Μέσω της επιστολής που το «R» δημοσιεύει παρακάτω, η Ομοσπονδία – με ειδικό συμβουλευτικό καθεστώς στον ΟΗΕ, ενεργή συμμετοχή σε διεθνή fora για τα ναρκωτικά και την κοινωνική πολιτική – εκφράζει τη βαθιά της ανησυχία ότι οι αλλαγές που έφερε η ίδρυση του ΕΟΠΑΕ ενδέχεται να αποδυναμώσουν την ταυτότητα και την αυτονομία των Θεραπευτικών Κοινοτήτων, μειώνοντας τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του μοντέλου.
Παράλληλα, η WFTC κάνει, μεταξύ άλλων, λόγο για εμφανή έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης και εκτεταμένες μετακινήσεις προσωπικού που ενδέχεται να διαταράξουν τη θεραπευτική συνέχεια.
Σημειώνεται πως ο Σύλλογος Εργαζομένων του ΕΟΠΑΕ εκφράζει σταθερά την ανησυχία του για την ποιότητα του θεραπευτικού έργου και των παρεχόμενων υπηρεσιών, ενώ έντονα είναι και τα παράπονα για τον τρόπο μεταχείρισης των εργαζομένων, που – κατά τον Σύλλογο – παραμένει καταχρηστικός, με τη διοίκηση του οργανισμού να εφαρμόζει μεθόδους εργασιακής καταπίεσης και εντατικοποίησης.
Τελευταία κίνηση του Συλλόγου Εργαζομένων, όπως είχε γράψει το «R» σε προηγούμενο ρεπορτάζ, η αποστολή ενός ακόμη εξωδίκου στον πρόεδρο του οργανισμού και η συνάντηση εργαζομένων με τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στον οποίο εξέθεσαν τους λόγους της ανησυχίας τους και τα αιτήματά τους, με τον ίδιο να δεσμεύεται πως θα κανονίσει μία συνάντηση ανάμεσα στα μέλη του Συλλόγου και τη διοίκηση του ΕΟΠΑΕ.
Η επιστολή της WFTC
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Θα θέλαμε να εκφράσουμε τη βαθιά ανησυχία μας για τις τελευταίες εξελίξεις στην Ελλάδα σχετικά τα στεγνά προγράμματα απεξάρτησης και ιδίως αυτά που βασίζονται στο μοντέλο των Θεραπευτικών Κοινοτήτων.
Ως Παγκόσμια Ομοσπονδία Θεραπευτικών Κοινοτήτων εκπροσωπούμε εκατοντάδες τέτοια προγράμματα σε όλον τον κόσμο, αποτελώντας τον θεματοφύλακα μιας παγκόσμια αναγνωρισμένης θεραπευτικής προσέγγισης, η οποία έχει βοηθήσει χιλιάδες ανθρώπους να απεξαρτηθούν, να επανενταχθούν στην κοινωνία και να γίνουν ενεργά μέλη της.
Αντιλαμβανόμαστε ότι η πρόσφατη αναδιάρθρωση των υπηρεσιών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων υπό τον ΕΟΠΑΕ έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην οργάνωση και τη λειτουργία των Θεραπευτικών Κοινοτήτων. Εκφράζουμε την ανησυχία μας ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις θεμελιώδεις αρχές που κατέστησαν το μοντέλο αυτό αποτελεσματικό για περισσότερες από επτά δεκαετίες
Οι Θεραπευτικές Κοινότητες βασίζονται στην αυτοβοήθεια, την αλληλοβοήθεια, την κοινή ευθύνη και την ενεργό συμμετοχή των μελών σε όλες τις πτυχές της διαδικασίας απεξάρτησης. Η απεξάρτηση νοείται όχι μόνο ως αποχή από τη χρήση ουσιών, αλλά και ως ανάπτυξη προσωπικής ευθύνης, κοινωνικής λειτουργικότητας και μιας ζωής με νόημα και αξίες. Αυτές οι αρχές διαφοροποιούν το μοντέλο της Θεραπευτικής Κοινότητας από τις πιο παραδοσιακές θεραπευτικές προσεγγίσεις και αποτελούν τον πυρήνα της διεθνώς αναγνωρισμένης επιτυχίας του.
Ειδικότερα, εκφράζουμε την ανησυχία ότι οι τρέχουσες μεταρρυθμίσεις ενδέχεται να αποδυναμώσουν την ταυτότητα και την αυτονομία των Θεραπευτικών Κοινοτήτων, να περιορίσουν τις δυνατότητες αυτοδιαχείρισης και συμμετοχής των μελών, να κατακερματίσουν τις ολοκληρωμένες υπηρεσίες θεραπείας, να μειώσουν την πολύτιμη συμβολή των αποφοίτων των προγραμμάτων-ειδικών θεραπευτών και να περιορίσουν την ενεργό εμπλοκή των οικογενειών στη διαδικασία απεξάρτησης. Συνολικά, οι αλλαγές αυτές ενέχουν τον κίνδυνο να μειώσουν τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του μοντέλου.
Μας ανησυχεί επίσης η εμφανής έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης με επαγγελματίες και άλλα εμπλεκόμενα μέρη, καθώς και αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων των εκτεταμένων μετακινήσεων προσωπικού από το ένα πρόγραμμα στο άλλο, οι οποίες ενδέχεται να διαταράξουν τη θεραπευτική συνέχεια.
Καλούμε με σεβασμό την Κυβέρνησή σας να επανεξετάσει αυτές τις αλλαγές και να διαφυλάξει τις θεμελιώδεις αξίες και τις οργανωτικές αρχές που έχουν καθιερώσει τις Θεραπευτικές Κοινότητες της Ελλάδας ως ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Η διασφάλιση αυτών των αρχών θα συμβάλει στο να συνεχίσουν να παρέχονται υψηλής ποιότητας υπηρεσίες απεξάρτησης προς όφελος των ατόμων, των οικογενειών και των κοινοτήτων.
Με σεβασμό,
Δρ. Sushma Taylor
Πρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Θεραπευτικών Κοινοτήτων (WFTC)
Υ.Γ. Φέτος τον Μάιο η Ομοσπονδία μας διοργάνωσε στη Γένοβα της Ιταλίας ένα Συμπόσιο με αποκλειστικό σκοπό τη σύνταξη ενός κειμένου που να περιγράφει τη φύση και τις αρχές των Θεραπευτικών Κοινοτήτων. Το Συμπόσιο τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο από την εξοχότητά του τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας κ. Sergio Mattarella. Με ιδιαίτερη χαρά μοιραζόμαστε μαζί σας αυτό το κείμενο.
