Για αρκετούς από αυτούς, η συγκεκριμένη υπηρεσία αποτέλεσε την πρώτη τους ουσιαστική επαφή με το τραπεζικό σύστημα, καθώς μέχρι τότε δεν διέθεταν καν τραπεζικό λογαριασμό. Η ευκολία στις συναλλαγές ενίσχυσε την εμπορική δραστηριότητα και διευκόλυνε τόσο τους επαγγελματίες όσο και τους πελάτες τους.
Ωστόσο, η θετική αυτή πορεία ανακόπηκε απότομα.
Την περασμένη εβδομάδα, η Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης έθεσε την ueno σε καθεστώς εξυγίανσης, επικαλούμενη ανησυχίες για τη φερεγγυότητά της, με αποτέλεσμα να παγώσουν εκατομμύρια λογαριασμοί. Η κατάρρευση της τράπεζας πυροδότησε τη μεγαλύτερη πολιτική κρίση στη χώρα εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, αναδεικνύοντας παράλληλα τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η ταχύτατη ανάπτυξη των ψηφιακών τραπεζικών ιδρυμάτων, τα οποία γνωρίζουν μεγάλη εξάπλωση διεθνώς.
Σήμερα, η εικόνα στην αγορά Mercado 4 έχει αλλάξει αισθητά. Η προηγούμενη έντονη εμπορική κίνηση έχει περιοριστεί, καθώς οι επαγγελματίες αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για τις συναλλαγές τους. Ορισμένοι στρέφονται σε άλλες τράπεζες, ενώ άλλοι επιστρέφουν στις πληρωμές με μετρητά, μια επιλογή που αυξάνει την έκθεσή τους στον κίνδυνο κλοπών και εγκληματικών ενεργειών. Υπάρχουν, επίσης, έμποροι που εξακολουθούν να περιμένουν την επιστροφή των χρημάτων τους.
«Οι περισσότεροι έχουν χάσει πολλά χρήματα και έχουν πληγεί πραγματικά», δήλωσε η 60χρονη Ελβία Κιρόζ, η οποία διατηρεί κατάστημα ρούχων στην αγορά εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια.
Η ueno αυτοπροβαλλόταν ως η «αδιαμφισβήτητη ηγέτιδα της χρηματοπιστωτικής ένταξης» στην Παραγουάη, μια χώρα όπου η άτυπη απασχόληση αντιστοιχούσε στο 60% του εργατικού δυναμικού την προηγούμενη χρονιά.
Μέσα από διαφημιστικές καμπάνιες, η τράπεζα προωθούσε τη συμβολή της στην ένταξη των μικροπωλητών και των μικρών επιχειρηματιών στο επίσημο χρηματοπιστωτικό σύστημα, προσφέροντας απλοποιημένες διαδικασίες ανοίγματος λογαριασμών και προγράμματα επιστροφής χρημάτων (cashback).
«Είχαμε συνηθίσει να κάνουμε μεταφορές. Οι συναλλαγές γίνονταν με αυτόν τον τρόπο. Ξαφνικά συνέβη αυτό και όλα κατέρρευσαν», ανέφερε η Κιρόζ.
Πολιτική κρίση και ευθύνες στον πρώην πρόεδρο
Η κατάρρευση της τράπεζας στις 3 Νοεμβρίου άφησε προσωρινά περίπου τρία εκατομμύρια πελάτες σε ολόκληρη την Παραγουάη χωρίς πρόσβαση στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Οι αρμόδιες αρχές επιχειρούν πλέον να επιστρέψουν τις καταθέσεις και να μεταφέρουν τους πελάτες σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Σύμφωνα με εκτίμηση τοπικής ένωσης εμπόρων, περίπου το 80% των επαγγελματιών της αγοράς Mercado 4 χρησιμοποιούσε τις υπηρεσίες της ueno.
Η 48χρονη πωλήτρια φρούτων Ιλαρία Εσκούρα εξακολουθεί να περιμένει την επιστροφή των χρημάτων της, ενώ εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορέσει να εμπιστευτεί ξανά τις τράπεζες.
«Πρόκειται για ένα πλήγμα για όλους τους Παραγουανούς. Η κρίση που προκάλεσε το κλείσιμο της τράπεζας μας έχει καταστρέψει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Όπως και άλλοι επαγγελματίες της αγοράς, η Εσκούρα αποδίδει ευθύνες για την κρίση στον πρώην πρόεδρο της χώρας, Σαντιάγο Πένια, ο οποίος απομακρύνθηκε πρόσφατα από το αξίωμά του.
