Μιλώντας την Τετάρτη (3/6) σε ενεργειακό συνέδριο στο Ελσίνκι, ο Στουμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει την επέκτασή της σε έως και 40 κράτη, αναφέροντας το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, την Τουρκία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία ως πιθανούς μελλοντικούς εταίρους ή ακόμη και μέλη.
Όπως αναφέρει το CNBC, οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ, σε συνδυασμό με τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οδηγούν ορισμένες χώρες να επανεξετάσουν τα οφέλη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Ο Φινλανδός πρόεδρος ανέφερε στο συνέδριο Eurelectric Power Summit ότι «το παράθυρο ευκαιρίας» για τη διεύρυνση της ΕΕ είναι περιορισμένο, καθώς «όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και ίσως όταν αλλάξει η αμερικανική κυβέρνηση, οι άνθρωποι θα χάσουν την αίσθηση του επείγοντος και θα αρχίσουν ξανά να ασχολούνται με δευτερεύοντα ζητήματα».
Πρόσθεσε ότι η «ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία» και η «γεωπολιτική ισχύς της Ευρώπης» βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο μέγεθος και την κλίμακα, τονίζοντας πως η διεύρυνση υπήρξε διαχρονικά μία από τις πιο επιτυχημένες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Σε αυτή τη συγκυρία πρέπει να σκεφτούμε φιλόδοξα. Γεωγραφικά, οφείλουμε να επεκταθούμε ή τουλάχιστον να δημιουργήσουμε αρκετά ευέλικτες μορφές συμμετοχής ώστε να συμπεριλάβουμε συνολικά περίπου 40 ευρωπαϊκά κράτη — ή ακόμη και μη ευρωπαϊκά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ήδη στη μεγαλύτερη διαδικασία διεύρυνσης των τελευταίων δεκαετιών. Εννέα υποψήφιες χώρες επιδιώκουν την ένταξή τους, με το Μαυροβούνιο και την Αλβανία να θεωρούνται οι πιο προχωρημένες περιπτώσεις στα Δυτικά Βαλκάνια, ενώ η Ουκρανία και η Μολδαβία πλησιάζουν στην έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου και άνοιγμα προς τον Καναδά
Ο Στουμπ υποστήριξε ότι η ΕΕ πρέπει να κοιτάξει και προς τα δυτικά, επιδιώκοντας την επαναπροσέγγιση του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο αποχώρησε από την Ένωση το 2020, ή τουλάχιστον μια σχέση όσο το δυνατόν πιο στενή.
Αναφέρθηκε επίσης στον Καναδά ως πιθανό μελλοντικό εταίρο, λέγοντας χαρακτηριστικά:
«Δεν θα ήταν υπέροχο αν ο Καναδάς γινόταν το 28ο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντί για την 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών;»
Η αναφορά αυτή συνδέεται με τις επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί προσάρτησης του Καναδά, καθώς και με τη συζήτηση που διεξάγεται στην Οτάβα για διαφοροποίηση των εμπορικών και στρατηγικών σχέσεων της χώρας.
«Κανείς δεν μιλά πλέον για την Τουρκία»
Ο Φινλανδός πρόεδρος τόνισε ότι, μετά την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τη Γεωργία, η Ευρώπη πρέπει να εξετάσει σοβαρά και την περίπτωση της Τουρκίας.
«Κανείς δεν μιλά πλέον για την Τουρκία και πρέπει να διευρύνουμε τον τρόπο σκέψης μας. Τουλάχιστον από την οπτική της ασφάλειας, η Τουρκία πρέπει να βρίσκεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε.
Αναφερόμενος στα Δυτικά Βαλκάνια, υπογράμμισε ότι πρόκειται για την πιο ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή της Ευρώπης και έθεσε ερωτήματα για το μέλλον χωρών όπως η Σερβία, το Κόσοβο, η Αλβανία, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Ισλανδία και Νορβηγία
Ο Στουμπ στάθηκε επίσης στην Ισλανδία και τη Νορβηγία, χώρες που διατηρούν στενούς δεσμούς με την ΕΕ χωρίς να είναι μέλη της.
Η Ισλανδία ετοιμάζεται να διεξαγάγει δημοψήφισμα στις 29 Αυγούστου σχετικά με το αν θα ξεκινήσει εκ νέου διαδικασία ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα είχε υποβάλει αίτηση ένταξης το 2009, μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά ανέστειλε τις συνομιλίες λίγα χρόνια αργότερα.
Η πρώην πρωθυπουργός της Ισλανδίας, Κατρίν Γιακόμπσντοτίρ, έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί πειστικά τα επιχειρήματα υπέρ της ένταξης, επισημαίνοντας ότι η χώρα απολαμβάνει ήδη στενή οικονομική συνεργασία με την ΕΕ και υψηλό βιοτικό επίπεδο.
Παράλληλα, η Νορβηγία φέρεται να επανεξετάζει τη σχέση της με τις Βρυξέλλες, καθώς προσπαθεί να προσαρμοστεί στον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας. Ωστόσο, οι Νορβηγοί έχουν απορρίψει δύο φορές στο παρελθόν την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω δημοψηφισμάτων.
Το κεντρικό μήνυμα
Το βασικό μήνυμα του Αλεξάντερ Στουμπ ήταν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εκμεταλλευτεί τη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία για να ενισχύσει το μέγεθος, την επιρροή και τη στρατηγική της ισχύ.
«Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε μεγαλόπνοα, αν θέλουμε να προβάλλουμε δύναμη στον κόσμο. Ποιος θα το κάνει, πότε, πού και με ποιον τρόπο, δεν το γνωρίζω», κατέληξε.
