Στο μεταξύ, προχωρεί το due dilligence στις τέσσερις μεγάλες τράπεζες Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς, που θα ανακεφαλαιοποιηθούν, από ορκωτούς ελεγκτές και στελέχη του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που διεισδύουν στα ενδότερα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων, τσεκάροντας πορεία δανείων, καθυστερήσεων και επισφαλειών. Από κοινού, οι τραπεζίτες και το Ταμείο θα συναποφασίσουν τα νέα business plans που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα της κάθε τράπεζας, ώστε να μπορέσει να δεχθεί τα οφέλη της ανακεφαλαιοποίησης, η οποία θα γίνει μέσα από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.
Εν αναμονή του καθορισμού των όρων (warrants, cocos κ.α.) υπάρχουν και καθημερινές «ανατροπές» που δημιουργούν πρόσθετη επιβάρυνση στο κόστος των τραπεζών και που έρχονται σε αντίθεση με την προσπάθειά τους για μείωση κόστους. Βέβαια από την άλλη πλευρά, το αυξημένο κόστος λειτουργίας το συντηρούν οι ίδιες οι τράπεζες - προς το συμφέρον όμως του αποταμιευτικού κοινού - ανταγωνιζόμενες η μία την άλλη μέσω των διάφορων προθεσμιακών καταθέσεων. Προσφέροντας υψηλές αποδόσεις στις προθεσμιακές, μειώνουν ακόμη περαιτέρω τα οργανικά τους έσοδα κα αυξάνουν το σκέλος των δαπανών.
Αλλωστε, οι καταθέσεις είναι και αυτές μια μορφή χρηματοδότησης για τις τράπεζες, όμως από τις πιο υψηλές από πλευράς κόστους. Αποτελεί όμως και εναλλακτική, ειδικά στην περίοδο της κρίσης, όπου οι διατραπεζικές αγορές έκλεισαν για τις ελληνικές τράπεζες. Σε αυτό συνυπολογίζεται και η κατά καιρούς παύση χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Μόλις το απόγευμα της Παρασκευής, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, επικαλούμενη τη λήξη σχετικής απόφασης στις 25 Ιουλίου, ανακοίνωσε ότι σταματάει τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών με εγγύηση κρατικούς τίτλους (collateral) μέχρι να αναθεωρήσει με νέα απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη την πορεία προόδου της ελληνικής οικονομίας, όπως θα την έχει καταγράψει στην έκθεσή της η τρόικα, παρακολουθώντας την εξέλιξη του δεύτερου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής. Το πρόβλημα που προέκυψε είχε συμβεί και το Φεβρουάριο και συνίσταται στο ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί, παρά μόνο με απόφαση που εξαιρεί τη χώρα, να χρηματοδοτεί με εγγυήσεις ομόλογα πολύ χαμηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Αποτέλεσμα της εξέλιξης αυτής είναι ότι από την επόμενη εβδομάδα και μέχρι νεωτέρας, οι ελληνικές τράπεζες θα χρηματοδοτούνται αποκλειστικά μέσω του Μηχανισμού Εκτακτης Ρευστότητας της Τραπέζης Ελλάδος (ΕLA) της Τραπέζης Ελλάδος. Το θέμα μπορεί να έχει τυπικές διαστάσεις και να είναι διαδικαστικού χαρακτήρα, αλλά έχει ως επίπτωση μια σημαντική επιβάρυνση κόστους για το ελληνιό τραπεζικό σύστημα, έστω και αν η προσφυγή στον ELA είναι προσωρινή, όπως έγινε για παράδειγμα το Μάϊο, όχι λόγω χαμηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης ομολόγων, αλλά λόγω ανεπαρκών κεφαλαικών δεικτών.
Yπενθυμίζεται ότι μέχρι το τέλος Ιουνίου, οι ελληνικές τράπεζες δανείστηκαν από το Ευρωσύστημα ( ΕΚΤ και ELA) κεφάλαια ύψους 135,6 δισ ευρώ, από τα οποία τα 74 δισ ευρώ προέρχονται από απευθείας χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τον Ιούνιο η χρηματοδότηση αποκαταστάθηκε καθώς το Μάϊο είχε διακοπει μέχρι να λάβουν την προκαταβολή των 18 δισ ευρώ από το ΤΧΣ οι Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς. Τελικά, σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης Ελλάδος, ο δανεισμός των ελληνικών τραπεζών από τον ELA διαμορφώθηκε στα 61,94 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουνίου, από 124, 08 δισ. ευρώ στο τέλος Μαϊου.
Πέραν του σκέλους της διαχείρισης κόστους, οι τράπεζες βρίσκονται στο επίκεντρο αυτή την περίοδο, περιμένοντας όπως προαναφέρθηκε, τη διαμόρφωση των τελικών όρων της ανακεφαλαιοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό γίνονται διαβουλεύσεις, που αναμένεται να ενταθούν την επόμενη εβδομάδα. Δεν είναι λίγοι οι τραπεζίτες που ανησυχούν για το ότι δεν θα προλάβουν να προβούν σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου το Σεπτέμβριο. Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά και η τρόικα από πλευράς της, εμμένει στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος.