Ο Σκοτ Μπέσεντ έδωσε τον τόνο από την Κυριακή, λέγοντας ότι από ώρα σε ώρα η Ουάσιγκτον θα αρχίσει να ασκεί τρομερές οικονομικές πιέσεις στην Τεχεράνη και τους συμμάχους της, προκειμένου να στερήσει από το Ιράν κάθε κρίσιμη οικονομική πηγή και να το αποδυναμώσει εντελώς.
Την προηγούμενη εβδομάδα είχε δηλώσει στο CNBC ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τις «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία», με στόχο να οδηγήσει την ιρανική οικονομία σε ασφυξία.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προαναγγείλει αυτό που χαρακτήρισε τη «συντριπτικότερη οικονομική επιχείρηση» που έχει εφαρμοστεί ποτέ εναντίον χώρας, προειδοποιώντας παράλληλα με βαριές οικονομικές κυρώσεις όσους βοηθούν το Ιράν να παρακάμψει τους περιορισμούς.
Βέβαια, η επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων στο Ιράν και οντότητες (εταιρείες, χώρες) που συνεργάζονται με την Τεχεράνη ενέχει τον κίνδυνο σημαντικού διπλωματικού κόστους. Απ’ την άλλη, βρίσκει την Τεχεράνη σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαθέσιμες ποσότητες ιρανικού αργού στην Ασία βρίσκονται ήδη κοντά στο χαμηλότερο σημείο τους και οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές.
Απώλειες πέριξ του 2% στο πετρέλαιο
Με φόντο τις δηλώσεις Μπέσεντ και την προσπάθεια των επενδυτών να «ζυγίσουν» τις πραγματικές προθέσεις των ΗΠΑ, το πετρέλαιο έχει πάρει την κατιούσα.
Το Brent «παίζει» στα 91,03 δολάρια με απώλειες κοντά στο 1,8% και το αμερικανικό αργό κινείται στα 84,95 δολάρια υποχωρώντας γύρω στο 2,4%.
Την ίδια ώρα, τα ολλανδικά συμβόλαια του φυσικού αερίου σημειώνουν άνοδο το μεσημέρι της Δευτέρας κατά 1,49% στα 66,85 δολάρια ανά μεγαβατώρα.
Εν τω μεταξύ, ο χρυσός κερδίζει 0,34% στα 4.696,5 δολάρια και το ασήμι χάνει 1,15% στα 68,74 δολάρια, ενώ ο χαλκός κινείται ήπια ανοδικά με +0,19% στα 6,599 δολάρια.
Το αμερικανικό μπλόκο στο Ιράν «στεγνώνει» την Ασία
Εν τω μεταξύ, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ έχει επιφέρει σοβαρές συνέπειες στις εξαγωγές του ιρανικού πετρελαίου προς την Ασία, οι οποίες έχουν σχεδόν μηδενιστεί.
Η έλλειψη φορτίων αποτυπώνεται και στις τιμές, καθώς το ιρανικό αργό που μέχρι πρότινος πωλείτο με μεγάλη έκπτωση για να αντισταθμιστούν οι κίνδυνοι των κυρώσεων, βγαίνει τώρα στην αγορά με premium περίπου 4 δολαρίων το βαρέλι έναντι των διεθνών τιμών αναφοράς, σύμφωνα με traders που μίλησαν στο Bloomberg.
Όπως εξηγούν στο διεθνές πρακτορείο, πρόκειται για μία πλήρη αντιστροφή των όρων του εμπορίου. Μέχρι πρόσφατα, οι ιδιωτικές εταιρείες διύλισης της Κίνας απορροφούσαν το μεγαλύτερο μέρος των ιρανικών εξαγωγών, επωφελούμενες από τις χαμηλότερες τιμές. Σήμερα, όμως, καλούνται να πληρώσουν ακριβότερα για ένα πετρέλαιο που εξακολουθεί να συνοδεύεται από σοβαρούς νομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους.
«Παγιδευμένα» στον Περσικό τα ιρανικά τάνκερ
Καθοριστικό ρόλο έχει παίξει ο αποκλεισμό των ΗΠΑ που έχει αφήσει τα ιρανικά δεξαμενόπλοια εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο και έναν στόλο άδειων πλοίων να περιμένει έξω από αυτόν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων Kpler, τα αποθέματα ιρανικού πετρελαίου που βρίσκονται σήμερα στα ύδατα ανατολικά της Μαλαισιανής χερσονήσου έχουν περιοριστεί σε περίπου 40 εκατ. βαρέλια. Η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή αποτελεί σημαντικό κόμβο για την προσωρινή αποθήκευση και τη μεταφόρτωση φορτίων με προορισμό την Κίνα και άλλες αγορές της Ασίας.
Από το σύνολο αυτό, μόλις 4 εκατ. βαρέλια εκτιμάται ότι παραμένουν χωρίς αγοραστή. Η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου σε δύο υπερδεξαμενόπλοια, καταδεικνύοντας πόσο περιορισμένα έχουν γίνει πλέον τα διαθέσιμα αποθέματα στην περιοχή.
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα πετρελαίου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση προετοιμάζει την ανακοίνωση νέων μέτρων με στόχο την περαιτέρω οικονομική απομόνωση του Ιράν.
Το μεγάλο «στοίχημα» των κυρώσεων
Επί δεκαετίες το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να περνάει κάτω από τα «ραντάρ», δημιουργώντας ένα σύνθετο δίκτυο μεταφορών, μεσαζόντων, ανταλλακτηρίων και ζωνών ελεύθερου εμπορίου για τη διακίνηση του πετρελαίου και των εσόδων του, παρά τις κυρώσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη κι αν η Ουάσιγκτον ενισχύσει τα οικονομικά αντίποινα, παραμένει αβέβαιο εάν – και κατά πόσο – θα μπορέσει πράγματι να αποδυναμώσει την Τεχεράνη, μέχρι τα όρια της οικονομικής της εξάντλησης.
Όσον αφορά το πετρέλαιο πάντως, ήδη έχουν φανεί τα πρώτα απτά αποτελέσματα της αμερικανικής πίεσης: το ιρανικό πετρέλαιο από φτηνή και αστείρευτη εναλλακτική για την Κίνα, έχει μετατραπεί σε ένα δυσεύρετο και ακριβό εμπόρευμα· εξέλιξη η οποία δεν αποκλείεται, σε συνδυασμό με τις επικείμενες κινήσεις των ΗΠΑ, να επηρεάσει τόσο τις κινεζικές τράπεζες, όσο και την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, προκαλώντας νέες ανατιμήσεις.
