Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Βορίδης παραιτήθηκε λόγω των ερευνών που πραγματοποιούνται εναντίον του από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αναφορικά με τις ευθύνες του για τη χαοτική κατάσταση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις παράνομες επιδοτήσεις, την περίοδο που ηγούνταν του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.
Διάδοχός του στο υπουργείο Μετανάστευσης είναι λοιπόν ο επίσης προερχόμενος από το ΛΑΟΣ και τέως επικεφαλής του Υπουργείου Υγείας Θάνος Πλεύρης, για τον οποίο δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις. Δεν έχει κρύψει, άλλωστε, την αντιμεταναστευτική του στάση και επιδιώκει περαιτέρω αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής.
Οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις και το ερωτηματικό ως προς την στάση των Ευρωπαίων
Τον γύρο του διαδικτύου κάνουν τις τελευταίες ημέρες βίντεο με παλαιότερες δηλώσεις του νέου επικεφαλής του Υπουργείο. Δήλωνε συγκεκριμένα το 2011, τότε ακόμη ως μέλος του ΛΑΟΣ:
«Το μεταναστευτικό κατά την άποψή μου μπορεί να λυθεί με δύο τρόπους, οι οποίοι σιγά σιγά πρέπει να λέγονται ξεκάθαρα. Ο πρώτος τρόπος είναι η φύλαξη των συνόρων, να καταλάβουμε τι εννοούμε, φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να υφίσταται αν δεν υπάρχουν απώλειες, και για να γίνω κατανοητός, αν δεν υπάρχουν νεκροί. Η φύλαξη των συνόρων έχει νεκρούς. Πρώτο είναι αυτό. Και δεύτερο, όσοι πλέον μπουν εδώ, θα έχουν τη λογική των αντικινήτρων. Όταν βρίσκεσαι εδώ πέρα, όχι κοινωνική παροχή δεν θα έχεις, δεν θα μπορείς να φας, δεν θα μπορείς να πιεις, δεν θα μπορείς να πας στο νοσοκομείο, και θα λες στους άλλους στο Πακιστάν, εδώ πέρα περνάμε χειρότερα από ό,τι στο Πακιστάν. Αν δεν περνάνε χειρότερα, θα έρχονται. Πρέπει να περνάνε χειρότερα. Η ζωή τους, η κόλαση, να φαντάζει παράδεισος σ’ αυτά που θα ζουν εδώ πέρα».
Η Ευρώπη έχει εδώ και καιρό αποφασίσει να σκληρύνει τη στάση της αναφορικά με τη διαχείριση του μεταναστευτικού και των πολιτικών ασύλου. Προφανώς χωρίς αυτή τη στροφή, δύσκολα θα είχαν επιλεγεί ο Μάκης Βορίδης ή ο Θάνος Πλεύρης, μέλη της σκληρής δεξιάς πτέρυγας της ΝΔ, για την ηγεσία του συγκεκριμένου υπουργείου. Θα έχει ενδιαφέρον το πώς θα συνεργαστούν με τον νέο Υπουργό οι Ευρωπαίοι ομόλογοί του, οι οποίοι θα είναι ασφαλώς ενημερωμένοι για τις παραπάνω αμφιλεγόμενες δηλώσεις του.
Από εκεί και πέρα, η επιλογή του πρωθυπουργού αποσκοπεί αφενός να συγκρατήσει εκροές εκ των δεξιών του και αφετέρου στο να διατηρήσει ισορροπίες εντός του κόμματός του. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Πλεύρης είχε μείνει εκτός του προηγούμενου ανασχηματισμού και αφήσει τις αιχμές του για τις επιλογές του Μαξίμου όταν τα βλέμματα της δημόσιας σφαίρας στράφηκαν σε παλαιότερες δηλώσεις του τότε νέου υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάφου, καθώς είχε αναφερθεί στα κατεχόμενα της Κύπρου ως «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου».
Σε αχαρτογράφητα νερά το Μεταναστευτικό
Ο κ. Πλεύρης δήλωσε επίσης τη Δευτέρα, όπως ήταν αναμενόμενο, ότι θα συνεχίσει το έργο του προκατόχου του.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του νέου υπουργού, θα προχωρήσει κανονικά και το νομοσχέδιο Βορίδη που προβλέπει την αυστηροποίηση του πλαισίου για την παράνομη μετανάστευση, με βασικό άξονα ότι κανένας μετανάστης που εισέρχεται παράνομα στη χώρα δεν θα μπορεί να νομιμοποιηθεί. Όπως είπε, «καταργείται η ρύθμιση της επταετίας», η οποία μέχρι σήμερα επέτρεπε τη νομιμοποίηση ενός ατόμου που είχε παραμείνει στη χώρα για επτά συνεχή έτη. Παράλληλα, στοχεύεται η ενίσχυση των επιστροφών.
