Εκλογές σε έναν γύρο με συμπληρωματική ψήφο
Κεντρική μεταρρύθμιση του νέου πλαισίου αποτελεί η εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών σε έναν γύρο, μέσω του συστήματος της συμπληρωματικής ψήφου. Η κυβέρνηση υποστηρίζει πως η αλλαγή αυτή:
- ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών,
- ενθαρρύνει ουσιαστικό προεκλογικό διάλογο και
- περιορίζει τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου.
Ψηφιακός έλεγχος νομιμότητας και νέο πειθαρχικό πλαίσιο
Σημαντική τομή αποτελεί και η θεσμοθέτηση του Γενικού Επόπτη Νομιμότητας και επτά Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας, που θα αναλάβουν τον έλεγχο των πράξεων των ΟΤΑ. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω ενιαίου πληροφοριακού συστήματος, με στόχο την αντικειμενικότητα και διαφάνεια.
Παράλληλα, εισάγεται νέο πειθαρχικό δίκαιο για τους αιρετούς, με τη σύσταση Κεντρικού Πειθαρχικού Συμβουλίου, το οποίο αντικαθιστά τα επτά υφιστάμενα.
Ισότητα πρόσβασης και στήριξη ορεινών και νησιωτικών δήμων
Ο νέος Κώδικας προβλέπει μέτρα ώστε όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής, να έχουν ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης. Παράλληλα, θεσπίζονται ειδικές ρυθμίσεις για την ενίσχυση απομακρυσμένων δήμων, όπως οι ορεινοί και οι νησιωτικοί.
Νέο οικονομικό πλαίσιο και ψηφιακή διαχείριση εσόδων
Στον τομέα της οικονομικής λειτουργίας των δήμων, καταργείται ένα σύνολο αποσπασματικών διατάξεων και εισάγεται ενιαίο, σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κεντρικών Ηλεκτρονικών Πληρωμών, που θα επιτρέπει:
- την αυτόματη ενημέρωση οφειλετών,
- την ηλεκτρονική είσπραξη εσόδων και
- τη βελτιωμένη οικονομική εποπτεία των δήμων.
Εξορθολογισμός τελών και νέοι χρηματοδοτικοί πόροι
Ο Κώδικας εισάγει δικαιότερο και αποδοτικότερο σύστημα τοπικής φορολόγησης, με εξορθολογισμό των δημοτικών τελών. Παράλληλα, προωθούνται νέοι Δυναμικοί Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, που θα καθορίζονται με βάση τις κρατικές επιχορηγήσεις του 2026 και θα προσαρμόζονται αυτόματα με βάση τους δημοσιονομικούς στόχους του κρατικού προϋπολογισμού.
Διχασμένοι οι παράγοντες Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη παρουσίαση του Νέου Κώδικα από το Υπουργείο Εσωτερικών είχε προκαλέσει αντικρουόμενες αντιδράσεις στους παράγοντες Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με κάποιους εξ αυτών να βρίσκουν την πρωτοβουλία θετική και άλλους να υπογραμμίζουν ότι αποτελεί πλήγμα για τη δημοκρατία.
Την αντιπαράθεση αυτή έχει αναδείξει το Reporter.gr σε σχετικό ρεπορτάζ. Από τη μία, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, επεσήμανε ότι το νέο σχέδιο βρίσκεται «μακριά από κάθε προσπάθεια για την υιοθέτηση ενός σύγχρονου μοντέλου διακυβέρνησης, βασισμένο σε ένα νέο κύμα αποκέντρωσης», χωρίς να κάνει «ούτε ένα ουσιαστικό βήμα».
Από την άλλη, ο Πρόεδρος ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυριζόγλου, ανέλυσε στο Reporter.gr όλους τους λόγους για τους οποίους θεωρεί πως η πρωτοβουλία της κυβέρνησης είναι θετική, θεωρώντας πως, μεταξύ άλλων, θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότερη λειτουργία των δήμων.
