Το reporter.gr παρουσιάζει τα βασικά σημεία του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και τις απόψεις του του προέδρου της ΚΕΔΕ Λάζαρου Κυρίζογλου αλλά και του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα πάνω στις διατάξεις του.

Τι είναι ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης:

1^ον. Αποτελεί τη βάση για όλες τις λειτουργίες της Αυτοδιοίκησης και την ενσωμάτωση σε ένα κείμενο όλων των διάσπαρτων διατάξεων που βρίσκονται σε ισχύ.

2^ον. Για πρώτη φορά η αυτοδιοίκηση πρώτου και δευτέρου βαθμού αποκτά κοινό κώδικα. Οι περιφέρειες 15 χρόνια μετά την ίδρυσή τους θα διαθέτουν ενιαία νομοθεσία.

3^ον. Ο Κώδικας είναι το εργαλείο για την βελτίωση της λειτουργίας των ΟΤΑ, σε κάθε τομέα δραστηριότητάς τους είτε αφορά εσωστρεφείς διαδικασίες είτε εξωστρεφείς.

4^ον. Αποτελεί το όχημα για την ενίσχυση τη αυτοδιοίκησης, την βελτίωση της διαφάνειας και της δημόσιας λογοδοσίας, αλλά και την ενίσχυση της συμμετοχής στα κοινά.

Με τον νέο Κώδικα δεν αλλάζουν τα όρια και ο αριθμός τόσο των δήμων όσο και των περιφερειών. Θα αποτελείται από τέσσερα βιβλία τα οποία αφορούν στο εκλογικό σύστημα, τη διακυβέρνηση και την εποπτεία, τις αρμοδιότητες και την οικονομική διαχείριση σε δήμους και περιφέρειες. Στο πλαίσιο αυτό θα γίνει επανακαθορισμός του χαρακτήρα των δήμων –ορεινοί, ημιορεινοί, μητροπολιτικοί κλπ.

Οργάνωση ΟΤΑ και Εκλογικό Σύστημα

Το νέο εκλογικό σύστημα είναι αυτό που έχει προκαλέσει τις περισσότερες αντιδράσεις από την πλευρά των δημάρχων μιας και η εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών αρχών γίνεται από την πρώτη Κυριακή. Τα σημαντικότερα σημεία του είναι τα ακόλουθα:

1^ον. Εκλογικές δαπάνες κανόνες διεξαγωγής προεκλογικής εκστρατείας:

• Νέα όρια δαπανών, τα οποία ορίζονται για κάθε συνδυασμό αποκλειστικά με βάση τον πληθυσμό του δήμου ή της περιφέρειας.
• Ανασχεδιασμός μηχανισμού ελέγχου δαπανών, με απλοποίηση τήρησης βιβλίων συνδυασμών και ανασχεδιασμό κεντρικής βάσης δεδομένων εκλογικών δαπανών.
• Επικαιροποίηση κανόνων δημόσιων εμφανίσεων, με ξεκάθαρους όρους, ώστε να υπάρχει ασφάλεια δικαίου για όλους.
• Νέο Πλαίσιο, με καθορισμό με σύγχρονα κριτήρια της φύσης κάθε επιπέδου της τοπικής αυτοδιοίκησης.

2^ον. Εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών

Σε ότι αφορά στην εκλογική διαδικασία οι αλλαγές είναι οι εξής:

