Μέσα σε λίγες εβδομάδες από την έναρξη της αμερικανικής εκστρατείας βομβαρδισμών, στελέχη της SpaceX συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Πενταγώνου και υποστήριξαν ότι ο στρατός πλήρωνε περίπου 5.000 δολάρια ανά τερματικό για σύνδεση, ενώ στην πράξη χρησιμοποιούσε υπηρεσία ανώτερης κατηγορίας αξίας περίπου 25.000 δολαρίων, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα και έγγραφα του Πενταγώνου που εξέτασε το Reuters.
Η διαφωνία σχετικά με τη χρήση του Starlink στα drones αυτοκτονίας LUCAS, ένα φθηνό αμερικανικό μοντέλο παρόμοιο με τα ιρανικά Shahed, που μπορεί να περιφέρεται πάνω από στόχο πριν πέσει για να εκραγεί, αποτελεί μέρος των αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ της SpaceX και του Πενταγώνου σχετικά με την τιμολόγηση του Starlink τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με συνεντεύξεις με πέντε άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση και σχετικά έγγραφα.
Το Πεντάγωνο, το οποίο επιδιώκει επίσης να βοηθήσει Ιρανούς πολίτες να παρακάμπτουν τα κυβερνητικά μπλακ άουτ επικοινωνιών, βρέθηκε επίσης σε αντιπαράθεση με τη SpaceX για την τιμολόγηση ενός σχεδίου παροχής απευθείας σύνδεσης κινητής τηλεφωνίας μέσω Starlink, παρόμοιας με υπηρεσία 5G, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
Οι συνεχιζόμενες διαφωνίες, που δεν είχαν αναφερθεί προηγουμένως, αναδεικνύουν το πώς η αυξανόμενη εξάρτηση του Πενταγώνου από τη SpaceX δίνει στον Μασκ μεγαλύτερη επιρροή σε ένα κρίσιμο επίπεδο της αμερικανικής εθνικής ασφάλειας, τη στιγμή που η SpaceX επιδιώκει να αυξήσει τα έσοδά της ενόψει μιας IPO τον επόμενο μήνα, η οποία θα μπορούσε να είναι μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία.
Σε αντίθεση με τα καταναλωτικά τερματικά Starlink που πωλούνται σε καταστήματα όπως η Walmart, η SpaceX διαθέτει στο Πεντάγωνο μια στρατιωτική έκδοση που ονομάζεται Starshield, βάσει συμφωνίας του 2023. Τα τερματικά Starshield μπορούν να συνδέονται τόσο με εμπορικούς δορυφόρους Starlink όσο και με ένα ξεχωριστό, ασφαλέστερο δίκτυο δορυφόρων, επίσης ονομαζόμενο Starshield, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα.
Η SpaceX υποστήριξε ότι τα drones LUCAS λειτουργούσαν σε συνθήκες που ταίριαζαν περισσότερο με τη συνδρομή της αεροπορικής κατηγορίας υπηρεσίας παρά με φθηνότερη υπηρεσία εδάφους ή κινητικότητας. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου αντέτειναν ότι η τιμή των 25.000 δολαρίων, μηνιαία χρέωση, είχε σχεδιαστεί για αεροσκάφη και όχι για drones-καμικάζι που χρησιμοποιούσαν τη σύνδεση Starlink μόνο για λίγα λεπτά ή ώρες.
Το Πεντάγωνο, που εκείνη την περίοδο εντατικοποιούσε τις επιθέσεις κατά του Ιράν, τελικά συμφώνησε να πληρώσει την προτεινόμενη αύξηση τιμής της SpaceX, σχεδόν διπλασιάζοντας το κόστος κάθε drone LUCAS. Αρχικά πλήρωνε περίπου 30.000 δολάρια ανά μονάδα.
Η SpaceX δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού.
Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες του Reuters σχετικά με την αύξηση τιμών, την απόφασή του να πληρώσει ή το σχέδιο παροχής υπηρεσίας κινητής τηλεφωνίας Starlink στους Ιρανούς πολίτες. Σε ανακοίνωση, αξιωματούχος του Πενταγώνου ανέφερε ότι το γραφείο που είναι υπεύθυνο για την προμήθεια των τερματικών, το Commercial Satellite Communications Office, εργάζεται για την εξεύρεση εναλλακτικών παρόχων.
Ωστόσο, καμία άλλη εταιρεία δεν προσφέρει συγκρίσιμη εναλλακτική του Starlink, το οποίο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο του σύγχρονου πολέμου από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Το δίκτυο παρέχει παγκόσμια κάλυψη, επιτρέποντας επικοινωνίες πεδίου μάχης και ακριβή στόχευση ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Ο αστερισμός περίπου 10.000 δορυφόρων της SpaceX αντιστοιχεί σε πάνω από το 60% των δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά — ξεπερνώντας κατά πολύ ανταγωνιστικά δίκτυα όπως της OneWeb και της Amazon Leo.
Οι κίνδυνοι εξάρτησης από το Starlink έγιναν εμφανείς ήδη στον πόλεμο της Ουκρανίας, όταν ο Μασκ διέταξε τη διακοπή υπηρεσιών Starlink σε τμήματα της χώρας το 2022, καθώς ουκρανικές δυνάμεις προέλαυναν κατά ρωσικών θέσεων, διαταράσσοντας σημαντική αντεπίθεση, όπως είχε μεταδώσει παλαιότερα το Reuters. Πιο πρόσφατα, δοκιμές του αμερικανικού ναυτικού διαταράχθηκαν το περασμένο καλοκαίρι όταν παγκόσμια διακοπή λειτουργίας του Starlink έκοψε τη σύνδεση μη επανδρωμένων στρατιωτικών σκαφών, αφήνοντάς τα ακυβέρνητα στον ωκεανό.
