Το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου, το οποίο πήρε το «πράσινο» φως από τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή της Κνέσετ, προωθήθηκε από το κόμμα της εθνοθρησκευτικής ακροδεξιάς «Εβραϊκή Ισχύς» υπό τον νυν υπουργό Εθνικής Ασφαλείας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ.
Σύμφωνα με το τελικό κείμενο, η θανατική ποινή θα επιβάλλεται εάν στο πρόσωπο του δράστη συντρέχουν εθνοτικά κίνητρα και η πρόθεσή του να πλήξει την κρατική κυριαρχία. Μία από τις κρίσιμες παραμέτρους είναι πως η εφαρμογή του νόμου – εφόσον ψηφιστεί – επεκτείνεται και στη Δυτική Όχθη, αναγνωρίζοντας καθ’ ύλην, κατά τόπον και κατά κλάδον αρμοδιότητα στα οικεία στρατοδικεία.
Η διατύπωση περί επέκτασης στη Δυτική Όχθη, στην ουσία, «φωτογραφίζει» τους Παλαιστινίους κατοίκους της περιοχής. Η Διεθνής Αμνηστία τόνισε τον Φεβρουάριο ότι η σχετική πρόταση, θα καταστήσει τη θανατική ποινή «ένα ακόμη διακριτικό εργαλείο στο σύστημα απαρτχάιντ του Ισραήλ».
«Οι τροποποιήσεις αυτές σημαίνουν ότι η πιο ακραία και αμετάκλητη τιμωρία επιφυλάσσεται και χρησιμοποιείται ως όπλο κατά των Παλαιστινίων», ανέφερε επίσης.
Με βάση τη συγκεκριμένη διατύπωση, η εσχάτη των ποινών θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε Παλαιστίνιο που σκοτώνει Ισραηλινό πολίτη, αλλά όχι σε Ισραηλινό που σκοτώνει Παλαιστίνιο.
Να σημειωθεί ότι η θανατική ποινή έχει εφαρμοστεί μόνο μία φορά από αστικό δικαστήριο στο Ισραήλ, το 1962, στην περίπτωση του Άντολφ Άιχμαν.
Ως προς τη διαδικασία εκτέλεσης της ποινής του θανάτου με απαγχονισμό, το νομοσχέδιο ορίζει ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο εντός 90 ημερών από την έκδοση της απόφασης επί της ποινής, διευκρινίζοντας ότι μόνο ο εκάστοτε πρωθυπουργός θα έχει το δικαίωμα να αιτηθεί την αναβολή εκτέλεσης της θανατικής ποινής, μεταθέτοντας την επιβολή το αργότερο για ακόμη 180 μέρες.
Αντεγκλήσεις στο Ισραήλ και αντιδράσεις από την Ευρώπη
Τους τελευταίους μήνες, οι εργασίες της αρμόδια νομοπάρασκευαστικής επιτροπής ήταν επεισοδιακές, με έντονη κριτική από την αντιπολίτευση, αλλά και κόμματα της συμπολίτευσης, καθώς και παρασκηνιακές διεργασίες.
Οι αντιδράσεις απέναντι στο περιεχόμενο του νομοσχεδίου δεν περιορίστηκαν μόνο στα κόμματα της αριστερής και κεντροαριστερής αντιπολίτευσης, όπως οι «Δημοκράτες» υπό τον Γιαΐρ Γκολάν και το «Υπάρχει Μέλλον» του Γιαΐρ Λαπίντ, αλλά εκφράστηκαν και από πολιτικές δυνάμεις που συμμετέχουν στην τρέχουσα κυβέρνηση. Ενδεικτικό είναι ότι τα θρησκευτικά κόμματα των Υπερορθόδοξων Εβραίων, Shas και Εβραϊσμός της Τορά, αποχώρησαν από τη συνεδρίαση της επιτροπής, επικαλούμενα ενστάσεις που σχετίζονται με τις ηθικές αρχές της ιουδαϊκής παράδοσης.
Παράλληλα, η εισαγγελία του ισραηλινού στρατού, κομματικά στελέχη του Λικούντ και σύμβουλοι του Πρωθυπουργικού Γραφείου που πρόσκεινται στον Νετανιάχου εξέφρασαν αντιρρήσεις περί της νομικής βασιμότητας όσων διατάξεων περιέχονται στο νομοσχέδιο.
