«Λόγω της απειλής για την εσωτερική ασφάλεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, συγκαλώ σήμερα έκτακτες διαβουλεύσεις, στις οποίες θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι των κοινοβουλευτικών δυνάμεων», δήλωσε ο Ναβρότσκι. Την ανακοίνωση διάβασε νωρίς το πρωί του Σαββάτου, έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο, ο επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, Πάβελ Σερφερνάκερ.
Πιο συγκεκριμένα, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε κατηγορήσει ότι τελούσε υπό υπερβολική επιρροή της πολιτικής εξουσίας, αποτελεί εδώ και χρόνια πεδίο έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στις Βρυξέλλες και το εθνικιστικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), κατά την περίοδο που βρισκόταν στην κυβέρνηση, από το 2015 έως το 2023.
Από το 2015 και μετά, οι κυβερνήσεις του PiS προχώρησαν στον διορισμό δικαστών με σαφείς πολιτικές αναφορές, η νομιμοποίηση των οποίων δεν αναγνωρίζεται ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε από τον σημερινό πρωθυπουργό της χώρας, τον κεντροδεξιό Ντόναλντ Τουσκ.
Όταν επέστρεψε στην εξουσία το 2023, ο Τουσκ, ο οποίος είχε διατελέσει πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύθηκε να επιλύσει τη θεσμική εκκρεμότητα. Οι προσπάθειές του, ωστόσο, δεν έχουν αποδώσει μέχρι σήμερα, καθώς οι νέοι διορισμοί δικαστών που προωθήθηκαν από την κυβέρνησή του και τη Δίαιτα, την κάτω βουλή του πολωνικού κοινοβουλίου, εξακολουθούν να μην έχουν επικυρωθεί από τον πρόεδρο της χώρας, ο οποίος εμποδίζει την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η κατάσταση πήρε απρόσμενη τροπή το βράδυ της Παρασκευής, όταν ειδικές αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στις εγκαταστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου, με στόχο να αποτρέψουν την πρόσβαση στο κτίριο. Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Δικαιοσύνης, ο οποίος εκτελεί παράλληλα χρέη γενικού εισαγγελέα, υπέβαλε αίτημα για την άρση της ασυλίας του προέδρου του δικαστηρίου, ο οποίος είχε διοριστεί επί κυβέρνησης PiS. Παράλληλα, δικαστής που τοποθετήθηκε πρόσφατα με πρωτοβουλία της κυβερνητικής πλειοψηφίας ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία του θεσμού.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ υπεραμύνθηκε των κυβερνητικών ενεργειών, υποστηρίζοντας ότι «η αποκατάσταση του κράτους δικαίου αποτελεί καθήκον μας».
«Έπειτα από δεκαετίες παρανομίας υπό το PiS, πρόκειται για μια δύσκολη διαδικασία, ενίοτε επώδυνη, που απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», πρόσθεσε.
Η αστυνομική επιχείρηση εκτυλίχθηκε ενώ ο Ναβρότσκι βρισκόταν ήδη εν πτήσει προς τη Σενεγάλη, όπου είχε προγραμματιστεί να παραστεί στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων Νέων.
Μόλις πληροφορήθηκε όσα συνέβαιναν στη Βαρσοβία, αποφάσισε να ακυρώσει την επίσκεψή του, επέστρεψε στην πολωνική πρωτεύουσα και μετέβη το ίδιο βράδυ στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Κατά την προσπάθειά του να εισέλθει στο κτίριο, συνάντησε την αντίσταση δικαστών, οι οποίοι επιχείρησαν να του κλείσουν τον δρόμο. Τηλεοπτικά πλάνα κατέγραψαν τον πρόεδρο να τους απωθεί προκειμένου να περάσει στο εσωτερικό. Ο Ναβρότσκι παρέμεινε για αρκετές ώρες στο δικαστήριο και αποχώρησε αργά το βράδυ.
