Σε άμεση ανάλυση για το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, η Wall Street Journal, σημειώνει πως η αντίδραση των ψηφοφόρων ήταν πολύ πιο εντυπωσιακή από ό,τι είχαν προβλέψει πολλοί αναλυτές. Οι πολίτες εξέφρασαν την οργή τους για τον πόλεμο στο Ιράν, το υψηλό κόστος της βενζίνης και των τροφίμων, τις καταγγελίες για κυβερνητική διαφθορά, καθώς και για αυτό που πολλοί θεώρησαν υπερβολικά επιθετική εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής.

Πριν από τα μεσάνυχτα, ένα «μπλε κύμα» είχε σαρώσει μεγάλα τμήματα της χώρας, καθώς οι Δημοκρατικοί σημείωσαν νίκες σε αρκετές εκλογικές περιφέρειες για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, τις οποίες ο Τραμπ είχε κερδίσει με διψήφια ποσοστά διαφοράς μόλις δύο χρόνια νωρίτερα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και περιφέρειες των οποίων τα εκλογικά όρια είχαν επαναχαραχθεί από τους Ρεπουμπλικανούς με στόχο να τους ευνοήσουν στις φετινές εκλογές. Ακόμη και πολιτείες με ισχυρή παραδοσιακή παρουσία των Ρεπουμπλικανών, όπως το Τέξας, η Νότια Καρολίνα και το Κάνσας, ανέδειξαν Δημοκρατικούς γερουσιαστές.

Ακολουθούν πέντε βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν από το αποτέλεσμα των εκλογών:

1. Οι οικονομικές ανησυχίες βρέθηκαν στο επίκεντρο της ψήφου

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν το εκλογικό τους πλεονέκτημα στο ζήτημα της οικονομίας, κάτι που έγινε εμφανές στην κάλπη.

Περίπου εννέα στους δέκα ψηφοφόρους δήλωσαν ότι το κόστος ζωής αποτέλεσε καθοριστικό ή ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα στην απόφασή τους για το πώς θα ψηφίσουν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα δημοσκόπησης σε περισσότερους από 79.000 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, η οποία πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Associated Press και των μεγαλύτερων τηλεοπτικών και καλωδιακών ειδησεογραφικών δικτύων.

Σχεδόν τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι ο πληθωρισμός αυξήθηκε περισσότερο εξαιτίας των πολιτικών του Τραμπ. Περίπου έξι στους δέκα ψηφοφόρους ανέφεραν ότι ανησυχούν ιδιαίτερα για το κόστος των τροφίμων, ενώ αντίστοιχο ποσοστό εξέφρασε την ίδια έντονη ανησυχία για τις τιμές της βενζίνης ή του πετρελαίου κίνησης (ντίζελ).

Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι θα βγάλει την Αμερική από τους πολέμους και είχε εξαγγείλει μια «χρυσή εποχή». Ωστόσο, η απόφασή του, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, να συμμετάσχει στο πλευρό του Ισραήλ σε έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν αποδείχθηκε πολιτικά καταστροφική, καθώς προκάλεσε πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και επιπτώσεις σε ολόκληρη την οικονομία.

Περισσότεροι από έξι στους δέκα ψηφοφόρους δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ έλαβαν λανθασμένη απόφαση όταν προχώρησαν σε στρατιωτική δράση στο Ιράν.

Ο πρόεδρος έπληξε περαιτέρω τους Ρεπουμπλικανούς υποβαθμίζοντας τη σημασία του κόστους των καυσίμων, ενώ ταυτόχρονα καυχιόταν για τα κέρδη των εγχώριων παραγωγών πετρελαίου. Οι δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ συνέβαλαν επίσης στην αύξηση του κόστους για τους καταναλωτές.

Επιχείρησε μια τελευταία, απεγνωσμένη κίνηση, υποσχόμενος να δώσει 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικο Αμερικανό, εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούσαν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Ωστόσο, οι ψηφοφόροι δεν πείστηκαν από αυτή την υπόσχεση.

2. Οι ψηφοφόροι απέρριψαν την πολιτική ατζέντα του Τραμπ

Ο Τραμπ είχε δηλώσει κάποτε: «Μόνο εγώ μπορώ να το διορθώσω». Και ενόψει των εκλογών αποφάσισε να εφαρμόσει ο ίδιος αυτή τη λογική, παρεμβαίνοντας ενεργά στην εκλογική αναμέτρηση.

