Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την παγκόσμια αγορά καφέ, δεδομένου ότι η Βραζιλία αντιπροσωπεύει περίπου το 45% της παγκόσμιας παραγωγής arabica. Παράλληλα, σημειώνεται μετά από αρκετές συνεχόμενες περιόδους μειωμένης παραγωγής, οι οποίες είχαν οδηγήσει τις διεθνείς τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα πέρυσι.
Στην τρέχουσα συγκυρία, όμως, το βασικό πρόβλημα δεν αφορά τόσο τις συνολικές ποσότητες, όσο την ποιότητα των κόκκων.
Έως και 20% των καρπών έπεσε από τα δέντρα
Στο Cerrado Mineiro, περιοχή που βρίσκεται περίπου 600 χιλιόμετρα βόρεια του Σάο Πάολο και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ζώνες παραγωγής ποιοτικού καφέ, οι ισχυρές βροχοπτώσεις του Ιουνίου εκδηλώθηκαν ακριβώς στην έναρξη της συγκομιδής.
Σημαντικές ποσότητες ώριμων καρπών αποκολλήθηκαν από τα δέντρα και έμειναν για αρκετές ημέρες πάνω σε έδαφος που είχε πλημμυρίσει ή ήταν κορεσμένο από νερό. Αυτό αύξησε τον κίνδυνο ανάπτυξης μικροοργανισμών και υπερβολικής ζύμωσης, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος οι κόκκοι να αποκτήσουν ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά, όπως γεύση μούχλας ή υγρασίας, γεγονός που τους καθιστά ακατάλληλους για τις υψηλότερες κατηγορίες ποιοτικού καφέ.
Ο Simão de Lima, επικεφαλής του συνεταιρισμού Expocacer, στον οποίο συμμετέχουν περισσότεροι από 800 παραγωγοί, υπολογίζει ότι κατά μέσο όρο περίπου το 20% των καρπών έπεσε από τα δέντρα εξαιτίας των βροχοπτώσεων. Σε μια φυσιολογική χρονιά, το ποσοστό αυτό περιορίζεται περίπου στο 5%-7%.
Οι δυσκολίες, μάλιστα, συνεχίστηκαν και μετά τη συγκομιδή. Οι νέες βροχές που σημειώθηκαν τον Ιούλιο επηρέασαν καφέ ο οποίος είχε ήδη τοποθετηθεί για ξήρανση, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να χρειαστεί να επαναλάβουν τη διαδικασία.
Στοιχεία της μετεωρολογικής εταιρείας Vaisala δείχνουν ότι οι βροχοπτώσεις σε ορισμένα τμήματα της βραζιλιάνικης ζώνης παραγωγής καφέ έφτασαν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο στο 250%-500% των συνηθισμένων επιπέδων. Σε κάποιες περιοχές, μάλιστα, οι ποσότητες νερού ήταν έως και οκτώ φορές μεγαλύτερες από τον μέσο όρο.
Οι τιμές της arabica έχουν αυξηθεί κατά 35% από τον Ιούνιο
Η επίδραση της κακοκαιρίας έχει ήδη γίνει αισθητή στις αγορές. Τα futures της arabica έχουν καταγράψει άνοδο περίπου 35% από τον Ιούνιο, ανακτώντας μεγάλο μέρος των απωλειών που είχαν σημειώσει από τις αρχές της χρονιάς.
Η πίεση είναι ακόμη μεγαλύτερη στους κορυφαίας ποιότητας κόκκους. Στη φυσική αγορά, οι εκλεκτοί καφέδες από τη Βραζιλία διαπραγματεύονται με premium έως και 15 σεντς ανά λίβρα σε σχέση με τις τιμές των συμβολαίων futures στη Νέα Υόρκη.
Την ίδια στιγμή, η μειωμένη ποιότητα καθιστά δυσκολότερη την αναπλήρωση των πιστοποιημένων αποθεμάτων στις αποθήκες του ICE στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, τα οποία ήδη κινούνται κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μέσα στον αιώνα.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το 30%-35% της παραγωγής στην περιοχή πληροί τις προδιαγραφές του ICE. Φέτος, όμως, ο Lima εκτιμά ότι το αντίστοιχο ποσοστό μπορεί να υποχωρήσει ακόμη και στο 10%-15%.
Η παραγωγή αυξάνεται, αλλά ο ποιοτικός καφές λιγοστεύει
Η κατάσταση δημιουργεί ένα παράδοξο στην παγκόσμια αγορά. Το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι κατά την περίοδο που ξεκινά τον Οκτώβριο η παγκόσμια παραγωγή καφέ θα ξεπεράσει την κατανάλωση κατά 10 εκατ. σάκους. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πλεόνασμα των τελευταίων έξι ετών, με τη συγκομιδή-ρεκόρ της Βραζιλίας να αποτελεί τον βασικό παράγοντα πίσω από αυτή την εξέλιξη.
Η αυξημένη συνολική προσφορά, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι θα υπάρξει αντίστοιχη αφθονία στην premium arabica. Οι μεγάλες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να απορροφήσουν ένα μέρος της αύξησης του κόστους, να τη μετακυλήσουν στις τελικές τιμές ή να προσαρμόσουν τα χαρμάνια τους, αξιοποιώντας κόκκους διαφορετικής προέλευσης ή χαμηλότερης ποιότητας.
Για τους καταναλωτές που επιμένουν στους κορυφαίας ποιότητας κόκκους arabica, όμως, η κατάσταση αναμένεται να γίνει πιο δύσκολη. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Lima, «δεν θα υπάρχει ο ίδιος όγκος καφέ υψηλής ποιότητας».
