• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
ΟΗΕ: Οι πιθανοί διάδοχοι Γκουτέρες και το ενδεχόμενο ενός «κενού ηγεσίας» - Το παρασκήνιο
14:39 - 19 Νοε 2026

ΟΗΕ: Οι πιθανοί διάδοχοι Γκουτέρες και το ενδεχόμενο ενός «κενού ηγεσίας» - Το παρασκήνιο

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Με λιγότερους από δύο μήνες να απομένουν έως τη λήξη της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες ως γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον διάδοχό του, ο διεθνής οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ενδεχόμενο που μέχρι πρότινος φάνταζε αδιανόητο: να μείνει σύντομα χωρίς επικεφαλής.      

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αναμένεται να πραγματοποιήσει ακόμη μία μυστική ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα για την επιλογή του επόμενου γενικού γραμματέα. Ωστόσο, έπειτα από οκτώ γύρους ψηφοφορίας, τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου, τα οποία διαθέτουν δικαίωμα βέτο, δεν έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν σε έναν διάδοχο.

Αξιωματούχοι προσπαθούν τώρα να καταρτίσουν σχέδια έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση που δεν υπάρχει κανείς στο τιμόνι του ΟΗΕ όταν ο Γκουτέρες αποχωρήσει από τη θέση του στις 31 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με αναλυτές, η αδυναμία επιλογής διαδόχου οφείλεται εν μέρει σε μια μακρά και αδιαφανή διαδικασία επιλογής, η οποία βασίζεται σε μυστικές ψηφοφορίες και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της βραδύτητας και του αδιεξόδου που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο επόμενος γενικός γραμματέας. Υπενθυμίζεται μάλιστα ότι το 2016, το Συμβούλιο Ασφαλείας χρειάστηκε έξι γύρους ψηφοφορίας για να επιλέξει τον Γκουτέρες.

Σε βαθύτερο επίπεδο, παρατηρητές εκτιμούν ότι το αδιέξοδο αποκαλύπτει την περιορισμένη πλέον διάθεση των μεγάλων δυνάμεων που διαθέτουν δικαίωμα βέτο να προχωρήσουν σε συμβιβασμούς. Η κατάσταση επιδεινώνεται από μια αμερικανική κυβέρνηση που παραμερίζει ολοένα και περισσότερο τον ΟΗΕ και είναι απορροφημένη από τις δικές της διεθνείς εμπλοκές.

Γκρίνσπαν και Νουσεϊμπέχ μεταξύ των υποψηφίων

Στη λίστα των υποψηφίων περιλαμβάνονται κυρίως πρόσωπα με μακρά θητεία στον ΟΗΕ και προσωπικότητες που είτε δεν διαθέτουν ευρεία διεθνή αναγνωρισιμότητα, όπως η επικρατέστερη υποψήφια Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, είτε αντιμετωπίζουν αντιδράσεις. Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία ανήκει η ανώτερη διπλωμάτης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Λάνα Νουσεϊμπέχ, λόγω των κατηγοριών ότι η χώρα της έχει υποστηρίξει τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στον εμφύλιο πόλεμο του Σουδάν. Από την πλευρά τους, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αρνούνται τις κατηγορίες.

Όποιος τελικά αναλάβει τη θέση θα βρεθεί αντιμέτωπος με έναν οργανισμό που αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις: πολέμους στους οποίους έχει δυσκολευτεί να ασκήσει επιρροή, περικοπές στις αμερικανικές συνεισφορές, υποχώρηση της πολιτικής του σημασίας καθώς η Ουάσιγκτον αποσύρεται από δεκάδες υπηρεσίες του ΟΗΕ, αλλά και αυξανόμενες πιέσεις για να γίνει ο οργανισμός πιο ευέλικτος, ταχύτερος και πιο υπόλογος.

Ο Ρίτσαρντ Γκόουαν, ειδικός σε θέματα ΟΗΕ στο International Crisis Group, μια δεξαμενή σκέψης που επικεντρώνεται στην πρόληψη συγκρούσεων, δήλωσε ότι το να φτάσει το τέλος της χρονιάς χωρίς να έχει επιλεγεί γενικός γραμματέας για το 2027 «θα ήταν εξαιρετικά ντροπιαστικό για τις δυνάμεις που διαθέτουν δικαίωμα βέτο και θα έδινε πολλά επιχειρήματα στα κράτη-μέλη του ΟΗΕ που υποστηρίζουν ότι τα πέντε μόνιμα μέλη δεν διαθέτουν πλέον την απαιτούμενη νομιμοποίηση για να διοικούν αυτόν τον οργανισμό».

Τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, γνωστά ως P5, εξασφάλισαν τις έδρες τους το 1945, ως νικήτριες δυνάμεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα υπόλοιπα δέκα μέλη του Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση για διετή θητεία, με γεωγραφική κατανομή. Τα μόνιμα μέλη —η Βρετανία, η Κίνα, η Γαλλία, η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες— αντιτίθενται εδώ και χρόνια στις αλλαγές μιας δομής που, σύμφωνα με πολλά κράτη-μέλη του ΟΗΕ, δεν ανταποκρίνεται πλέον στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα.

Ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών δεν προβλέπει τι πρέπει να συμβεί σε περίπτωση κενού στην ηγεσία του οργανισμού. Μέχρι σήμερα, κανένας γενικός γραμματέας δεν έχει ολοκληρώσει τη θητεία του χωρίς να υπάρχει ήδη διάδοχος.

Σε ενημερωτικό σημείωμα που δημοσίευσε τον Σεπτέμβριο η πρωτοβουλία «1 για 8 Δισεκατομμύρια» (1 for 8 Billion), η οποία υποστηρίζει μια πιο ανοιχτή διαδικασία επιλογής, παρουσιάζονται οι πιθανές λύσεις, από τον ορισμό προσωρινού επικεφαλής από το Συμβούλιο Ασφαλείας έως την παράταση της θητείας του γενικού γραμματέα από τη Γενική Συνέλευση με δική της απόφαση. Όπως επισημαίνεται στο σημείωμα, καθεμία από αυτές τις επιλογές αντιμετωπίζει εμπόδια, ωστόσο το να μείνει ο ΟΗΕ χωρίς επικεφαλής θα ήταν «εξαιρετικά ανεύθυνο».