Την προοπτική αυτή επιβεβαίωσε τη Δευτέρα, σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για το Κλίμα και τη Φορολογία, Βόπκε Χούκστρα. Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκροτεί ομάδα εργασίας, η οποία θα αξιολογήσει τα πιθανά οφέλη και τις επιπτώσεις ενός τέτοιου μέτρου, καθώς και το κατά πόσο θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη.

Η συζήτηση διεξάγεται σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων στις ενεργειακές αγορές, με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν. Την ίδια στιγμή, οι ενεργειακές εταιρείες καταγράφουν υψηλά κέρδη, ενώ τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα οι οικονομικά ασθενέστερες ομάδες δυσκολεύονται να καλύψουν τις αυξημένες δαπάνες ενέργειας.

«Οι πολίτες, και ιδίως οι πιο ευάλωτοι, βρίσκονται αντιμέτωποι με δραματικές αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας. Την ίδια στιγμή, ορισμένες εταιρείες αποκομίζουν πραγματικά υπέρογκα κέρδη, χωρίς να προσφέρουν πρόσθετες υπηρεσίες ή να διαθέτουν επιπλέον προϊόντα. Επωφελούνται από την αναταραχή που επικρατεί στον κόσμο», δήλωσε ο Χούκστρα.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι η πρόταση εγείρει ζητήματα δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι πολλοί πολίτες και πολιτικοί θεωρούν άδικο το γεγονός ότι ορισμένες επιχειρήσεις επωφελούνται από τις διεθνείς αναταράξεις, ενώ οι καταναλωτές επιβαρύνονται από το αυξημένο κόστος ενέργειας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η λογική πίσω από την πρόταση είναι κατανοητή, χωρίς να προδικάσει την τελική έκβαση των συζητήσεων.

Πιέσεις από έξι κράτη-μέλη

Την εξέταση ενός έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη σε επίπεδο ΕΕ έχουν ζητήσει η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Αυστρία, εντείνοντας την πίεση προς τις Βρυξέλλες για την αναζήτηση κοινής ευρωπαϊκής λύσης.

Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε απόφαση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά το νομικό πλαίσιο που θα διέπει ένα ενδεχόμενο μέτρο. Ο Χούκστρα υπενθύμισε ότι εξακολουθούν να εκκρεμούν δικαστικές υποθέσεις σχετικά με την αντίστοιχη πρωτοβουλία που είχε υιοθετήσει η ΕΕ το 2022.

Το προηγούμενο του 2022 και οι νομικές εκκρεμότητες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε θεσπίσει το 2022 έκτακτη εισφορά στα κέρδη εταιρειών πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και διύλισης, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την εκτίναξη των ενεργειακών τιμών.

Το μέτρο προέβλεπε ελάχιστο συντελεστή εισφοράς 33% επί των πλεοναζόντων κερδών. Ως τέτοια ορίζονταν τα κέρδη που υπερέβαιναν κατά περισσότερο από 20% τον μέσο όρο των κερδών των εταιρειών κατά τα προηγούμενα έτη.

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η συγκεκριμένη εισφορά απέφερε σχεδόν 29 δισ. ευρώ. Ωστόσο, εταιρείες, μεταξύ των οποίων η ExxonMobil, προσέφυγαν κατά του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι ήταν παράνομο, με τις σχετικές δικαστικές διαδικασίες να παραμένουν σε εκκρεμότητα.

«Εξακολουθούμε να έχουμε εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις σχετικά με την απόφαση του 2022 να λάβουμε ένα παρόμοιο μέτρο. Επομένως, πρέπει να λάβουμε υπόψη και αυτόν τον παράγοντα», ανέφερε ο Ευρωπαίος επίτροπος.