Ωστόσο, σήμερα δέχεται πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και πολλούς από τους ίδιους τους πολίτες του να έρθει σε αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ, κάτι που ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει τη χώρα σε έναν νέο εμφύλιο πόλεμο.
Η αυξανόμενη πίεση προέρχεται από μια νέα και ήδη εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που αποσκοπεί στον τερματισμό του πολέμου με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η συμφωνία απαιτεί από το λιβανέζικο κράτος να ανακτήσει σταδιακά τον έλεγχο της επικράτειάς του, αφοπλίζοντας και διαλύοντας τη στρατιωτική οργάνωση.
Παρόμοια προσπάθεια είχε γίνει μετά τον προηγούμενο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στα τέλη του 2024. Παρά την αρχική πρόοδο, η διαδικασία σταμάτησε όταν η Χεζμπολάχ — που εκπροσωπεί μεγάλο μέρος των σιιτών μουσουλμάνων του Λιβάνου και αποτελεί μία από τις ισχυρότερες μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις στον κόσμο — αρνήθηκε να παραδώσει τα όπλα της.
Ένα έθνος σε ένταση
Η κατάσταση έχει γίνει ακόμη πιο τεταμένη καθώς ο Λίβανος βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης. Το Ιράν επιθυμεί μια κατάπαυση πυρός με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ που να περιλαμβάνει και τον Λίβανο. Παράλληλα, Ισραήλ και Ιράν αντάλλαξαν πυρά μετά από ισραηλινό πλήγμα στα νότια προάστια της Βηρυτού.
Οι πρόσφατες ισραηλινές χερσαίες επιχειρήσεις και αεροπορικές επιδρομές δημιούργησαν περισσότερους από ένα εκατομμύριο εσωτερικά εκτοπισμένους. Πολλοί ζουν πλέον σε σκηνές στους δρόμους της Βηρυτού.
Οι εκτοπισμένοι σιίτες συχνά αντιμετωπίζονται με καχυποψία, καθώς πολλοί φοβούνται ότι η παρουσία τους μπορεί να προσελκύσει ισραηλινές επιθέσεις σε χριστιανικές, δρούζικες ή σουνιτικές περιοχές που μέχρι τώρα παρέμεναν σχετικά ασφαλείς.
Η οργή εναντίον της Χεζμπολάχ έχει αυξηθεί, επειδή πολλοί θεωρούν ότι παρέσυρε τη χώρα σε έναν ακόμη πόλεμο. Ωστόσο, η οργάνωση, παρά τις απώλειες που υπέστη από τις ισραηλινές επιθέσεις του 2024, εμφανίζεται αποφασισμένη και καλεί ανοιχτά τους πολίτες να αντισταθούν στην κυβέρνηση.
«Ξέρουμε πώς θα ξεκινούσε μια στρατιωτική προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, αλλά δεν ξέρουμε πώς θα τελείωνε», δήλωσε ο πρώην στρατηγός του λιβανικού στρατού Χαλίλ Χελού.
Οι πληγές του παρελθόντος
Ο Λίβανος βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στα όρια της αποτυχίας ως κράτος. Παγιδευμένος ανάμεσα στη Συρία, το Ισραήλ και διάφορες θρησκευτικές και πολιτικές πολιτοφυλακές, δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει πλήρη κυριαρχία.
Οι εσωτερικές διαιρέσεις οδήγησαν στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο του 1975-1990. Σιιτικές, σουνιτικές, μαρωνίτικες χριστιανικές, παλαιστινιακές και δρούζικες πολιτοφυλακές χώρισαν τη χώρα σε ελεγχόμενες περιοχές με οδοφράγματα και συνοπτικές εκτελέσεις.
Η Βηρυτός καταστράφηκε και διχοτομήθηκε από τη λεγόμενη «Πράσινη Γραμμή», την οποία οι αντίπαλες παρατάξεις δεν τολμούσαν να διασχίσουν.
Μέσα σε αυτό το χάος, το Ισραήλ εισέβαλε στον Λίβανο το 1982 για να πλήξει την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Οι ισραηλινές δυνάμεις έφτασαν μέχρι τη Βηρυτό και παρέμειναν σε τμήματα του νότου έως το 2000.
Οι φόβοι επιστρέφουν
Η σημερινή ισραηλινή εισβολή, η δράση της Χεζμπολάχ και η εντεινόμενη θρησκευτική πόλωση θυμίζουν σε πολλούς εκείνες τις σκοτεινές εποχές.
«Το κράτος; Πού είναι το κράτος;» λέει ο 33χρονος Άλι αλ-Νταγέχ, ο οποίος ζει με τη σύζυγό του σε σκηνή μετά την καταστροφή του σπιτιού και του φούρνου όπου εργαζόταν.
«Είμαστε μόνοι μας.»
Στη χλιδάτη παραλιακή περιοχή Ζαϊτούναϊ Μπέι της Βηρυτού, οι εύποροι δειπνούν σε ακριβά εστιατόρια και οργανώνουν πάρτι σε γιοτ. Στον ίδιο δρόμο, εκατοντάδες εκτοπισμένοι — κυρίως σιίτες αλλά και Παλαιστίνιοι και Σύροι πρόσφυγες — ζουν σε σκηνές.
Ορισμένοι δήλωσαν ότι βρέθηκαν εκεί επειδή ιδιοκτήτες ακινήτων άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων αρνήθηκαν να τους νοικιάσουν διαμερίσματα.
Η κυβέρνηση απέναντι στη Χεζμπολάχ
Η κυβέρνηση του Λιβάνου βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Είναι οικονομικά αδύναμη, στρατιωτικά κατώτερη και πολιτικά διαιρεμένη από τις ίδιες θρησκευτικές αντιθέσεις που διαπερνούν την κοινωνία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για την ενίσχυση του λιβανικού στρατού ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τη Χεζμπολάχ. Ωστόσο, πολλοί στρατιώτες δεν επιθυμούν να θεωρηθούν ότι πολεμούν για λογαριασμό του Ισραήλ ή να στραφούν εναντίον συμπατριωτών τους.
Παρά τις ισραηλινές επιθέσεις και τις απώλειες, η Χεζμπολάχ έχει καταφέρει να ανασυγκροτηθεί. Έχει ανανεώσει τα αποθέματα πυραύλων και αντιαρματικών όπλων και χρησιμοποιεί νέες τεχνολογίες, όπως εκρηκτικά drones καθοδηγούμενα μέσω οπτικών ινών.
Μια εύθραυστη ελπίδα
Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να προωθήσει μια ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου χωρίς άμεση συμμετοχή της Χεζμπολάχ.
Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και ανάληψη του ελέγχου από τον λιβανικό στρατό στις παραμεθόριες περιοχές.
Ανώτεροι Λιβανέζοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ο πόλεμος δημιούργησε μια νέα ευκαιρία για την κυβέρνηση. Η καταστροφή που προκάλεσε η σύγκρουση και οι αποκαλύψεις για διείσδυση ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών στη Χεζμπολάχ έχουν πλήξει το κύρος της οργάνωσης ακόμη και μεταξύ πολλών σιιτών υποστηρικτών της.
Ωστόσο, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές.
«Τα συστατικά μιας νέας εσωτερικής αναταραχής υπάρχουν ήδη», προειδοποιεί ο πρώην στρατηγός Χελού. «Οι συναισθηματικές εντάσεις αυξάνονται».