Τελικά, η νομοπαρασκευαστική κοινοβουλευτική επιτροπή, το προεδρείο της οποίας πρόσκειται στην «Εβραϊκή Ισχύ», απέρριψε τις 2.000 ενστάσεις που είχαν υποβληθεί κατά του περιεχόμενου του νομοσχεδίου, που εγκρίθηκε κατά την επεισοδιακή συνεδρίαση της περασμένης Τρίτης, 24 Μαρτίου.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν εντός Ισραήλ, αφού και από χώρες της Ευρώπης ασκήθηκε έντονη κριτική.
Πριν έναν μήνα, δώδεκα ειδικοί του ΟΗΕ προειδοποίησαν τη «μοναδική Δημοκρατία της Μέσης Ανατολής» ότι το νομοσχέδιο θα δημιουργήσει δύο διαφορετικά καθεστώτα εφαρμογής της θανατικής ποινής στο Ισραήλ. Παράλληλα, ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν επισημάνει πως η θανατική ποινή στοχεύει σε Παλαιστίνιους.
«Αφαιρώντας τη διακριτική ευχέρεια της δικαιοσύνης και της εισαγγελίας, εμποδίζεται ένα δικαστήριο να εξετάσει τις ατομικές περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των ελαφρυντικών, και να επιβάλει αναλογική ποινή που να ανταποκρίνεται στο έγκλημα», ανέφεραν από τον ΟΗΕ.
Σημείωσαν μάλιστα την εξής αντινομία: Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, «η θανατική ποινή θα επιβάλλεται από στρατιωτικά δικαστήρια βάσει στρατιωτικού δικαίου για τρομοκρατικές πράξεις που προκαλούν τον θάνατο ανθρώπου, ακόμη και αν αυτός δεν ήταν εκ προθέσεως». Όμως, στο Ισραήλ και στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, η θανατική ποινή θα συνεχίσει να εφαρμόζεται μόνο βάσει του ισραηλινού ποινικού δικαίου και μόνο για την «εκ προθέσεως δολοφονία Ισραηλινών πολιτών ή κατοίκων».
Ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν, με τη σειρά τους, «βαθιά ανησυχία» για τα ισραηλινά σχέδια να επεκταθεί η εφαρμογή της θανατικής ποινής μέσω ενός νομοσχεδίου που θα μπορούσε να στοχεύει δυσανάλογα τους Παλαιστίνιους.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου προκάλεσε αντιδράσεις από βουλευτές της Bundestag, δηλαδή του γερμανικού κοινοβουλίου, οι οποίοι ανήκουν τόσο στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα όσο και στο κόμμα των Πρασίνων. Σε επιστολή που απέστειλαν προς τους βουλευτές της Κνέσετ, τους προέτρεψαν, μεταξύ άλλων, να αναλάβουν πρωτοβουλίες ώστε να διακοπεί άμεσα κάθε κοινοβουλευτική διαδικασία που αφορά την προώθηση του νομοσχεδίου. Για να στηρίξουν τη θέση τους, επικαλέστηκαν θεμελιώδεις αρχές ανθρωπισμού, οι οποίες αποτελούν κοινά αποδεκτές αξίες στις οργανωμένες δυτικές δημοκρατίες, όπου η θανατική ποινή έχει πλέον καταργηθεί.
Την Κυριακή (29/3) κοινοποιήθηκε ανακοίνωση από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας, δια της οποίας οι ΥΠΕΞ Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Ηνωμένου Βασιλείου εξέφραζαν την «βαθιά ανησυχία» τους για το σχέδιο νόμου.
«Ανησυχούμε ιδιαίτερα για τον de facto διακριτικό χαρακτήρα του νομοσχεδίου. Η υιοθέτησή του θα μπορούσε να υπονομεύσει τις δεσμεύσεις του Ισραήλ όσον αφορά τις δημοκρατικές αρχές», ανέφερε η ανακοίνωση.
Την ίδια ημέρα, ο επικεφαλής του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, απηύθυνε έκκληση προς το Ισραήλ και κάλεσε τις Αρχές να εγκαταλείψουν το νομοσχέδιο, αναφέροντας: «Το Συμβούλιο της Ευρώπης αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε κάθε τόπο και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες»
Σύμφωνα με πληροφορίες του Al Jazeera, εάν το νομοσχέδιο υπερψηφιστεί σήμερα, θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα αντιμετωπίσει νομική προσφυγή και θα παραπεμφθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο.
