1. Μέθοδος Ανάλυσης

Η ανάλυση για την επίπτωση των φόρων στον πληθωρισμό, βασίζεται στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (Εν.ΔΤΚ) και τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή με Σταθερούς Φόρους. Για την σύγκριση αυτή χρησιμοποιούνται τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και ειδικότερα: α) ο ΕνΔΤΚ (για τους μήνες Ιανουάριο - Μάιο 2009 - 2010 ) και β) ο ΕνΔΤΚ με σταθερούς φόρους (έτος βάσης 2002) για τους μήνες Ιανουάριος-Μάιος 2009 - 2010).

Ειδικότερα ο Εν.ΔΤΚ με Σταθερούς Φόρους, ορίζεται ως ένας δείκτης, όπου όλοι οι φορολογικοί συντελεστές διατηρούνται σταθεροί κατά την περίοδο παρατήρησης, σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς – έτος βάσης. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση αλλαγής του φορολογικού συντελεστή, η διαφορά μεταξύ του τρέχοντος Εν.ΔΤΚ και του Εν.ΔΤΚ με Σταθερούς Φόρους, καταδεικνύει την επίδραση από την αλλαγή των φορολογικών συντελεστών στην μεταβολή των τιμών (με την υπόθεση της άμεσης μετακύλισης των φόρων). Η διαφορά των δύο αυτών ρυθμών αποτελεί την έμμεση συμβολή των φορολογικών αλλαγών, το δεδομένο χρονικό διάστημα, στο σύνολο του πληθωρισμού.

2. Ανάλυση Δεδομένων

Πίνακας 1: Ρυθμός πληθωρισμού: Ανάλυση Εν.ΔΤΚ – Εν.ΔΤΚ με σταθερούς φόρους (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ)

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΛ.ΣΤΑΤ.

• Κατά τη διάρκεια του 2010 η επί τοις εκατό μεταβολή του ΕνΔΤΚ σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2009 υπήρξε αύξουσα, από 2,3% τον Ιανουάριο του 2010, σε 5,3% τον Μάιο 2010.

• Η μεταβολή, ωστόσο, του ΕνΔΤΚ, στην περίπτωση που οι φόροι για τα βασικά προϊόντα διατηρούνταν σταθεροί, παρουσιάζει πτωτική τάση, καθώς από 1,9% τον Ιανουάριο του 2010 μειώθηκε σε 1,3% τον Μάιο 2010. Η αύξηση του πληθωρισμού κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2010, οφείλεται κυρίως στις σημαντικές διαφοροποιήσεις της φορολογικής επιβάρυνσης για προϊόντα και υπηρεσίες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Μάρτιο – Μάιο 2010.

• Ειδικότερα, τον Ιανουάριο του 2010 το ποσοστό πληθωρισμού ήταν 2,3%. Από το ποσοστό αυτό, το 0,4% αναλογεί στους φόρους, ενώ το υπόλοιπο 1,9% σε λοιπούς διαθρωτικούς παράγοντες. Τον Μάιο του 2010, η αναλογία των φόρων ήταν 4% σε πληθωρισμό 5,3%, ενώ η αναλογία των διαρθρωτικών παραγόντων ήταν 1,3%.

• Η αναλογία των λοιπών διαθρωτικών παραγόντων στον πληθωρισμό μειώνεται σταδιακά από 1,9% τον Ιανουάριο του 2010 σε 1,3% τον Μάιο 2010.

• Η συμμετοχή της κατηγορίας Διατροφή και μη αλκοολούχων ποτών στην αύξηση του ΕνΔΤΚ 5μηνο Ιαν.2010 - Μάιος 2010 ήταν αρνητική. Συγκεκριμένα, οι τιμές στην κατηγορία αυτή μειώθηκαν κατά 1,1% τον Μάιο 2010.

• Η επίδραση της αύξησης των φόρων είναι σημαντικό στην κατηγορία αλκοολούχων ποτών και καπνού. Με την αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ κατά τη διάρκεια του 5μήνου 2010, οι τιμές των αγαθών αυξήθηκαν κατά περίπου 16,7%.

• Στην κατηγορία Διαρκή Αγαθά - Είδη Νοικοκυριού & Υπηρεσίες , το ποσοστό πληθωρισμού κινείται σε επίπεδα κάτω του 1,5%. Ειδικότερα, τον Ιανουάριο 2010 ήταν 0,6% και τον Μάιο 2010 1,3%. Παρά την αύξηση του ΦΠΑ, η αγορά απορρόφησε σημαντικό μέρος, συγκρατώντας την αύξηση των τιμών στης κατηγορίες αυτές.

• Η αύξηση της τιμής στην κατηγορία των Μεταφορών κατά τη διάρκεια του Ιαν.-Μαιο 2010 ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς από 9,9% τον Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 19,1% τον Μάιο. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η αύξηση στις τιμές των Μεταφορών οφείλεται κατά κύριο λόγο στις επιπτώσεις που είχαν οι αυξήσεις των φόρων στις κατηγορίες που επηρεάζουν τις μεταφορές, όπως τα Καύσιμα, τα Λιπαντικά εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, και η Αγορά Αυτοκινήτου.

• Διαρθρωτικά προβλήματα εξακολουθούν να εμφανίζονται σε συγκεκριμένες αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, όπως η στέγαση, η εκπαίδευση και τα είδη ένδυσης και υπόδησης.

Πίνακας 2: Αναλογία φόρων στον πληθωρισμό (βάσει Εν.ΔΤΚ) Ιαν. Μάιος 2010: Ανάλυση ανά κατηγορία (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ)

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΛ.ΣΤΑΤ.

Πίνακας 3: Αναλογία διαθρωτικών παραγόντων στον πληθωρισμό (βάσει Εν.ΔΤΚ) Ιαν. Μάιος 2010: Ανάλυση ανά κατηγορία (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ)

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΛ.ΣΤΑΤ.