Να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα παγκόσμιο συνέδριο το οποίο θα διεξαχθεί για πρώτη φορά στη χώρα μας έχοντας ως επίκεντρο τους θηλωματοϊούς μεταξύ των οποίων και τον ιό του HPV.
Σε αυτό το φόντο λοιπόν, η συνέντευξη τύπου αποσκοπούσε στην ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους του HPV, στη σημασία της πρόληψης, αλλά και στα μέτρα που μπορεί να λάβει η πολιτεία για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.
Οι HPV σχετιζόμενοι καρκίνοι και η στρατηγική του ΠΟΥ
Από την πλευρά του, ο Θεόδωρος Αγοραστός, Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και Πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας επεσήμανε καταρχάς ότι στην παγκόσμια κοινότητα η πιο συχνή κακοήθης πάθηση των γυναικών είναι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας που οφείλεται σε ποσοστό 97% στον HPV. Το 2008 ο καθηγητής Harald zur Hausen πήρε το Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη αυτής της συσχέτισης. Ο ιός προκαλεί αλλοιώσεις στο ενδοθήλιο των αγγείων.
Ο κ. Αγοραστός τόνισε λοιπόν ότι με το υπάρχον εμβόλιο μπορούν να σωθούν ζωές. Το εμβόλιο που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς είναι το λεγόμενο εννεαδύναμο εμβόλιο. Συνεπώς, -όπως υποστήριξε ο ίδιος- εφόσον κανείς προσβληθεί από κάποιον τύπο του ιού, συνεχίζει να έχει νόημα να υποβληθεί σε εμβολιασμό προκειμένου να προστατευτεί από τους υπόλοιπους τύπους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τύποι καρκίνου που συνδέονται με τον ιό του HPV είναι οι εξής:
- καρκίνος του κόλπου και του αιδοίου στις γυναίκες,
- καρκίνος του πέους στους άνδρες και του πρωκτού και στα δύο φύλα,
- καρκίνος του στόματος, της γλώσσας, των αμυγδαλών, του λάρυγγα. Η ωτορινολαρυγγολογία έχει λοιπόν μια τεράστια γκάμα σχετιζόμενων καρκίνων.
Με τον εμβολιασμό λοιπόν από μικρή ηλικία τόσο στα κορίτσια, όσο και στα αγόρια, μπορεί είτε να προληφθεί σε σημαντικό βαθμό, είτε να ελαττωθεί η πιθανότητα εμφάνισής των συγκεκριμένων τύπων καρκίνου.
Ιδιαίτερα, στην περίπτωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ο κίνδυνος θα μπορούσε να εξαλειφθεί εντελώς.
Για αυτό το λόγο, -όπως τόνισε- ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κάνει έκκληση σε όλα τα κράτη του κόσμου μέσω της Στρατηγικής «90-70-90» για την εξάλειψη του συγκεκριμένου τύπου καρκίνου. Ειδικότερα, η παραπάνω στρατηγική έχει ως ορίζοντα το 2030 και περιλαμβάνει:
- τον εμβολιασμό όλων των κοριτσιών μέχρι την ηλικία των 15 ετών κατά 90%
- τον προληπτικό έλεγχο των γυναικών άνω των 30 ετών με το HPV Test σε ποσοστό 70%
- τη θεραπεία όλων των γυναικών με προ-καρκινικές αλλοιώσεις σε ποσοστό 90%
Δεκαοκτώ χρόνια μετά την εισαγωγή του εμβολίου του HPV στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, η Ελλάδα κινείται σε ποσοστό μόλις 52% όσον αφορά την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Αγοραστός άσκησε κριτική στο Υπουργείο Υγείας για την έλλειψη ενημέρωσης αναφορικά με το HPV Test. Όπως χαρακτηριστικά είπε:
«Δε φταίει το test, αλλά η ενημέρωση για το test».
Τα διαθέσιμα στοιχεία στην Ελλάδα
Τη σκυτάλη πήρε η Φλώρα Μπακοπούλου, Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Εφηβικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ αναφέροντας ότι το εμβόλιο του HPV περιλαμβάνεται από το 2015 στον κατάλογο απαραίτητων φαρμάκων που έχει ορίσει ο ΠΟΥ.
Όπως ανέφερε, ο ΠΟΥ συνιστά μία με δύο δόσεις για τις «ομάδες στόχους» θέλοντας να αμβλύνει τους περιορισμούς εφοδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Όπως τόνισε η ίδια, ο HPV «υπάρχει παντού». Η παραμονή των ογκογόνων τύπου του είναι που θα προκαλέσουν αργότερα την όποια βλάβη.