Ο Πένια διατηρούσε επιχειρηματικές σχέσεις με τον όμιλο που βρισκόταν πίσω από την ueno, ενώ είχε επιλέξει τον πρώην πρόεδρο της τράπεζας, Κάρλος Καρβάγιο, για τη θέση του επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Πένια καθαιρέθηκε από την προεδρία, ενώ στη συνέχεια οι εισαγγελικές αρχές άσκησαν διώξεις τόσο σε βάρος του ίδιου όσο και του Καρβάγιο για παραβίαση εμπιστοσύνης και διαχείριση προς ίδιον όφελος. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
«Ο Πένια μας άφησε όλους χρεοκοπημένους», ανέφερε η Εσκούρα.
Η ταχύτατη ανάπτυξη της ueno και τα ερωτήματα για την εποπτεία
Για τον Λεονάρντο Οχέδα, πρόεδρο της Ένωσης Εμπόρων της Mercado 4, η ueno είχε καταφέρει μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Η ψηφιακή τράπεζα ξεκίνησε τη δραστηριότητά της το 2021 και απέκτησε τραπεζική άδεια το 2023.
«Η οικονομική δραστηριότητα άλλαξε με εντυπωσιακό τρόπο, καθώς το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών έγινε πολύ πιο εύκολο. Παράλληλα, μπορούσαμε να καταθέτουμε χρήματα ακόμη και εκτός του συνηθισμένου τραπεζικού ωραρίου», εξήγησε ο Οχέδα.
Όπως σημείωσε, οι επαγγελματίες είχαν αρχίσει να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις υπηρεσίες της ueno, παρά τις ανησυχίες που προκαλούσε η εντυπωσιακά γρήγορη μετάβασή της από μια σχετικά άγνωστη εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (fintech) σε έναν σημαντικό παράγοντα του τραπεζικού συστήματος μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια.
Ερωτήματα για τη λειτουργία της τράπεζας είχαν διατυπωθεί τόσο από βουλευτές της αντιπολίτευσης όσο και από μέλη του κυβερνώντος κόμματος. Στο επίκεντρο των προβληματισμών βρίσκονταν τα μεγάλα ποσά δημόσιου χρήματος που διαχειριζόταν η ueno, αλλά και οι καταγγελίες για ανεπαρκή εποπτεία από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.
Η Κεντρική Τράπεζα παρενέβη τελικά, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ueno δεν διέθετε επαρκή κεφαλαιακή επάρκεια για να καλύψει τους κινδύνους που συνδέονταν με δάνεια προς επιχειρήσεις με τις οποίες διατηρούσε σχέσεις.
Επιστροφές καταθέσεων και 35 διώξεις
Ο νέος πρόεδρος της Παραγουάης, Πέδρο Αλιάνα, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε την Τρίτη ότι έχει ήδη επιστραφεί το 95% των καταθέσεων μέσω του εθνικού Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαδικασία για το υπόλοιπο των καταθετών αναμενόταν να ολοκληρωθεί έως την Τετάρτη.
Παράλληλα, οι εισαγγελικές αρχές έχουν προχωρήσει μέχρι στιγμής στην απαγγελία κατηγοριών σε βάρος 35 προσώπων που φέρονται να συνδέονται με την κατάρρευση της τράπεζας.
Ωστόσο, η υπόθεση εξακολουθεί να αφήνει πολλά αναπάντητα ερωτήματα, καθώς οι πολίτες περιμένουν να αποκαλυφθούν όλες οι πτυχές της εντυπωσιακής ανόδου και της ξαφνικής κατάρρευσης της ueno.
Για τους εμπόρους της Mercado 4, η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα έχει κλονιστεί σοβαρά, ενώ η επιστροφή στις καθημερινές συναλλαγές παραμένει δύσκολη.
«Πλέον δεν υπάρχουν καλές επιλογές. Είτε θα σε ληστέψουν στον δρόμο είτε θα σε ληστέψει η τράπεζα. Δεν υπάρχει τρόπος να ξεφύγεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ένωσης Εμπόρων, Λεονάρντο Οχέδα.



