Στην ομιλία του ο στρατηγός Άλεξους Γκρίνκιουιτς περιέγραψε μια σειρά μέτρων για την αναχαίτιση μιας αρχικής επίθεσης και, εάν η επιθετικότητα συνεχιστεί, για την αποδυνάμωση της ικανότητας του αντιπάλου να ελέγχει και να υποστηρίζει τις δυνάμεις του.
Βασικός στόχος είναι να σταματήσει η εισβολή εν τη γενέσει της, περιορίζοντας παράλληλα τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε συμβατικό ή πυρηνικό επίπεδο.
Ο Γκρίνκιουιτς, στρατηγός της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, ο οποίος είναι ταυτόχρονα επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη και ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων, εκφώνησε την ομιλία του στην Πολωνία. Η χώρα αυτή, στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, ανησυχεί ολοένα και περισσότερο για τις προθέσεις του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν απέναντι στην Ευρώπη, καθώς η σύγκρουση στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος της.
Καθώς ο Γκρίνκιουιτς διατύπωνε τις έμμεσες προειδοποιήσεις του προς τη Μόσχα, η Ευρώπη βρίσκεται σε αναστάτωση μετά τις αιφνιδιαστικές δηλώσεις του προέδρου Τραμπ μέσα στο Σαββατοκύριακο. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε συμφωνία για την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ και επιτέθηκε φραστικά στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επειδή συνέχιζε να πλήττει τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές. Οι κραδασμοί από τη διπλωματική προσέγγιση του Τραμπ προς τη Μόσχα επισκιάζουν εν μέρει την ομιλία του Γκρίνκιουιτς, η οποία πάντως είναι σημαντική για την Ευρώπη.
«Η παρουσίαση στρατιωτικών σχεδίων είναι σημαντική, αλλά δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις δηλώσεις του Τραμπ, τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τις απειλές προς την Ευρώπη, καθώς και τα ερωτήματα για το αν αποσύρουμε σημαντικό αριθμό αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη», δήλωσε ο Κερτ Βόλκερ, πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και, αργότερα, στην Ουκρανία, επί πρώτης κυβέρνησης Τραμπ.
Το γεγονός ότι χρειάστηκε να καθησυχάσει ο Γκρίνκιουιτς την Ευρώπη αποτελεί ένδειξη μιας σημαντικής μεταστροφής για τη Συμμαχία που κάποτε πίστευε ότι είχε κερδίσει τον Ψυχρό Πόλεμο και ότι θα απολάμβανε τα οφέλη της ειρήνης μέσω της μείωσης των στρατιωτικών δαπανών. Αντί γι’ αυτό, το ΝΑΤΟ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια ανακάμπτουσα Ρωσία, η οποία έχει εισβάλει στην Ουκρανία, έχει παραβιάσει τον δυτικό εναέριο χώρο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πλέον θεωρείται ύποπτη για την πραγματοποίηση επιχειρήσεων δολιοφθοράς κατά υποδομών, στρατιωτικού εξοπλισμού και αμυντικών εταιρειών στην Ευρώπη.
Αυτό που πρόσφατα ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών χαρακτήρισε «σκιώδη πόλεμο» έχει προκαλέσει ανησυχία στους δυτικούς αξιωματούχους. Οι τελευταίοι δυσκολεύονται να διαμορφώσουν μια αποτελεσματική στρατηγική αποτροπής του ρωσικού υβριδικού πολέμου και πλέον προετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο πιο εκτεταμένων επιθέσεων κατά των κρατών της Βαλτικής που είναι μέλη του ΝΑΤΟ, καθώς και κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Συμμαχίας.
Ο αναπληρωτής διοικητής του ΝΑΤΟ, Βρετανός πτέραρχος Τζόνι Στρίνγκερ, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι δεν θα πρέπει να υπερεκτιμάται η στρατιωτική ισχύς της Ρωσίας, δεδομένου ότι η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση των τριών ημερών» του Πούτιν πλησιάζει πλέον τα πέντε χρόνια.
Ωστόσο, παρότι η Ρωσία δυσκολεύεται να κερδίσει τον πόλεμο, οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι οι πρόσφατες ενέργειες του Ρώσου ηγέτη προκαλούν αυξανόμενη ανησυχία.
«Πιστεύω ότι η διάθεσή του να αναλαμβάνει μεγαλύτερα ρίσκα —η τάση του να ενεργεί απερίσκεπτα— αυξάνεται», δήλωσε ο Στρίνγκερ.
Έτσι, η Συμμαχία βρίσκεται πλέον σε αγώνα δρόμου για την ενίσχυση της άμυνάς της, καθώς ο Πούτιν επιχειρεί να πιέσει τις ευρωπαϊκές χώρες να περιορίσουν τη στρατιωτική υποστήριξή τους προς το Κίεβο. Σύμφωνα με Γερμανούς αξιωματούχους, στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας εντάσσεται και η αποστολή μη επανδρωμένου αεροσκάφους φορτωμένου με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία.
Οι προσπάθειες της Συμμαχίας εξελίσσονται παράλληλα με τις ελλείψεις πυρομαχικών στην Ευρώπη, ιδίως αναχαιτιστικών πυραύλων PAC-3 για τα συστήματα αεράμυνας Patriot και πυραύλων επιφανείας-επιφανείας ATACMS αμερικανικής προέλευσης. Οι αμερικανικές ποσότητες πυρομαχικών έχουν διοχετευθεί στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του Ιράν.