• Δυνατότητα εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών με έναν γύρο και σε μία μόνο Κυριακή
• Εκλογή σε έναν γύρο Πλειοψηφία 3/5 του εκλεγέντος δημάρχου και περιφερειάρχη στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια
• Δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τους εκλογείς, εφόσον το επιθυμούν
• Δυνατότητα εκλογής άνευ σταυρού (εφόσον το επιθυμούν οι συνδυασμοί) από 1 έως 3 δημοτικών συμβούλων και υποχρεωτικά 2 έως 3 στις περιφέρειες, ανάλογα με τον αριθμό των μελών του συλλογικού οργάνου
• Κατάργηση δημοτικών ενοτήτων ως εκλογικών περιφερειών στους δήμους- όλοι οι δήμοι της χώρας θα είναι ενιαία εκλογική περιφέρεια
• Κατάργηση της δυνατότητας απόσπασης λόγω εκλογής των συμβούλων όλων των οργάνων προς υπηρεσίες που βρίσκονται στον τόπο εκλογής τους
• Επικαιροποίηση και απλοποίηση του ελέγχου των οφειλετών που έχουν ασυμβίβαστο
• Επικαιροποίηση κωλυμάτων / ασυμβιβάστων των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων
• Ανασχεδιασμός όλου του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τις εκλογικές δαπάνες των υποψηφίων συνδυασμών και εν γένει τους κανόνες διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας (ενδεικτικά απλοποίηση τήρησης βιβλίων συνδυασμών σε αναλογία με την ισχύουσα νομοθεσία για σωματεία, επανακαθορισμός περιορισμού εμφανίσεων, ειδική μέριμνα για παράνομη αφισοκόλληση, επανακαθορισμός ανωτάτων ορίων δαπανών συνδυασμών και υποψηφίων, εξαίρεση από δημοσιοποίηση στοιχείων στην κεντρική βάση δεδομένων των υποψηφίων συμβούλων).

Διακυβέρνηση δήμων, περιφερειών και των νομικών τους προσώπων

• Κοινές διατάξεις για δήμους και περιφέρειες αναφορικά με τον τρόπο συγκρότησης των οργάνων τους και τη λειτουργία αυτών.
• Το δημοτικό, το περιφερειακό συμβούλιο, η δημοτική και η περιφερειακή επιτροπή μπορεί να συνεδριάζει με όλους τους διαθέσιμους τρόπους (δια ζώσης, με ηλεκτρονικά μέσα και μεικτό «υβριδικό» τρόπο), χωρίς περιορισμό.
• Επικαιροποίηση των αρμοδιοτήτων των συλλογικών και μονομελών οργάνων διοίκησης των δήμων και των περιφερειών. Οι δήμοι με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων θα μπορούν να συστήνουν και δεύτερη επιτροπή αποφασιστικού χαρακτήρα.
• Διαφάνεια και δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων και των πρακτικών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, με διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
• Κωδικοποίηση, επικαιροποίηση και ενσωμάτωση σε ένα κείμενο διάσπαρτων διατάξεων σε πλειάδα νόμων και αυτοτελών ρυθμίσεων που αφορούν στη λειτουργία των νομικών προσώπων δήμων και περιφερειών καθώς και των διαδικασιών ανάδειξης της διοίκησης αυτών.
• Επικαιροποίηση και πλήρης ενσωμάτωση του Κώδικα Δημοτολογίου στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για να αναδειχθεί η σύνδεση του δημότη με τις αιρετές αρχές που διοικούν τις τοπικές υποθέσεις.
• Δυνατότητα συμβουλευτικού δημοτικού δημοψηφίσματος με ηλεκτρονικές διαδικασίες.

Χάρης Δούκας-Δήμαρχος Αθηναίων: Δεν κάνουμε οικονομία στη Δημοκρατία

Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας μας ανέφερε: «Η κυβέρνηση της ΝΔ έχει πάρει διαζύγιο με την πραγματικότητα και ειδικά με την πραγματικότητα της Αυτοδιοίκησης. Αυτή τη στιγμή δεκάδες δήμοι σε όλη τη χώρα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της οικονομικής κατάρρευσης και οι υπόλοιποι αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στον ρόλο που οι πολίτες θα ήθελαν να έχουν. Έλλειψη και επικάλυψη αρμοδιοτήτων και κάθε λογής εμπόδια ακόμα και για ένα μικρό έργο.

Πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός Εσωτερικών παρουσίασε ένα σχέδιο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης πραγματικά απογοητευτικό. Μακριά από κάθε προσπάθεια για την υιοθέτηση ενός σύγχρονου μοντέλου διακυβέρνησης, βασισμένο σε ένα νέο κύμα αποκέντρωσης. Χωρίς να κάνει ούτε ένα ουσιαστικό βήμα για το μεγάλο ζητούμενο της πολιτικής είτε ασκείται σε κεντρικό είτε σε τοπικό επίπεδο, που είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη με όλα τα επίπεδα διοίκησης.

