Στόχος είναι να εντοπιστούν περιουσίες που παραμένουν χωρίς ξεκάθαρο ιδιοκτησιακό και κληρονομικό καθεστώς, αλλά και να διαπιστωθεί σε ποιες περιπτώσεις ενδέχεται να θεμελιώνεται κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και τη διαμόρφωση μιας πιο σύγχρονης προσέγγισης στη στεγαστική πολιτική. Κεντρικό εργαλείο της προσπάθειας θα αποτελέσουν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μεταξύ δημόσιων μητρώων και τραπεζικών δεδομένων, μέσα από τις οποίες οι αρμόδιες υπηρεσίες θα επιχειρήσουν να συνθέσουν την εικόνα τόσο της περιουσίας των αποβιωσάντων όσο και του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
Το θεσμικό πλαίσιο για τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων διαμορφώνεται με απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, η οποία προβλέπει την πρόσβαση του πληροφοριακού συστήματος κοινωφελών περιουσιών του ΥΠΕΘΟΟ σε έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας.
Ποια στοιχεία θα μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Οι νέες ψηφιακές διασυνδέσεις θα επιτρέπουν στις αρμόδιες υπηρεσίες να αναζητούν και να διασταυρώνουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, προκειμένου να εντοπίζονται οι δικαιούχοι και να καταγράφονται οι περιουσίες που συνδέονται με κληρονομιές και κοινωφελή ιδρύματα.
Ειδικότερα, προβλέπονται οι ακόλουθοι έλεγχοι:
1. Αναζήτηση συγγενών και νόμιμων κληρονόμων
Μέσω του Μητρώου Πολιτών θα αντλούνται πιστοποιητικά γέννησης, οικογενειακής κατάστασης και εγγυτέρων συγγενών. Με βάση τα στοιχεία αυτά θα σχηματίζεται το οικογενειακό δέντρο του αποβιώσαντος, ώστε να προσδιορίζονται τα πρόσωπα που ενδέχεται να έχουν κληρονομικά δικαιώματα και να εξετάζεται εάν υπάρχει περίπτωση κληρονομικής διαδοχής υπέρ του Δημοσίου.
2. Διασταυρώσεις ληξιαρχικών πράξεων θανάτου
Η αναζήτηση ληξιαρχικών δεδομένων θα πραγματοποιείται με βάση στοιχεία όπως ο ΑΦΜ, το ονοματεπώνυμο, το έτος γέννησης ή θανάτου. Οι έλεγχοι δεν θα περιορίζονται μόνο στον αρχικό αποβιώσαντα, αλλά θα επεκτείνονται και σε συγγενικά πρόσωπα που έχουν επίσης αποβιώσει, προκειμένου να αποσαφηνίζεται η αλληλουχία των κληρονομικών δικαιωμάτων.
3. Εντοπισμός ακινήτων μέσω Κτηματολογίου
Από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Εθνικού Κτηματολογίου θα ανακτώνται πληροφορίες για ακίνητα που συνδέονται με κληρονομιές και κοινωφελείς περιουσίες. Στα στοιχεία που θα αναζητούνται περιλαμβάνονται οι Κωδικοί Αριθμοί Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), οι διευθύνσεις, τα κτίσματα και τα ποσοστά κυριότητας, με βάση τον ΑΦΜ. Οι πληροφορίες θα καταχωρίζονται στα αντίστοιχα ηλεκτρονικά μητρώα.
4. Έλεγχος ακίνητης περιουσίας μέσω του Περιουσιολογίου
Το υπουργείο θα έχει τη δυνατότητα άντλησης στοιχείων για τα ακίνητα φορολογουμένων που έχουν αποβιώσει. Τα δεδομένα θα αξιοποιούνται από εκτελεστές διαθηκών, εκκαθαριστές και κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, διευκολύνοντας την καταγραφή και τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται υπό την ευθύνη τους.
5. Ηλεκτρονική ανάκτηση κτηματολογικών εγγράφων
Στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας προβλέπεται επίσης η δυνατότητα ψηφιακής ανάκτησης κτηματολογικών εγγράφων. Οι εκτελεστές διαθηκών, οι εκκαθαριστές και οι κηδεμόνες θα μπορούν να τα υποβάλλουν στις αρμόδιες εποπτεύουσες αρχές μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας κοινωφελών περιουσιών.
6. Διασταυρώσεις τραπεζικών λογαριασμών
Οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι θα επεκτείνονται και στα τραπεζικά στοιχεία. Μέσω της διασταύρωσης IBAN και ΑΦΜ θα επιβεβαιώνεται η ορθότητα των λογαριασμών των υποτρόφων κληροδοτημάτων που διαχειρίζεται απευθείας το ΥΠΕΘΟΟ. Αντίστοιχη διαδικασία προβλέπεται για τους τραπεζικούς λογαριασμούς κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών κατά την καταχώρισή τους στα σχετικά μητρώα.
Αυστηροί κανόνες για την πρόσβαση στα δεδομένα
Η αξιοποίηση των ηλεκτρονικών διασυνδέσεων συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τον έλεγχο της πρόσβασης στις πληροφορίες.
Ειδικότερα, το ΥΠΕΘΟΟ θα πρέπει να καταγράφει και να παρακολουθεί κάθε πρόσβαση στα πληροφοριακά συστήματα, διασφαλίζοντας την πλήρη ιχνηλασιμότητα των αναζητήσεων. Παράλληλα, θα πρέπει να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια και την προστασία των δεδομένων.
Κρίσιμος περιορισμός είναι ότι οι πληροφορίες που θα αντλούνται δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για οποιονδήποτε άλλο σκοπό πέραν εκείνων που προβλέπει η απόφαση. Η αξιοποίησή τους θα αφορά αποκλειστικά τη διαχείριση κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών.
