«Νομίζω ότι ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους το Σάββατο, επιρρίπτοντας στον Ζελένσκι την ευθύνη για τη συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση της Ρωσίας εναντίον της χώρας του, καθώς και στις ουκρανικές αεροπορικές επιθέσεις την ευθύνη για τις υψηλές τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ και παγκοσμίως. «Καλύτερα να σταματήσει, και μάλιστα αμέσως», είπε ο Τραμπ, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα έντονη γλώσσα.
Η δημόσια επίθεση εναντίον του Ζελένσκι σηματοδοτεί το χαμηλότερο σημείο στις σχέσεις των δύο ηγετών από τότε που διαπληκτίστηκαν έντονα στο Οβάλ Γραφείο, λίγο μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025. Παράλληλα, κινδυνεύει να υπονομεύσει τις προσπάθειες 18 μηνών της Ευρώπης να πείσει τον Τραμπ να διατηρήσει την αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία και να συνεχίσει να ασκεί πίεση στη Ρωσία.
Η σύγκρουση αυτή έρχεται μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ και στις διεθνείς αγορές, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων. Αναλυτές του ενεργειακού τομέα επισημαίνουν ότι οι συμφωνημένες ποσότητες ρωσικού ντίζελ είναι περιορισμένες και ότι η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί τον κύριο λόγο της αύξησης των τιμών των καυσίμων φέτος.
Ο Ζελένσκι δεν απάντησε αμέσως στα σχόλια του Τραμπ.
Σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στο Μαϊάμι με Ουκρανούς αξιωματούχους, οι διαπραγματευτές του Λευκού Οίκου Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ αναφέρθηκαν επανειλημμένα σε όλη τη βοήθεια που έχουν προσφέρει οι ΗΠΑ στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής αμερικανικών πληροφοριών. Σύμφωνα με τέσσερα άτομα που γνωρίζουν τι συζητήθηκε, υποστήριξαν επίσης ότι το Κίεβο θα πρέπει να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του Τραμπ και να σταματήσει τις επιθέσεις στα διυλιστήρια.
Σύμφωνα με δύο άτομα που συμμετείχαν στη συνάντηση, δεν διατυπώθηκε ρητή απειλή για διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών. Ωστόσο, ένα από αυτά τα άτομα, καθώς και άλλοι αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση, ανέφεραν ότι ήταν εύκολο να αντιληφθεί κανείς μια έμμεση απειλή.
Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε ότι διατυπώθηκε οποιαδήποτε απειλή στη συνάντηση, είτε ρητή είτε έμμεση.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, Ουκρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να πλήττουν τα ρωσικά διυλιστήρια, τα οποία αποφέρουν έσοδα και παρέχουν καύσιμα στη ρωσική πολεμική μηχανή, εκτός εάν η Ρωσία συμφωνήσει επίσης να σταματήσει τους βομβαρδισμούς των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας. Ο Πούτιν έχει απορρίψει την πρόταση για αμοιβαία αναστολή των επιθέσεων.
Για την Ουκρανία, η διακοπή των επιθέσεων στα διυλιστήρια θα σήμαινε την εγκατάλειψη του βασικού μοχλού πίεσης που διαθέτει για να αναγκάσει τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο. Η κλιμακούμενη ρωσική εκστρατεία αεροπορικών επιθέσεων εναντίον ουκρανικών πόλεων, ενεργειακών υποδομών και της οικονομίας προκαλεί ολοένα μεγαλύτερες καταστροφές, ενώ φέτος έχει σκοτώσει ή τραυματίσει χιλιάδες Ουκρανούς αμάχους.
«Το τι σημαίνει να επιτρέπεται στη Ρωσία να πουλά πετρελαϊκά προϊόντα έγινε απολύτως σαφές στο Κίεβο μόλις τώρα», δήλωσε ο Ζελένσκι νωρίτερα το Σάββατο, μετά από μια μαζική ρωσική επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και βαλλιστικούς πυραύλους.
Το Σάββατο, ρωσικές εναέριες βόμβες έπληξαν κατοικίες στην ουκρανική πόλη Ζαπορίζια, σκοτώνοντας τουλάχιστον 20 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και τρία παιδιά, σύμφωνα με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Τον τελευταίο μήνα, ο Τραμπ ζητούσε επανειλημμένα, μέσω παρασκηνιακών επαφών, από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα διυλιστήρια. Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα, η άρνηση του Ζελένσκι να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του έχει προκαλέσει αυξανόμενο εκνευρισμό στον Αμερικανό πρόεδρο.