Για τον εκλογικό νόμο που σχεδιάζει η κυβέρνηση προκύπτουν, αβίαστα, κάποια ερωτήματα. Ποια ακριβώς δυσλειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης έρχεται να αντιμετωπίσει; Σε ποιο κοινωνικό αίτημα ανταποκρίνεται; Πόση ευθύνη έχει ο εκλογικός νόμος για το γεγονός ότι στην Ελλάδα, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στην Ευρώπη, οι δήμαρχοι και τα δημοτικά συμβούλια είναι φτωχοί συγγενείς στον τόπο τους;

Τα επιχειρήματα της κυβέρνησης για τον νέο εκλογικό νόμο είναι δύο. Η οικονομία και η ταλαιπωρία. Να βγάζουμε δήμαρχο από την πρώτη Κυριακή έτσι ώστε να γλυτώνουμε τα έξοδα της δεύτερης και να αποφεύγουν και οι πολίτες την ταλαιπωρία. Δύο επισημάνσεις για τα δύο επιχειρήματα. Πρώτον, το να θεωρείς ταλαιπωρία την προσέλευση των πολιτών στις κάλπες δείχνει μια αντίληψη προσβλητική για τους πολίτες και τη δημοκρατία. Δεύτερον, δεν κάνουμε οικονομία στη Δημοκρατία.

Ο εκλογικός νόμος που θέλει η κυβέρνηση οδηγεί σε εκλεγμένους με λιγότερη δημοκρατική νομιμοποίηση μέσα από μια διαδικασία λιγότερης δημοκρατίας αφού απαγορεύει κάθε διεργασία που μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες, όπως έγινε στην Αθήνα. Αυτές οι συμμαχίες είναι που μπορούν να δώσουν στις τοπικές κοινωνίες τη δύναμη να προχωρούν στις αλλαγές που θα καλυτερεύσουν τη ζωή των δημοτών.

Για αυτό παλεύουμε. Και για αυτό το λόγο δεν κάνουμε και δεν δεχόμαστε εκπτώσεις στις δημοκρατικές διαδικασίες».

Λάζαρος Κυρίζογλου (Πρόεδρος ΚΕΔΕ/Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης): Θετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης

Ερ.: Πως βλέπει η ΚΕΔΕ το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης; Θα βοηθήσει στην καλύτερη λειτουργία των δήμων;

Απ.: Είναι θετική η πρωτοβουλία της Κυβέρνησης και του Υπουργού Εσωτερικών κ. Θ. Λιβάνιου για την κωδικοποίηση σε ενιαίο κείμενο των διατάξεων, που αφορούν την Αυτοδιοίκηση (Δήμοι – Περιφέρειες). Πρόκειται για μια πανσπερμία Νόμων, Π.Δ, Β.Δ., Α.Ν.,Υ.Α και ΚΥΑ, περισσότερους από 500. Η πολυκοσμία συντελεί στην γραφειοκρατία, η γραφειοκρατία σε καθυστερήσεις και σε κοστοβόρο λειτουργία. Κατά συνέπεια βοηθάει ο νέος Κώδικας. Άλλωστε είναι διαχρονικό αίτημα της αυτοδιοίκησης.

Ερ.: Ποια είναι τα θετικά και τί αναμένει Τοπική Αυτοδιοίκηση από το νέο Κώδικα;

Απ.: Εκτός από τα ανωτέρω εκτεθέντα στην προηγούμενη ερώτηση, υπάρχει μια σειρά θετικών αλλαγών που ενισχύουν την αποτελεσματική λειτουργία των δήμων. Είναι θετικό το γεγονός ότι η Κυβέρνηση προτείνει τώρα κι όχι την τελευταία στιγμή ένα εκλογικό σύστημα ενός γύρου, που δίνει αυτοδυναμία στην παράταξη που εκλέγει το δήμαρχο. Εμείς όμως αναμένουμε να ικανοποιηθούν τα διαχρονικά αιτήματά μας για πρόσληψη προσωπικού, απόδοση των πόρων που μας αναλογούν, Μητροπολιτική Διοίκηση στους Δήμους, ενίσχυση των μικρών ορεινών και μικρών νησιωτικών δήμων. Ζητάμε εφαρμογή του Συντάγματος για αποκέντρωση αρμοδιοτήτων με πόρους προσωπικό και μέσα, για καλύτερη άσκησή τους προς όφελος των πολιτών των τοπικών κοινωνιών.