκεντρώσει ευρεία υποστήριξη.

Το κόστος της πλεονάζουσας ρευστότητας

Οι εμπορικές τράπεζες δεν λαμβάνουν τόκους για τα ελάχιστα υποχρεωτικά αποθεματικά που διατηρούν στην κεντρική τράπεζα. Αντίθετα, για τα κεφάλαια που υπερβαίνουν το υποχρεωτικό όριο εισπράττουν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ.

Ως αποτέλεσμα, το Ευρωσύστημα καταβάλλει ετησίως περίπου 52,2 δισ. ευρώ σε τόκους για πλεονάζουσα ρευστότητα που υπερβαίνει τα 2 τρισ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ρευστότητας δημιουργήθηκε μέσω των προγραμμάτων αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ, την περίοδο 2015-2022. Τα προγράμματα αυτά διοχέτευσαν σημαντικά κεφάλαια στο τραπεζικό σύστημα, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιχειρούσαν να αποτρέψουν τον αποπληθωρισμό και να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος των ομολόγων που αγόρασαν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες χωρών με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση είχε πολύ χαμηλές ή αρνητικές αποδόσεις. Η μετέπειτα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ είχε ως αποτέλεσμα ορισμένες κεντρικές τράπεζες να καταγράφουν σημαντικές ζημιές, καθώς το κόστος χρηματοδότησής τους αυξήθηκε.

Υπενθυμίζεται ότι το 2012, εν μέσω της κρίσης δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη, η ΕΚΤ είχε μειώσει το ποσοστό των υποχρεωτικών αποθεματικών από το 2% στο 1%, προκειμένου να διευκολύνει τις τράπεζες που αντιμετώπιζαν πιέσεις.

Τα υποχρεωτικά αποθεματικά θεωρούνταν παλαιότερα σημαντικό εργαλείο διασφάλισης της ρευστότητας. Ωστόσο, μετά την κρίση, ο ρόλος τους περιορίστηκε σε κάποιο βαθμό από την εισαγωγή νέων κανονιστικών απαιτήσεων, όπως ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας (Liquidity Coverage Ratio – LCR).