Η απόφαση να δοθεί στην Ευρώπη θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων του επόμενου γύρου συνιστά σημαντική εξέλιξη. Ωστόσο, οι δηλώσεις του Πούτιν καταδεικνύουν τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στις διαπραγματεύσεις, εξαιτίας των μεγάλων διαφορών ανάμεσα στη Μόσχα και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
«Οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στην επόμενη συνάντηση. Θεωρούμε ότι πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη, καθώς είναι εταίροι μας και είναι σημαντικό να λάβουν μέρος», δήλωσε ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ στη ρωσική κρατική τηλεόραση, μετά τη συνάντησή του με τον Πούτιν στο Κρεμλίνο.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε την ανησυχία του για νέους περιορισμούς στη λειτουργία του δορυφορικού συστήματος επικοινωνιών Starshield, αμερικανικής κατασκευής, το οποίο χρησιμοποιούν οι ουκρανικές δυνάμεις στο πεδίο της μάχης. Παράλληλα, χαρακτήρισε «κάπως παράξενη» την προσέγγιση των ΗΠΑ να συζητούν με τη Ρωσία μια νέα αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ο Ζελένσκι διατύπωσε τις επιφυλάξεις του μετά τις διήμερες τριμερείς συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Κίεβο και Μόσχα έκαναν λόγο για κάποια πρόοδο, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι παραμένουν σημαντικές διαφωνίες, κυρίως στο ζήτημα των εδαφών.
«Μέχρι στιγμής γνωρίζουμε πολύ λίγα για τους περιορισμούς στο Starshield. Ορισμένα πράγματα, ωστόσο, είναι ήδη σαφή: εάν κάποιος στην Αμερική λαμβάνει αποφάσεις που ουσιαστικά αντιμετωπίζουν ουκρανικά εδάφη σαν να μην ανήκουν στην Ουκρανία, τότε αυτό δείχνει προς ποια κατεύθυνση κινούνται τα πράγματα», δήλωσε.
Ο βασικός απολογισμός των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι, οι οποίες αποτέλεσαν τις πρώτες απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας με αμερικανική διαμεσολάβηση έπειτα από εννέα μήνες, ήταν η συμφωνία για μια μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου, η οποία ενδέχεται να πραγματοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες.
Παρά την εξέλιξη αυτή, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, με κυριότερο το εδαφικό. Η Ρωσία ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας, ενώ το Κίεβο αρνείται να παραχωρήσει τα υπόλοιπα εδάφη της περιοχής του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία.
Ο ρόλος της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις
Κατά τη συνάντηση με τον Πούτιν, ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον έχει διαπιστώσει, όπως είπε, «μια μεγάλη αλλαγή» στη στάση της ευρωπαϊκής πλευράς. Εξέφρασε, παράλληλα, την πεποίθηση ότι η διεύρυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στην πρόοδο των διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο Πούτιν υποστήριξε ότι η Μόσχα δεν είχε ποτέ αντίρρηση για τον διάλογο με την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την Ουκρανία, αποδίδοντας στους Ευρωπαίους τη διακοπή των επαφών με τη Ρωσία.
«Όσον αφορά τους Ευρωπαίους, δεν ήμασταν ποτέ αντίθετοι στον διάλογο μαζί τους και δεν διακόψαμε ποτέ αυτόν τον διάλογο. Εκείνοι ήταν που διέκοψαν τις επαφές με τη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε.
Ο Ρώσος πρόεδρος προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η αποστολή δυτικών στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά την επίτευξη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανέναρξη των εχθροπραξιών, καθώς η Μόσχα θα θεωρούσε μια τέτοια εξέλιξη απειλή για την ασφάλειά της.
«Θα θέλαμε πολύ εσείς, κύριοι, και συνολικά η αμερικανική κυβέρνηση, να συνεργαστείτε με τους Ευρωπαίους συμμάχους σας, ώστε να αποφασίσουν επιτέλους τι θέλουν: ειρήνη ή πόλεμο στην Ουκρανία», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι διαταραχές στην υπηρεσία δορυφορικών επικοινωνιών Starshield είναι σημαντικές και επηρεάζουν ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου, καθώς και περιοχές της Ουκρανίας που βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο.
Το Starshield αποτελεί τη στρατιωτική εκδοχή του δορυφορικού συστήματος επικοινωνιών Starlink της SpaceX. Η Ουκρανία είχε αντιμετωπίσει ανάλογα προβλήματα και τον προηγούμενο μήνα.
Σε ανάρτησή του στο Telegram, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι συστηματικοί περιορισμοί επηρεάζουν την ταχύτητα λειτουργίας του συστήματος. Όπως υποστήριξε, αυτό έχει ως συνέπεια τα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαίτισης να μην μπορούν να αναπτύξουν την απαιτούμενη ταχύτητα για να καταρρίψουν ρωσικά drones με κινητήρες τζετ.
Η πρόταση Πούτιν για ανθρωπιστική αποστολή
Στη συνάντησή του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, ο Πούτιν παρουσίασε επίσης πρόταση για τη διοργάνωση κοινής ρωσοουκρανικής ανθρωπιστικής αποστολής στην πόλη Κοστιαντινίβκα, στην ανατολική Ουκρανία, την οποία ισχυρίστηκε ότι ελέγχει η Ρωσία. Το Κίεβο έχει αμφισβητήσει και στο παρελθόν τους σχετικούς ρωσικούς ισχυρισμούς.
Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο, η αποστολή θα μπορούσε να ακολουθήσει το πρότυπο μιας πρωτοβουλίας που επέτρεψε, στα τέλη του προηγούμενου μήνα, την απομάκρυνση κατοίκων από την πόλη Ολέσκι, στη νοτιοανατολική Ουκρανία, η οποία βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, καθώς και την παροχή βοήθειας σε όσους επέλεξαν να παραμείνουν εκεί.
Ο Πούτιν ανέφερε ότι η Ρωσία θα χρειαστεί πέντε ημέρες για την απομάκρυνση των ναρκών από την περιοχή γύρω από την Κοστιαντινίβκα. Πρόσθεσε ότι στην πόλη εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 400 έως 500 κάτοικοι και υποστήριξε ότι η ανθρωπιστική αποστολή θα επιτρέψει στη διεθνή κοινότητα να διαπιστώσει ποιος έχει τον έλεγχο της περιοχής.
Το Κίεβο έχει εκφράσει στο παρελθόν ανησυχίες ότι η Μόσχα ενδέχεται να επιχειρήσει να αξιοποιήσει προσωρινές εκεχειρίες για ανθρωπιστικές αποστολές, προκειμένου να ανασυντάξει τις στρατιωτικές της δυνάμεις.
Η Ρωσία δεν έχει καταγράψει σημαντικά εδαφικά κέρδη μέσα στο τρέχον έτος, ωστόσο έχει εντείνει τις επιθέσεις κατά των ουκρανικών υποδομών. Από την πλευρά της, η Ουκρανία έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένα επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, προκαλώντας ελλείψεις καυσίμων το καλοκαίρι. Σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους, το πρόβλημα έχει επανεμφανιστεί σε ορισμένες περιοχές της Ρωσίας αυτή την εβδομάδα.
Ο Πούτιν δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής διάθεση να μετριάσει τις εδαφικές απαιτήσεις της Μόσχας, οι οποίες περιλαμβάνουν και τη δημιουργία μιας ουδέτερης ζώνης σε περιοχές της Ουκρανίας τις οποίες η Ρωσία δεν έχει επισήμως διεκδικήσει.