Το Πεντάγωνο ολοκληρώνει επίσης μια εκτεταμένη επανεξέταση της διάταξης και της ανάπτυξης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε μειώσεις του αριθμού τους.
Η θεωρία της νίκης
Η «θεωρία της νίκης» του ΝΑΤΟ βασίζεται στις προσπάθειες του απόστρατου στρατηγού Κρις Ντόναχιου (Chris Donahue), πρώην διοικητή των αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στην Ευρώπη και επικεφαλής της Διοίκησης Χερσαίων Δυνάμεων της Συμμαχίας.
Η προσέγγιση σχεδιάστηκε για να αναχαιτίσει έναν Ρώσο αντίπαλο του οποίου τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα και η τεράστια αμυντική βιομηχανία θα μπορούσαν να του επιτρέψουν να συγκεντρώσει μαζικά δυνάμεις εναντίον των κρατών της Βαλτικής, της Πολωνίας και άλλων συμμάχων του ΝΑΤΟ, προτού η Συμμαχία προλάβει να οργανώσει μια ισχυρή απάντηση.
Σύμφωνα με τη στρατηγική, θα δημιουργηθεί μια εκτεταμένη «αυτόνομη ζώνη», στην οποία μη επανδρωμένα αεροσκάφη και επίγεια ρομπότ θα μπορούν να ανακόπτουν μια ρωσική επίθεση, περιορίζοντας τις απώλειες μεταξύ των συμμαχικών στρατευμάτων.
Παράλληλα, πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς θα πλήττουν ρωσικά κέντρα διοίκησης και συστήματα αεράμυνας στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, καθώς και στη Λευκορωσία. Με τον τρόπο αυτό θα υπονομεύονταν οι προσπάθειες της Ρωσίας να ελέγξει τον εναέριο χώρο, επιτρέποντας στο 5ο Σώμα του αμερικανικού Στρατού (V Corps) και σε άλλες χερσαίες δυνάμεις του ΝΑΤΟ να εξαπολύσουν αντεπίθεση.
Οι αεροπορικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ θα κινούνταν ταχύτατα για να πλήξουν τις ρωσικές ενισχύσεις καθώς αυτές θα κατευθύνονταν προς το πεδίο της μάχης, καθώς και άλλους στόχους στα μετόπισθεν.
Οι επιθέσεις του ΝΑΤΟ θα υποστηρίζονταν από μια «ραχοκοκαλιά δεδομένων» (data backbone), δηλαδή ένα σύστημα άμεσης ανταλλαγής διαβαθμισμένων δεδομένων στοχοποίησης μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων μέσω υποδομών υπολογιστικού νέφους (cloud). Στοιχεία αυτού του δικτύου έχουν δοκιμαστεί στη Μέση Ανατολή, κατά τη διάρκεια των αμερικανικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Η προσέγγιση έχει λάβει την ονομασία «Πρωτοβουλία Αποτροπής της Ανατολικής Πτέρυγας» (Eastern Flank Deterrence Initiative). Σύμφωνα με Αμερικανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους, ο βασικός στόχος της είναι να αναγκάσει τον Πούτιν, όταν εξετάζει το ενδεχόμενο επίθεσης, να αξιολογεί την αμυντική διάταξη του ΝΑΤΟ και να καταλήγει στο συμπέρασμα: «Όχι σήμερα».
Για να ενισχυθεί αυτό το μήνυμα αποτροπής, οι δυνάμεις της Συμμαχίας πραγματοποιούν συνεχείς στρατιωτικές ασκήσεις, τόσο για να δοκιμάζουν όσο και για να επιδεικνύουν την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα.
Την ώρα που ο Γκρίνκιουιτς μιλούσε στη Βαρσοβία, περισσότεροι από 20.000 στρατιωτικοί από χώρες του ΝΑΤΟ συμμετείχαν σε μια δεκαήμερη πολεμική άσκηση με την ονομασία «Steadfast Duel». Η άσκηση προσομοίωνε ένα σενάριο στο οποίο περίπου ένα εκατομμύριο συμμαχικοί στρατιώτες θα έπρεπε να υπερασπιστούν τα εδάφη της Συμμαχίας απέναντι σε εισβολή από την ανατολή, από μια αντίστοιχου μεγέθους δύναμη. Για λόγους πολιτικής ευαισθησίας, η δύναμη αυτή δεν κατονομάζεται ως ρωσική.
«Η άσκηση συνδέεται κατά 100% με τη “θεωρία της νίκης” του Γκρίνκιουιτς», δήλωσε στην εφημερίδα Wall Street Journal ο Γερμανός ταξίαρχος Τόμας Λόβιν. Η εφημερίδα παρακολούθησε μέρος της άσκησης στις εγκαταστάσεις της διοίκησης του αμερικανικού Στρατού στην Ευρώπη, στο Βισμπάντεν της Γερμανίας.
Κομβικό στοιχείο του σεναρίου είναι η χρήση ψηφιακών συστημάτων για μια «προσέγγιση με επίκεντρο τα δεδομένα», η οποία επιτρέπει τη λήψη αποφάσεων με μεγαλύτερη ταχύτητα και την αποτελεσματικότερη υπεράσπιση της Συμμαχίας, δήλωσε ο Λόβιν.
Ένας ακόμη συμμετέχων σημείωσε ότι άλλες στρατιωτικές ασκήσεις περιλάμβαναν επίσης προσομοιώσεις πληγμάτων με στόχο την εξουδετέρωση εχθρικών κέντρων διοίκησης, με τη χρήση πυραύλων εδάφους-εδάφους που εκτοξεύονται από χερσαίες πλατφόρμες.
