Ωστόσο η πραγματικότητα στη Σαντορίνη αποδεικνύει ότι τα πράγματα είναι όλα καλά μόνο αν κανείς κοιτάζει αλλού…
Η Σαντορίνη, με την παγκόσμια φήμη και τη μοναδική γεωμορφολογία, φιλοξένησε το 2023 1.322.480 επιβάτες κρουαζιέρας. Παρά τον εντυπωσιακό αυτό αριθμό, το Λιμενικό Ταμείο Θήρας εισέπραξε μόλις 436.418 ευρώ. Δηλαδή 0,33 ευρώ ανά επιβάτη – δηλαδή 0,17 λεπτά λιγότερα από ότι κάνει ένα μπουκάλι νερό.
Την ίδια χρονιά, 822.437 επιβάτες ακτοπλοΐας απέφεραν 1.819.217 ευρώ. Δηλαδή 2,21 ευρώ κατά κεφαλήν. Επταπλάσια απόδοση ανά επισκέπτη, με τη σημαντική διαφορά ότι οι επιβάτες της ακτοπλοΐας μένουν στο νησί, καταναλώνουν, κινούνται στο Σαντορίνη, συμμετέχοντας στην τοπική οικονομία.
Κι όμως, στο φετινό Posidonia Cruise Conference, οι τοποθετήσεις για τη Σαντορίνη ήταν, αν μη τι άλλο, καθησυχαστικές. Ειπώθηκε ότι υπάρχει «πρόοδος», «συντονισμός» και «θετική πορεία». Τίποτα όμως για το χαμηλό έσοδο ανά τουρίστα, τίποτα για την εφαρμογή του τέλους των 20 ευρώ, (από τον Ιούλιο του 2025 και αν…), τίποτα για την υποβάθμιση των φυσικών πόρων, την πίεση στους ντόπιους, την απουσία πράσινων προσεγγίσεων στα λιμάνια.
Ας μην παίζουμε λοιπόν με τις λέξεις. Είναι πέρα για πέρα ξεκάθαρο ότι η κρουαζιέρα, έτσι όπως λειτουργεί σήμερα στην Ελλάδα και ιδιαίτερα σε προορισμούς υψηλού προφίλ, όπως η Σαντορίνη, συνιστά ένα μοντέλο χαμηλής απόδοσης, υψηλής επιβάρυνσης με τεράστιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ελάχιστη τοπική επένδυση και μηδενική διαμονή. Μακροπρόθεσμα ασύμφορη δηλαδή από κάθε άποψη, εκτός και αν έχεις κρουαζιερόπλοιο…
Το δε νομοθετημένο τέλος των 20 ευρώ ανά επιβάτη κρουαζιέρας παραπέμπεται διαρκώς στις καλένδες. Το αποτέλεσμα: κάθε πλοίο χιλιάδων επιβατών, που δημιουργεί ακραίες συνθήκες συνωστισμού και επιβάρυνσης υποδομών, αποδίδει στη Σαντορίνη λιγότερα από όσα αφήνει ένας επιβάτης λεωφορείου στον σταθμό των ΚΤΕΛ της Λάρισας.
Όσο όμως το τέλος των 20 ευρώ είναι προς το παρόν μια ωραία θεωρία, οι συνέπειες δεν είναι, μιας και η Σαντορίνη βιώνει: υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας, κυκλοφοριακή συμφόρηση, υδατικό έλλειμμα, υποβάθμιση της εμπειρίας που προσφέρει μιας και από "dream island" έχει μετατραπεί σε "instagram battlefield" και το χειρότερο φθορά στην εμπιστοσύνη των ντόπιων που έχουν μετατραπεί σε «θέαμα» για τους τουρίστες – χωρίς καμία αξιόλογη ανταποδοτικότητα.
Αν τελικά όσα εξελίσσονται στο συνέδριο στο Ηράκλειο είναι ενδεικτικά της κυρίαρχης άποψης για την κρουαζιέρα στην Ελλάδα, τότε πρόκειται για μια στρατηγική βραχυπρόθεσμης προσδοκίας και μακροπρόθεσμου κόστους.
Γιατί το πρόβλημα δεν είναι οι αφίξεις, αλλά η μη διαχείρισή τους. Το ζητούμενο δεν είναι το «brand visibility» αλλά η τοπική βιωσιμότητα.
Αν δεν τολμήσει η Πολιτεία να βάλει όρια και φρένα, να θεσπίσει δίκαια τέλη, να επενδύσει σε υποδομές και να προστατεύσει τους τόπους από τη φθορά του μαζικού εντυπωσιασμού, τότε η Ελλάδα δεν θα πουλάει τουρισμό – θα πουλάει το ίδιο της το έδαφος, το πιο ακριβό μάλιστα, και θα το πουλάει τσάμπα…
