Η συμφωνία, εάν επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει τη σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη μέχρι σήμερα για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί εδώ και τρεις μήνες, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν δηλώσεις του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, σύμφωνα με τις οποίες μεγάλα τμήματα του υπό διαπραγμάτευση κειμένου έχουν οριστικοποιηθεί, αλλά το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει στις «κόκκινες γραμμές» του.

«Δεν έχουμε καταλήξει σε τελικό συμπέρασμα για αυτό το θέμα», δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters. «Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που εξετάζεται αυτή τη στιγμή από τα αρμόδια όργανα λήψης αποφάσεων.»

Ο Τραμπ, από την άλλη πλευρά, δήλωσε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο:

«Μόλις πετύχαμε μια εξαιρετική διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν.»

«Τα Στενά θα ανοίξουν επίσημα μόλις υπογράψουμε, κάτι που μπορεί να γίνει σύντομα, πολύ σύντομα, ίσως μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη», είπε, προσθέτοντας ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα μπορούσε να υπογράψει εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όταν ρωτήθηκε εάν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει εγκρίνει τη συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε:

«Από όσα γνωρίζω, η απάντηση είναι ναι.»

Η ανακοίνωση του Τραμπ ήρθε αφού ακύρωσε προγραμματισμένα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, επικαλούμενος πρόοδο στις συνομιλίες. Οι αμερικανικές μετοχές σημείωσαν άνοδο και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν μετά την είδηση.

Από τα μέσα Μαρτίου, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι μια συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου ήταν κοντά. Ωστόσο, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν επιθέσεις και αυτή την εβδομάδα, δοκιμάζοντας την εκεχειρία που είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο.

«Είναι ένα πολύ ισχυρό μνημόνιο κατανόησης, αν και κάπως γενικού χαρακτήρα», δήλωσε ο Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να διασφαλίζει πως το Ιράν δεν θα μπορέσει να αναπτύξει πυρηνικό όπλο. Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει κάτι τέτοιο.

Μεταξύ των ιρανικών απαιτήσεων περιλαμβάνονται η άρση των διεθνών κυρώσεων, η αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και η αναγνώριση του ελέγχου του στα Στενά του Ορμούζ.

«Το σημαντικό είναι ότι δεν θα υπάρχουν πυρηνικά όπλα στο Ιράν. Αυτό σημαίνει ούτε ανάπτυξη ούτε αγορά τέτοιων όπλων», δήλωσε αργότερα ο Τραμπ σε προεκλογική εκδήλωση μέσω τηλεφωνικής σύνδεσης.

Εσωτερικές πολιτικές πιέσεις

Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε πολιτικό πονοκέφαλο για τον Λευκό Οίκο, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πτώση της δημοτικότητας του Τραμπ λόγω της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές των καυσίμων.

Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι έχουν εκφράσει ανοιχτά ανησυχίες ότι η αντιδημοφιλία του πολέμου μπορεί να τους στερήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Παράλληλα, ο Τραμπ πρέπει να ικανοποιήσει και τα πιο σκληροπυρηνικά στελέχη του κόμματός του, τα οποία είχαν υπονομεύσει προηγούμενες προσπάθειες, απαιτώντας οποιαδήποτε συμφωνία να αποκλείει οριστικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να αναπτύξει πυρηνικό όπλο.

Καθοριστικής σημασίας θα είναι επίσης η στάση άλλων δυνάμεων της Μέσης Ανατολής.

Ο Τραμπ ανέφερε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι η συμφωνία έχει εγκριθεί από χώρες όπως το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ωστόσο, το γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανέφερε σε ανακοίνωση μετά από τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Τραμπ ότι το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στο μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Νετανιάχου εξέφρασε την εκτίμησή του για τη δέσμευση του Τραμπ να επιτύχει μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει την απομάκρυνση εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού, τη διάλυση υποδομών εμπλουτισμού, τον περιορισμό της παραγωγής πυραύλων και τον τερματισμό της στήριξης περιφερειακών ένοπλων οργανώσεων.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απαιτεί τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις συνεχίζονται στο πλαίσιο του παράλληλου πολέμου μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης Hezbollah.