Ο Σάντσεθ, ο οποίος ηγείται μιας αριστερής κυβέρνησης μειοψηφίας από το 2023, παρουσίασε τις εκλογές ως μια ξεκάθαρη επιλογή μεταξύ της εξασφάλισης μιας «ευρύτερης προοδευτικής πλειοψηφίας» στο κοινοβούλιο και του ανοίγματος του δρόμου για την πιο δεξιά κυβέρνηση της Ισπανίας από τον θάνατο του στρατιωτικού δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο το 1975.
Σε διάγγελμά του, ο Σάντσεθ κάλεσε τους Ισπανούς να επιλέξουν: «Εάν θέλετε να ενταχθείτε σε αυτό το κύμα της ακροδεξιάς, που ανατρέπει την πρόοδο όπου κυβερνά, ή εάν θέλετε η Ισπανία να παραμείνει προπύργιο της ανοιχτής κοινωνίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας. Εάν θέλετε η χώρα μας να κινηθεί προς τα πίσω ή να συνεχίσει να προχωρά μπροστά».
Οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι εκλογές, οι οποίες πλέον έχουν προγραμματιστεί για τις 29 Νοεμβρίου, πιθανότατα θα οδηγήσουν σε κυβέρνηση δεξιού συνασπισμού μεταξύ του κυριότερου συντηρητικού κόμματος της Ισπανίας, του Λαϊκού Κόμματος (PP), και του έντονα αντιμεταναστευτικού κόμματος Vox.
Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, ο Σάντσεθ έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο διακεκριμένους αριστερούς πολιτικούς ηγέτες της Ευρώπης —και τον μοναδικό που ηγείται μεγάλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης— σε μια περίοδο κατά την οποία η ήπειρος, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της χώρας του, μετακινείται προς τα δεξιά. Ακροδεξιά κόμματα προηγούνται πλέον στις δημοσκοπήσεις ακόμα και σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία.
Ο Ισπανός ηγέτης έχει επίσης αναδειχθεί στον πιο έντονο επικριτή του προέδρου Τραμπ στην Ευρώπη, αρνούμενος να επιτρέψει στον αμερικανικό στρατό να χρησιμοποιήσει κοινές βάσεις στις μεσογειακές ακτές για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Η έντονη αντίθεση στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και τον Λίβανο έχει βοηθήσει τον επί οκταετία πρωθυπουργό της Ισπανίας να ενισχύσει τη μειωμένη δημοτικότητά του σε μια χώρα όπου οι περισσότεροι πολίτες δείχνουν μεγαλύτερη συμπάθεια προς τους Παλαιστινίους. Παράλληλα, όμως, η στάση αυτή έχει δημιουργήσει διπλωματικές εντάσεις με τον Λευκό Οίκο.
{https://x.com/sanchezcastejon/status/2107031564852883748}
Η δημόσια αγανάκτηση για το κόστος στέγασης στην Ισπανία πυροδοτήθηκε από την τηλεοπτική μετάδοση, τον περασμένο μήνα, της έξωσης μιας 87χρονης κατοίκου της Μαδρίτης, η οποία είχε κληρονομήσει από τους γονείς της ένα καθεστώς ελεγχόμενου ενοικίου που είχε θεσπιστεί την εποχή του Φράνκο. Όταν μια επενδυτική εταιρεία αγόρασε το κτίριό της, η γυναίκα δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά τις αυξήσεις του ενοικίου.
Μετά από εβδομάδες διαμαρτυριών, η κυβέρνηση παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα έκτακτα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών, διευκολύνοντάς τους να ανανεώνουν τις μισθώσεις τους και παρατείνοντας τους περιορισμούς στις εξώσεις. Τα νομοσχέδια απορρίφθηκαν την Παρασκευή.
Παράλληλα με τη στέγαση, η μετανάστευση έχει εξελιχθεί σε σημείο έντονης αντιπαράθεσης στην Ισπανία, μετά την είσοδο χιλιάδων μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα από το Μαρόκο αυτό το καλοκαίρι. Ο Σάντσεθ, δέχθηκε κριτική για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την εισροή.
Το Λαϊκό Κόμμα, το οποίο κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις εκλογές του 2023 αλλά απέτυχε να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό, προηγείται στις δημοσκοπήσεις έκτοτε. Για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα χρειαστεί να συγκυβερνήσει με το Vox.
«Επιτέλους, οι Ισπανοί θα αποφασίσουν», δήλωσε ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, σε ανάρτησή του στο X μετά την ανακοίνωση Σάντσεθ.
Ο Σάντσεθ, ο οποίος είναι πρωθυπουργός από το 2018, είναι ένας από τους μακροβιότερους ηγέτες στην Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια της θητείας του έχει αποκτήσει τη φήμη πολιτικού που επιβιώνει πολιτικά, διαψεύδοντας επανειλημμένα τις προβλέψεις ότι θα παραιτηθεί, μεταξύ άλλων και αυτό το καλοκαίρι λόγω της κατάστασης στη Θέουτα.
Ο Σάντσεθ παρέμεινε στην εξουσία παρά την αδυναμία του να εξασφαλίσει αρκετές κοινοβουλευτικές ψήφους για την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού, αλλά και παρά ένα εξελισσόμενο πολιτικό σκάνδαλο που περιλαμβάνει κατηγορίες για ανάρμοστη συμπεριφορά εις βάρος μελών της οικογένειάς του, καθώς και αξιωματούχων του Σοσιαλιστικού Κόμματος και της κυβέρνησης. Όλοι αρνούνται οποιαδήποτε παράνομη ή ανάρμοστη ενέργεια.
Η Ισπανία, με τις απότομες αυξήσεις των ενοικίων στις μεγάλες πόλεις, έχει εξελιχθεί σε χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής έντασης σχετικά με το κόστος ζωής. Κατά τον τελευταίο χρόνο, οι τιμές των κατοικιών στη χώρα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 13%, δηλαδή τρεις φορές περισσότερο από τον ρυθμό αύξησης των μισθών, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της χώρας.
Οι πιέσεις αυτές έχουν οδηγήσει σε εκστρατείες κατά του τουρισμού σε δημοφιλείς πόλεις όπως η Βαρκελώνη και η Λισαβόνα.
Η ζήτηση έχει αυξηθεί λόγω της μετανάστευσης, του τουρισμού, της μετακίνησης των Ισπανών προς τις μεγάλες πόλεις και της μείωσης του μεγέθους των νοικοκυριών. Οι αυστηροί κανόνες σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη έχουν περιορίσει την προσφορά κατοικιών. Η Τράπεζα της Ισπανίας εκτιμά ότι στη χώρα υπάρχει έλλειψη περίπου 700.000 κατοικιών, κυρίως στις μεγάλες πόλεις, όπου η κατασκευή νέων κατοικιών παρεμποδίζεται από την αβεβαιότητα σχετικά με τους οικοδομικούς κανονισμούς.