Τον τελευταίο μήνα πραγματοποίησε καθημερινές προεκλογικές συγκεντρώσεις, κυρίως σε πολιτείες που παραδοσιακά ψηφίζουν Ρεπουμπλικανούς. Ωστόσο, όπως παραδέχθηκαν πολλά στελέχη του κόμματός του, οι δημόσιες εμφανίσεις του επιδείνωσαν την κατάσταση.

Οι υποψήφιοι επιθυμούσαν ο Τραμπ να δείξει μεγαλύτερη κατανόηση για τις οικονομικές ανησυχίες των ψηφοφόρων. Αντί γι' αυτό, όμως, η συμπεριφορά του ίδιου του προέδρου έγινε συχνά το βασικό θέμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Οι πολύωρες προεκλογικές συγκεντρώσεις του χαρακτηρίζονταν από υπερβολές, οξύτατη ρητορική και ακατάλληλα σχόλια, μεταξύ άλλων και από την εμμονή του με το ανδρικό σώμα.

Την παραμονή των εκλογών, ο Τραμπ διοργάνωσε εκδήλωση στην ανακλαστική λίμνη του Μνημείου του Λίνκολν, όπου μίλησε εκτενώς για την αναμόρφωση του χώρου, καθώς και για άλλα προσωπικά του σχέδια στην Ουάσιγκτον.

Το πρωί της Τρίτης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ο πληθωρισμός έχει λυθεί».

Συνολικά, όπως ανέφεραν στελέχη των Ρεπουμπλικανών, ο Τραμπ έδινε ολοένα και περισσότερο την εικόνα ενός πολιτικού αποκομμένου από τις ανησυχίες των απλών Αμερικανών.

Ο πρόεδρος είχε καλέσει τους ψηφοφόρους να συμπεριφερθούν σαν να ήταν και ο ίδιος υποψήφιος στις εκλογές. Και αυτό ακριβώς έκαναν, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα αποδοκιμασίας της ηγεσίας του.

3. Η άνοδος των Δημοκρατικών προμηνύει συγκρούσεις

Οι Δημοκρατικοί αναμενόταν να κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων με άνετη διαφορά, εξασφαλίζοντας αρκετές έδρες ώστε ο επικεφαλής τους, Χακίμ Τζέφρις, να διαθέτει ένα περιθώριο ασφαλείας που θα του επέτρεπε να διαχειριστεί τις πιέσεις από μια μικρή ομάδα Δημοκρατικών σοσιαλιστών, οι οποίοι επιδιώκουν να τον ωθήσουν προς πιο αριστερές πολιτικές θέσεις.

Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν και τη Γερουσία, προκαλώντας μια σημαντική ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουάσιγκτον.

Τώρα θα πρέπει να διαμορφώσουν μια ενιαία πολιτική ατζέντα και να αποφασίσουν πόσο επιθετικά θα προχωρήσουν σε έρευνες για τον πρόεδρο και τους πολιτικούς του συμμάχους.

Η διχασμένη διακυβέρνηση προμηνύει συγκρούσεις μεταξύ του Τραμπ και των Δημοκρατικών για μια σειρά ζητημάτων: από τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τον πόλεμο στο Ιράν έως την κατάργηση των δασμών και την αύξηση του ανώτατου ορίου του δημόσιου χρέους.

Η πλειοψηφία τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία δίνει επίσης στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να εκδίδουν κλητεύσεις για την εξέταση του Τραμπ, της κυβέρνησής του, της οικογένειάς του και των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.

«Βρείτε δικηγόρο», έγραψε το βράδυ της Τρίτης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία (Δημοκρατικός, Καλιφόρνια), ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Ο Τραμπ έχει ήδη περάσει σε θέση άμυνας, υποσχόμενος ότι θα χρησιμοποιήσει το δικαίωμα βέτο και θα αντισταθεί στις φιλελεύθερες πολιτικές.

«Ετοιμαστείτε, έρχονται δύσκολες στιγμές», ήταν το προκλητικό μήνυμα του Λευκού Οίκου.

4. Απέτυχαν οι προσπάθειες των Ρεπουμπλικανών για την επαναχάραξη των εκλογικών περιφερειών

Οι Ρεπουμπλικανοί, με επικεφαλής τον Λευκό Οίκο, ξεκίνησαν πέρυσι μια πανεθνική προσπάθεια επαναχάραξης των εκλογικών περιφερειών του Κογκρέσου, με στόχο να εξασφαλίσουν εκλογικό πλεονέκτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Οι Δημοκρατικοί απάντησαν με τη δική τους πρωτοβουλία, καταφέρνοντας να διαμορφώσουν πέντε εκλογικές περιφέρειες στην Καλιφόρνια με τρόπο που ευνοούσε περισσότερο τους υποψηφίους τους.

Μία από τις πρώτες δοκιμασίες για το κατά πόσο η επαναχάραξη των περιφερειών από τους Ρεπουμπλικανούς θα τους εξασφάλιζε περισσότερες έδρες σημειώθηκε στη Φλόριντα. Εκεί οι Ρεπουμπλικανοί ήλπιζαν να κερδίσουν έως και τέσσερις επιπλέον έδρες χάρη στα νέα εκλογικά όρια.

Ωστόσο, κατέληξαν να χάσουν τουλάχιστον τρεις από αυτές τις έδρες, σε περιφέρειες τις οποίες ο Τραμπ είχε κερδίσει το 2024 με διαφορά τουλάχιστον εννέα ποσοστιαίων μονάδων. Σε μία ακόμη περιφέρεια, το αποτέλεσμα παρέμενε αμφίρροπο, παρότι ο Τραμπ την είχε κερδίσει με διαφορά 18 μονάδων δύο χρόνια νωρίτερα.

Άλλα παραδείγματα καταγράφηκαν στη Βόρεια Καρολίνα, όπου η προσπάθεια των Ρεπουμπλικανών να νικήσουν τον βουλευτή Ντον Ντέιβις (Δημοκρατικός, Βόρεια Καρολίνα) φαινόταν να αποτυγχάνει την Τρίτη.

Στους Δημοκρατικούς κατέληξαν επίσης η δεύτερη εκλογική περιφέρεια της Αλαμπάμα και η πρώτη του Οχάιο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι Ρεπουμπλικανοί κατένειμαν τους δικούς τους ψηφοφόρους τόσο ευρέως, στην προσπάθειά τους να κερδίσουν περιφέρειες των Δημοκρατικών, ώστε τελικά έθεσαν σε κίνδυνο ακόμη και την επανεκλογή δικών τους βουλευτών. Μεταξύ αυτών ήταν οι Μπραντ Νοτ, Βιρτζίνια Φοξ, Ρίτσαρντ Χάντσον και Τιμ Μουρ στη Βόρεια Καρολίνα.

5. Ρωγμές εμφανίστηκαν στον συνασπισμό του κινήματος MAGA

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι ο πολυσυλλεκτικός συνασπισμός Αμερικανών ψηφοφόρων που είχε συμβάλει στην επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία το 2024 απομακρύνθηκε από τον πρόεδρο.

Σε αυτόν τον συνασπισμό περιλαμβάνονταν ισπανόφωνοι ψηφοφόροι, Αφροαμερικανοί και λευκοί ψηφοφόροι χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Οι υποσχόμενες οικονομικές βελτιώσεις επισκιάστηκαν από τον πόλεμο, ενώ οι μέθοδοι εφαρμογής της μεταναστευτικής πολιτικής θεωρήθηκαν από πολλούς υπερβολικά ακραίες.

Οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να ανακτήσουν μέρος των εκλογικών κερδών που είχε σημειώσει ο Τραμπ μεταξύ αυτών των ομάδων.

Το 2024, οι Δημοκρατικοί είχαν κερδίσει τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους με διαφορά έξι ποσοστιαίων μονάδων. Αυτή τη φορά, το προβάδισμά τους εκτοξεύθηκε στις 17 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις εξόδου από τα εκλογικά τμήματα (exit polls).

Και την Τρίτη, ο πόλεμος στο Ιράν προκάλεσε ένα βαθύ ρήγμα στον συνασπισμό του Τραμπ που στηρίζεται στο σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» (America First).