Παράλληλα, επικαλούμενη στοιχεία από το ηλεκτρονικό πρόγραμμα συνταγογράφησης, σημείωσε ότι στην Ελλάδα τα χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού για τον HPV καταγράφηκαν σε Ροδόπη και Αιτωλοακαρνανία, περιφέρειες που συγκαταλέγονται μεταξύ των οικονομικά ασθενέστερων της χώρας.
Παρ’ όλα αυτά, αντίστοιχη τάση παρατηρείται -όπως είπε- και σε περιοχές που δεν ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία όπως π.χ. η Φωκίδα, όπου το σχετικό ποσοστό ανέρχεται σε μόλις 16%. Την ίδια ώρα, στην Αττική, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει μέτρια (27%). Η πιθανότητα ελλιπούς εμβολιασμού φαίνεται γενικά ότι είναι υψηλότερη μεταξύ των ανδρών.
Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, συνολικά το 70% των κοριτσιών εμβολιάστηκε με τουλάχιστον μία δόση μεταξύ 2013-2023. Η εμβολιαστική κάλυψη υπολείπεται συνεπώς κατά περίπου 20% σε σύγκριση με το στόχο που έχει ορίσει ο ΠΟΥ. Για αυτό το λόγο, όπως υποστήριξε η κα. Μπακοπούλου πρέπει αφενός να διερευνηθούν οι αιτίες αυτής της απόκλισης στη χώρας μας και αφετέρου να διασφαλιστεί τόσο ισότιμη πρόσβαση στον εμβολιασμό του HPV, όσο και ισότιμη κάλυψη των περιφερειών της χώρας.
Η σχέση του HPV με τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα στα αγόρια
Τέλος, κατά τη διάρκεια της δικής του παρέμβασης ο Ευθύμιος Κυροδήμος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΩΡΛ - Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα αγόρια που βρίσκονται στην εφηβεία όσον αφορά τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα, της στοματικής κοιλότητας και του ρινοφάρυγγα.
Ο συγκεκριμένος κίνδυνος συνδέεται -όπως ο ίδιος διευκρίνισε- και με την σεξουαλική δραστηριότητα. Τα αγόρια διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο καρκινογένεσης από την ιογενή προσβολή. Πρόκειται για ανθρώπους που -όπως τόνισε- διαλανθάνουν της απαραίτητης προσοχής για πολλά χρόνια μέχρι να οδηγηθούν οι γιατροί στη σωστή διάγνωση.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο κ. Κυροδήμος σημείωσε ότι «οι γυναίκες δεν είναι πια το πρόβλημα, καθώς στις γυναίκες οι σχετικές καμπύλες πέφτουν, ενώ στους άντρες αυξάνονται. Επομένως, οι άντρες είναι εκείνοι που πρέπει να μας απασχολούν». Το σημαντικότερο όπλο ιατρικής παρέμβασης -σύμφωνα με τον ίδιο- για την αντιστροφή της συγκεκριμένης τάσης είναι η πρόληψη που προσφέρεται μέσω του εμβολίου.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2024 και αφορούσε την καρκινογένεση από τον ιό του HPV φάνηκε ότι το 52,1% των ασθενών με καρκίνο του στοματοφάρυγγα οφείλεται στον ιό. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 2014 -δηλαδή μια δεκαετία νωρίτερα από τη διεξαγωγή της έρευνας- το αντίστοιχο ποσοστό στη χώρα μας ανερχόταν μόλις σε 14%. Αυτό που υπογράμμισε λοιπόν ο κ. Κυροδήμος είναι ότι «ο ιός δίνει γρήγορα στοιχεία καρκινογένεσης και πολλαπλασιάζεται εκθετικά». Καταληκτικά λοιπόν εστίασε στην ανάγκη για:
- αύξηση του ποσοστού εμβολιαστικής κάλυψης στα αγόρια
- ενημέρωση των γιατρών, ιδιαίτερα των ΩΡΛ που δε γνωρίζουν τη συσχέτιση του HPV με την εκδήλωση των συγκεκριμένων τύπων καρκίνου, συνδέοντάς τον αποκλειστικά με το κάπνισμα και το αλκοόλ.
Ακολουθεί η ενημερωτική καμπάνια της Ελληνικής Εταιρείας HPV:
{https://www.youtube.com/watch?v=iLGeJBBCDMg}