Ο κ. Πλεύρης τόνισε ακόμη ότι «το μήνυμα που στέλνουμε είναι σαφές: όποιος εισέρχεται παράνομα στη χώρα δεν θα νομιμοποιείται και δεν θα δικαιούται άσυλο».
Θα υπάρξει αναστολή στη διαδικασία απονομής ασύλου;
Μένει επίσης να φανεί αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει τελικά στην αναστολή των αιτήσεων ασύλου. Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο είχε αφήσει λίγες μέρες πριν την παραίτησή του ο Μάκης Βορίδης, λόγω και των αυξημένων αφίξεων μεταναστών/προσφύγων που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα στην Κρήτη.
Ωστόσο η συγκεκριμένη λύση δεν φαίνεται να είναι τόσο απλή. Ο γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και γνώστης του ζητήματος Βασίλης Χρονόπουλος τόνιζε πρόσφατα με ανάρτησή του στο Facebook, ότι το συγκεκριμένο μέτρο είχε ήδη εφαρμοστεί ανεπιτυχώς το 2020, όταν η Τουρκία εργαλειοποίησε τους μετανάστες-πρόσφυγες στην κρίση του Έβρου. Ωστόσο τότε δεν κατέστη δυνατή η επιστροφή αυτών των ανθρώπων. Οι μετανάστες κατέληξαν διοικητικά κρατούμενοι και όταν έληξε η αναστολή κατέθεσαν σε μεταγενέστερο χρόνο την αίτηση ασύλου, σύμφωνα με τις διεθνείς προβλέψεις, όπως αναφέρει ο κ. Χρονόπουλος.
Διαφωνίες και ενστάσεις εντός της ΝΔ
Επιπλέον, την περασμένη εβδομάδα ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι θα σταλούν πλοία του πολεμικού ναυτικού ώστε να επιτηρούν τη θαλάσσια οδό και να αποτραπεί η είσοδος των μεταναστών.
Πρόκειται για μία ήδη δοκιμασμένη λύση(το 2015), η οποία δεν φαίνεται να λειτούργησε. Αυτό υποστηρίζεται από τον βουλευτή της ΝΔ και πρώην αντιπρόεδρο της Κομισιόν Δημήτρη Αβραμόπουλο, ο οποίος υπογράμμισε στο Action24 την περασμένη εβδομάδα:
«Δεν μπορούν οι χώρες να μπλοκάρουν τις βάρκες, υπάρχει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, δεν μπορείς να κάνεις pushbacks» είπε. Παράλληλα, ο κ. Αβρααμόπουλος προειδοποίησε πώς σε περίπτωση πρόκλησης νέας «Πύλου» η Ελλάδα θα βρεθεί εκ νέου υπόλογη.
«Η Ελλάδα έχει υποχρέωση να στήσει κέντρα υποδοχής και να εξετάζει αιτήματα ασύλου. Αν δεν θέλουμε να ασκήσουμε ευρωπαϊκή πολιτική, αλλά αυστηρά εθνική, ας κάνουμε αυτό που κάνει ο Όρμπαν,» πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες πάντως, η κυβέρνηση δεν αναμένεται να κάνει πίσω στην αποστολή πλοίων προς τα θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη, καθώς πιέζεται μετά τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό σύμφωνο και αναζητά τρόπους αντίδρασης.
Ο κ. Αβραμόπουλος δεν είναι ο μόνος εντός της ΝΔ που έχει εκφράσει ενστάσεις για την προσέγγιση της κυβέρνησης στο συγκεκριμένο ζήτημα. Τον Μάιο ο πρώην υπουργός Μετανάστευσης Δημήτρης Καιρίδης είχε διαφοροποιηθεί από τις εξαγγελίες του κ. Βορίδη για αποτροπή και απελάσεις, στον απόηχο της απόσυρσης της τροπολογίας του για τους εργάτες γης, υπερασπιζόμενος προφανώς το έργο του όσο ήταν επικεφαλής του υπουργείου. Υπενθυμίζεται ότι η απόσυρση της ρύθμισης έχει αποδοκιμαστεί από μεγάλο μέρος του αγροτικού κόσμου, που έχουν ανάγκη από εργατικό δυναμικό.
Από εκεί και πέρα, οι περισσότεροι παρατηρητές εκτιμούν ότι οι εξαγγελίες της σκληρής πτέρυγας της ΝΔ για το Μεταναστευτικό δεν θα μπορέσουν να εφαρμοστούν στην πράξη μεταξύ άλλων επειδή οι χώροι κράτησης δεν θα είναι πιθανότατα σε θέση να αντέξουν το «βάρος» αυξημένων κρατήσεων, καθώς κι επειδή οι τρίτες χώρες σπανίως δέχονται τις επιστροφές των υπηκόων τους. Ως εκ τούτου, υπάρχει κίνδυνος «αυτοπαγίδευσης» του κυβερνώντος κόμματος, τόσο σε επικοινωνιακό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο.