Ωστόσο, η δυνατότητα του Τραμπ να ασκήσει πίεση στο Κίεβο είναι περιορισμένη, καθώς έχει ήδη τερματίσει το μεγαλύτερο μέρος της αμερικανικής βοήθειας για την άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή, η οποία διαρκεί σχεδόν πέντε χρόνια. Παρ' όλα αυτά, η ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ εξακολουθεί να έχει μεγάλη αξία για τον ουκρανικό στρατό, όπως και τα όπλα που πωλούν οι ΗΠΑ στους Ευρωπαίους συμμάχους τους για να τα χρησιμοποιεί η Ουκρανία.
Αντιδράσεις για τη συμφωνία Τραμπ - Πούτιν
Η συμφωνία για το ντίζελ έχει προκαλέσει καταδίκη τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, ενώ ορισμένοι επανέλαβαν τη στήριξή τους προς τον Ζελένσκι.
«Η οικονομική ενίσχυση της πολεμικής μηχανής του Πούτιν είναι ηθικά λανθασμένη, καθώς χρησιμοποιεί αυτά τα χρήματα για να βομβαρδίζει πόλεις», δήλωσε ο βουλευτής Ντον Μπέικον, Ρεπουμπλικανός από τη Νεμπράσκα, ο οποίος αποχωρεί από το Κογκρέσο μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας του. Πρόσθεσε ότι οι πολιτικές του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία «είναι αποτυχημένες».
Η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν, Δημοκρατική από το Νιου Χάμσαϊρ, δήλωσε ότι η συμφωνία παραβιάζει νόμο του 2022, ο οποίος προβλέπει ότι το Κογκρέσο πρέπει να ενημερώνεται και να συμμετέχει σε διαβουλεύσεις πριν οι ΗΠΑ εισαγάγουν ρωσική ενέργεια.
Λίγο μετά την επίπληξη του Ζελένσκι από τον Τραμπ το Σάββατο, ο βουλευτής Μπράιαν Φιτζπάτρικ, Ρεπουμπλικανός από την Πενσιλβάνια, έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενος στον Ζελένσκι, ότι το Κογκρέσο και ο αμερικανικός λαός «στέκονται 100% στο πλευρό σας». Ο Φιτζπάτρικ δεν έκανε καμία αναφορά στις δηλώσεις του Τραμπ.
Η συνάντηση στο Μαϊάμι εντασσόταν στην προσπάθεια των ΗΠΑ να αναζωογονήσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, οι οποίες έχουν βαλτώσει μετά το αδιέξοδο που προέκυψε από την απαίτηση του Πούτιν να παραχωρήσει μονομερώς το Κίεβο την περιοχή του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία, παρότι ο ρωσικός στρατός δεν έχει καταφέρει να την κατακτήσει πλήρως.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης της Παρασκευής, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πίεσαν την Ουκρανία και τις ευρωπαϊκές χώρες να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας νέας πρότασης προς τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα, η πρόταση θα καλύπτει τις εδαφικές διαφορές, την οικονομική ευημερία μετά τη σύγκρουση και μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας για τη Ρωσία και την Ευρώπη.
Ο Πούτιν εξακολουθεί να επιμένει στην πλήρη επίτευξη των πολεμικών του στόχων, οι οποίοι ουσιαστικά ισοδυναμούν με τον διαμελισμό της ουκρανικής επικράτειας και την επαναφορά της ρωσικής πολιτικής επιρροής στα εδάφη που θα απομείνουν. Οι Ουκρανοί, εξαντλημένοι από τον παρατεταμένο και εξαντλητικό πόλεμο, τάσσονται υπέρ μιας κατάπαυσης του πυρός που θα παγώσει τη γραμμή του μετώπου, αλλά απορρίπτουν τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.
Ενώ Ευρωπαίοι διπλωμάτες δηλώνουν ότι ο Πούτιν δεν έχει δείξει καμία διάθεση να τερματίσει τον πόλεμο, ο Τραμπ κατηγόρησε το Σάββατο τον Ζελένσκι για την απουσία ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Προτείνω να αποκτήσουν έναν νέο ηγέτη, ο οποίος να μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία», δήλωσε. «Ο Ζελένσκι θα μπορούσε να είχε τερματίσει αυτόν τον πόλεμο πολλές φορές. Επιλέγει να μην το κάνει».
