Ο πρωθυπουργός βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, όπου προεδρεύει σε ανοιχτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας, με αντικείμενο τη «Διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας: Αναδυόμενες τεχνολογίες και θαλάσσια ασφάλεια».

Στην παρέμβασή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τη σημασία της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασικό πυλώνα της διεθνούς έννομης τάξης και ότι οι κανόνες της δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά ή να προσαρμόζονται στις επιδιώξεις μεμονωμένων κρατών.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dmheba7hpbep?integrationId=eexbs1jkg0kofln}

Η ελληνική θέση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Αναφερόμενος ειδικότερα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.

«Το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών συνιστά κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Είναι παράνομο, αυθαίρετο και αψηφά την ίδια τη γεωγραφία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικαλέστηκε τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Λιβύης, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες είναι φυσικοί γείτονες και διαθέτουν αντικείμενες ακτές. Όπως ανέφερε, τα δύο κράτη δικαιούνται, βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, να προχωρήσουν σε οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών τους μέσω συμφωνίας.

Αντίθετα, αμφισβήτησε τη δυνατότητα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, με βάση τη γεωγραφική σχέση των δύο χωρών.

«Αντιθέτως, η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν, επαναλαμβάνω, δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Κι όμως, επιχείρησαν να δημιουργήσουν μεταξύ τους ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο. Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο, επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση», τόνισε ο πρωθυπουργός.

Με τη συγκεκριμένη αναφορά, ο κ. Μητσοτάκης επανέφερε στο διεθνές προσκήνιο την ελληνική θέση ότι το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης δεν στηρίζεται στις αρχές που διέπουν την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως συμφωνία που ανταποκρίνεται στις γεωγραφικές και νομικές προϋποθέσεις του διεθνούς δικαίου.

Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας ως θεμέλιο της διεθνούς τάξης

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της στη διαμόρφωση ενός κοινού νομικού πλαισίου για τις θαλάσσιες δραστηριότητες.

Όπως σημείωσε, η Σύμβαση διαθέτει 172 συμβαλλόμενα μέρη, ενώ θεμελιώδεις διατάξεις της αντανακλούν κανόνες εθιμικού διεθνούς δικαίου, οι οποίοι δεσμεύουν όλα τα κράτη.

«Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, με 172 συμβαλλόμενα μέρη και θεμελιώδεις διατάξεις που αντανακλούν κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου που δεσμεύουν όλα τα κράτη, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της πολυμέρειας», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Σύμβαση παρέχει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των δραστηριοτήτων στη θάλασσα. Παράλληλα, κατοχυρώνει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, προστατεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών και συμβάλλει στη διασφάλιση των συνθηκών που επιτρέπουν την ανάπτυξη του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου.

Το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η αξιοπιστία της διεθνούς έννομης τάξης προϋποθέτει τη συνεπή εφαρμογή των κανόνων από όλα τα κράτη, χωρίς εξαιρέσεις που υπαγορεύονται από πολιτικές ή γεωστρατηγικές επιδιώξεις.

Όπως επισήμανε, το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, ενώ οι κανόνες που διέπουν τις θάλασσες δεν είναι δυνατόν να τροποποιούνται κατά τρόπο που εξυπηρετεί τις φιλοδοξίες μεμονωμένων κρατών.

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε, παράλληλα, την τήρηση των διεθνών κανόνων με τις σύγχρονες προκλήσεις για τη θαλάσσια ασφάλεια. Όπως ανέφερε, σε μια περίοδο αυξημένων κινδύνων, η ασφάλεια στη θάλασσα απειλείται όχι μόνο από μη κρατικούς δρώντες, αλλά και από κράτη που περιφρονούν ανοιχτά το διεθνές δίκαιο.