Όπως επισημαίνει το Politico, τα σχετικά στοιχεία περιλαμβάνονται στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπου διατυπώνονται οι οικονομικές και πολιτικές συστάσεις της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί σήμερα (3/6). Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες σχετικά με το μέγεθος των οικονομικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ένωση.
«Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δε θα οικοδομηθεί μόνο πάνω στην τεχνολογία, το κεφάλαιο ή τη χρηματοοικονομική ρύθμιση», δήλωσε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμόδια για τις δεξιότητες, Ροξάνα Μινζάτου. «Θα οικοδομηθεί πάνω στους ανθρώπους, στις δεξιότητες που αναπτύσσουν και στις ευκαιρίες που δημιουργούμε ώστε να συμβάλλουν πλήρως στις οικονομίες και τις κοινωνίες μας», συμπλήρωσε.
Ποιοι κλάδοι «κινδυνεύουν» περισσότερο
Με τον πόλεμο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ εναντίον του Ιράν να μην εμφανίζει σημάδια αποκλιμάκωσης και να συνεχίζει να επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι πιέσεις από τις τιμές της ενέργειας το 2026 θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας.
Επισημαίνεται ότι οι κλάδοι που θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένοι είναι οι κατασκευές, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία και οι μεταφορές.
Σε αυτό το φόντο, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας ανάγκασε την Επιτροπή να αναθεωρήσει προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανεργία. Το περασμένο φθινόπωρο είχε προβλέψει ότι το ποσοστό ανεργίας θα διαμορφωνόταν στο 5,9% το 2026 και στο 5,8% το 2027. Πλέον εκτιμά ότι θα φθάσει στο 6% και για τα δύο έτη.
Η Επιτροπή προβλέπει επίσης ότι οι κυβερνήσεις θα αυξήσουν τον δανεισμό τους, με το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο των 27 κρατών-μελών να διευρύνεται από το -3,1% του ΑΕΠ το 2025 στο -3,5% το 2026 και στο -3,6% το 2027.
Το πακέτο μέτρων επιχειρεί λοιπόν να μετατοπίσει το ενδιαφέρον προς το εργατικό δυναμικό, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς την αντιμετώπιση των αυξανόμενων ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων.
Η Επιτροπή εντόπισε τους κλάδους που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις στην απασχόληση.
Στον ευρωπαϊκό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της γερμανικής οικονομίας, η Επιτροπή θα επισημάνει ότι 600.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς ο κλάδος καλείται να διαχειριστεί τη μετάβαση από τα οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τον έντονο ανταγωνισμό από την Κίνα.
Στον τομέα των μπαταριών, περίπου 85.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο. Στη βιομηχανία κατασκευής ηλιακών συστημάτων, σχεδόν 59.000 θέσεις εργασίας επηρεάζονται από τις πιέσεις της αγοράς, ενώ τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα ενδέχεται να επηρεάσουν επιπλέον 4.500 θέσεις εργασίας στη χαλυβουργία.
Όπως τονίζεται, οι ανησυχίες αυτές αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη συζήτηση στις Βρυξέλλες σχετικά με το κατά πόσο η Ευρώπη χάνει έδαφος σε στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς έναντι ανταγωνιστών της, όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τα σχέδια ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής.
Ενίσχυση των δεξιοτήτων
Την ίδια στιγμή, οι εργοδότες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να αναφέρουν δυσκολίες στην εξεύρεση εργαζομένων με τα κατάλληλα προσόντα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, το 68% των μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων δήλωσε το 2023 ότι αντιμετώπιζε ελλείψεις δεξιοτήτων. Το 2024, το 77% των επιχειρήσεων ανέφερε ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων αποτελούσαν εμπόδιο για νέες επενδύσεις.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν το κεντρικό μήνυμα του φετινού πακέτου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου: ότι η οικονομική ανθεκτικότητα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Για πρώτη φορά, οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συνοδεύουν το πακέτο θα περιλαμβάνουν ειδική έμφαση στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, τη διά βίου μάθηση, τις δεξιότητες στους τομείς STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά), καθώς και στην επανεκπαίδευση του εργατικού δυναμικού, εντάσσοντάς τες πιο κεντρικά στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ.
Ποιες άλλες προκλήσεις εντοπίζει η ΕΕ
Ωστόσο, όπως σημειώνεται οι προκλήσεις στην απασχόληση που περιγράφονται στο έγγραφο δεν περιορίζονται μόνο στις απώλειες θέσεων εργασίας.
Η Επιτροπή θα προειδοποιήσει ότι τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ενδέχεται να επιβαρυνθούν δυσανάλογα από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων μεταφορών, γεγονός που θα μπορούσε να μειώσει το διαθέσιμο εισόδημά τους κατά επιπλέον 1,4%.
Παράλληλα, θα επισημάνει τις επίμονες ανισότητες στην αγορά εργασίας, σημειώνοντας ότι οι πολίτες εκτός ΕΕ εξακολουθούν να εργάζονται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τους γηγενείς εργαζομένους.
Οι Βρυξέλλες εκφράζουν επίσης ανησυχίες για την ποιότητα της εργασίας, τονίζοντας ότι ένας στους πέντε εργαζομένους παραμένει εγκλωβισμένος σε χαμηλόμισθες θέσεις σε κλάδους με χαμηλή παραγωγικότητα, ενώ ένας στους δώδεκα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας παρά το γεγονός ότι εργάζεται.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει το πακέτο για να πιέσει τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, θα βελτιώσουν την ποιότητα της απασχόλησης και θα ενδυναμώσουν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.