«Η SpaceX έχει την αμερικανική κυβέρνηση στο χέρι»
Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς αμυντικούς εργολάβους, η SpaceX διαθέτει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στο Πεντάγωνο επειδή έχει και τεράστια εμπορική αγορά για το Starlink, πέρα από τις δραστηριότητες εκτόξευσης πυραύλων και τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε ο Clayton Swope, ανώτερος συνεργάτης στο Center for Strategic and International Studies.
Η SpaceX «σίγουρα έχει την αμερικανική κυβέρνηση στο χέρι», δήλωσε ο Swope.
Στην αρχή του πολέμου με το Ιράν, το Starlink αποτελούσε ήδη βασικό μέρος των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Σε δοκιμές και αρχικές αναπτύξεις, υποστήριζε διάφορα συστήματα, από επιθετικά drones όπως το LUCAS έως μη επανδρωμένα σκάφη επιτήρησης και κρούσης. Όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την εκστρατεία βομβαρδισμών, τερματικά Starshield χρησιμοποιούνταν σε περισσότερα από δώδεκα συστήματα drones, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα.
Ωστόσο, οι εντάσεις εμφανίστηκαν γρήγορα μετά την επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν. Την 1η Μαρτίου, ο Έλον Μασκ απάντησε στο X σε ανάρτηση χρήστη που περιείχε εικόνα του drone LUCAS και έλεγε ότι «φαίνεται να διαθέτει ενσωματωμένο Starlink».
«Αποτελεί παραβίαση των εμπορικών όρων χρήσης του Starlink η χρήση του τερματικού για οπλικά συστήματα. Αυτό ισχύει για όλους τους χρήστες και διακόπτεται όταν εντοπίζεται», έγραψε ο Μασκ. «Υπάρχει ξεχωριστό δίκτυο που ονομάζεται Starshield και λειτουργεί από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.»
Αξιωματούχος του Πενταγώνου αρνήθηκε στο Reuters ότι υπήρξε οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας με τη SpaceX.
Τις επόμενες ημέρες, στελέχη της SpaceX συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Πενταγώνου και υποστήριξαν ότι ο στρατός πλήρωνε λιγότερα από όσα αντιστοιχούσαν στην πραγματική χρήση της υπηρεσίας.
Παρότι το Πεντάγωνο αποδέχθηκε αρχικά την υψηλότερη χρέωση για τις συνδέσεις δορυφορικού Wi-Fi που χρησιμοποιούσαν τα επιθετικά drones, ανώτεροι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας Steve Feinberg, παρέμεναν ανήσυχοι για τη συμφωνία. Κατά τη διάρκεια μιας εκεχειρίας τον Απρίλιο, αξιωματούχοι συναντήθηκαν για να επανεξετάσουν την τιμολόγηση με τον Terrence O’Shaughnessy, απόστρατο τετράστερο στρατηγό της Πολεμικής Αεροπορίας που πλέον ηγείται των αμυντικών δραστηριοτήτων της SpaceX.
Παρά τις εντάσεις, το Πεντάγωνο εξετάζει σήμερα επιπλέον αγορά περισσότερων από 3.500 συνδρομών Starshield, συμπεριλαμβανομένων 100 της ακριβότερης αεροπορικής κατηγορίας, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε το Reuters. Η συμφωνία θα μπορούσε να αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετήσιων εσόδων στη SpaceX, αν και δεν έχει διευκρινιστεί αν έχει οριστικοποιηθεί ούτε ποια τιμή συζητείται.
Οι τιμές της SpaceX ενοχλούν το Πεντάγωνο
Το Starlink αποδείχθηκε επίσης κρίσιμο και σε άλλες επιχειρήσεις. Μετά την καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν τον Ιανουάριο, κατά την οποία σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι, η κυβέρνηση Τραμπ πέρασε λαθραία πάνω από 6.000 τερματικά Starlink για να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο στους πολίτες, σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Καθώς ο πόλεμος κλιμακωνόταν, όμως, οι ιρανικές αρχές κατέσχεσαν τα τερματικά και ανέπτυξαν συσκευές παρεμβολών σε μεγάλες πόλεις για να διακόψουν τις συνδέσεις. Μέσα σε μία εβδομάδα από την έναρξη της σύγκρουσης, αξιωματούχοι του Πενταγώνου άρχισαν συνομιλίες με τη SpaceX για ανάπτυξη υπηρεσίας direct-to-cell που θα μπορούσε να παρακάμπτει αυτές τις παρεμβολές. Η δυνατότητα αυτή, παρόμοια με σύνδεση 5G, θα επέτρεπε στους χρήστες να συνδέονται χωρίς τερματικά στο έδαφος.
Η SpaceX, η οποία είχε έσοδα 11,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Starlink το 2025, πρότεινε χρέωση έως και 500 εκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη της δυνατότητας αυτής, καθώς και 100 εκατομμύρια δολάρια μηνιαίως για τη λειτουργία της, σύμφωνα με μία από τις πηγές και έγγραφα του Πενταγώνου — προκαλώντας ανησυχία στους αμυντικούς αξιωματούχους για το κόστος.
Το Reuters δεν κατάφερε να εξακριβώσει αν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία.
